Tabela asma hakkı, tek bir “dükkân tabela kanunu”na değil, birbirini tamamlayan üç katmana dayanır: bina içindeki ilişkiyi Kat Mülkiyeti Kanunu ve tapuda tescilli yönetim planı, kira ilişkisini Türk Borçlar Kanunu ve kira sözleşmesi, kamusal yönü ise belediyelerin ilan, reklam ve tabela yönetmelikleri ile 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu belirler. Yargıtay’ın yerleşik yaklaşımına göre yönetim planı veya kurul kararıyla konulmuş bir yasak yoksa işyeri sahibi ve kiracısı, binanın görünümünü bozmayan ve kendi bağımsız bölümünün dış cephe sınırını aşmayan bir tabela asabilir. Bu rehber; kuralları, tabela vergisini, apartman altı dükkân ve balkon tabelalarını, izinsiz tabelanın sonuçlarını, cephe reklam alanı uyuşmazlıklarını ve kiracı çıkarken tabelanın akıbetini Yargıtay ve Danıştay kararlarıyla birlikte açıklar.
Okuma notu: Kanun maddeleri güncel konsolide metinlerinden, kararlar Yargıtay ve Danıştay karar metinlerinden aktarılmıştır. Bir kararın sonucu (onama, bozma) ile ilk derece mahkemesinin gerekçesi ayrı ayrı belirtilmiştir. Belediye ilan, reklam ve tabela yönetmelikleri her belediyede farklı olduğundan yazıda örnek hükümlere yer verilmiştir; bulunduğunuz belediyenin güncel yönetmeliği ayrıca okunmalıdır.
Yazıyı yapay zekâ ile özetleyin
Kısa bir özet için tercih ettiğiniz asistanı seçin; yazı yeni sekmede özetlenir.
Özet yapay zekâ tarafından üretilir, hatalı olabilir ve hukuki tavsiye yerine geçmez; ayrıntılar için yazının tamamına bakın.

Kira hukukundaki diğer dava türlerini, arabuluculuk zorunluluğunu ve hak düşürücü süreleri bir arada görmek için kira davaları rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Tabela Asma Kuralları: Dükkân Tabela Kanunu, İşyeri Tabela Yönetmeliği ve Tabela Asma Zorunluluğu
İşyerine tabela asılırken üç soru birbirinden ayrılmalıdır: tabelanın belediye mevzuatına uygun olup olmadığı, binanın yönetim planı ve Kat Mülkiyeti Kanunu bakımından asılabilir olup olmadığı ve kiracıysanız kira sözleşmesinin buna izin verip vermediği. Bu üç soruya verilen cevaplar birbirinin yerine geçmez; belediyeden izin almış bir tabela, kat malikleri bakımından yine de sökülebilir. Tabela asma hakkı bu nedenle hep birlikte değerlendirilir.
Dükkân Tabela Kanunu Var mı? İşyeri Tabela Yönetmeliği ve İlan, Reklam ve Tabela Yönetmeliği Neyi Düzenler?
Kısa cevap: Türkiye’de işyeri tabelalarını ülke genelinde tek başına düzenleyen bir “tabela kanunu” bulunmamaktadır. Tabelanın boyutu, yeri, ışıklı olup olmadığı ve izin belgesi belediyelerin “ilan, reklam ve tabela” yönetmeliklerine; tabeladan alınan vergi 2464 sayılı Kanun’a; bina cephesindeki hak ise 634 sayılı Kanun ve yönetim planına bağlıdır. Tabela asma hakkında hangi kaynağa bakılacağı sorunun niteliğine göre değişir.
Belediye yönetmelikleri yerel olduğundan içerikleri farklıdır. Örneğin Konya Büyükşehir Belediyesi’nin Şehir Estetiği, Reklam ve Tabela Yönetmeliği metni (yönetmelik metni), reklam ve ilan izin belgesi alınmasını, zemin kat işyeri tabelasının işyerinin kendi bağımsız bölüm sınırları içinde kalmasını, özel mülkiyetteki alanlarda 634 sayılı Kanun’un uygulanmasını ve kat maliklerinin muvafakatinin aranmasını, kaldırımı işgal eden çıkıntılara izin verilmemesini ve tabelalarda Türkçe isim kullanılmasını (uluslararası markalar ve tescilli unvanlar hariç) düzenlemektedir. Bu özet yalnızca örnektir; bulunduğunuz belediyenin güncel yönetmeliği ayrıca okunmalıdır. Bu tablo, Tabela asma hakkı sorusunda hangi kaynağa hangi sırayla bakılacağını gösterir.
| Kaynak | Neyi düzenler | Nerede bakılır |
|---|---|---|
| 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu ve yönetim planı | Cephenin ve ortak yerlerin kullanımı, tabelanın yeri ve ebadı, kurul kararı | m.16, m.19, m.28/1, m.33, m.45; tapudaki yönetim planı |
| 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu ve kira sözleşmesi | Kiracının özenle kullanma borcu, sözleşmeye aykırılık ve fesih ihtarı | m.301, m.316; kira sözleşmesinin özel şartları |
| Belediye ilan, reklam ve tabela yönetmelikleri | Tabela ebadı, yeri, izin belgesi, ışık, görünüm ve idari yaptırım | Büyükşehir veya ilçe belediyesinin güncel yönetmeliği |
| 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu | İlan ve reklam vergisi, mükellef, istisna ve tarife | m.12–15 |
| 5326 sayılı Kabahatler Kanunu | Kaldırım ve cadde işgali | m.38 |
Ticari Tabela Yönetmeliği 6. Madde, İBB Reklam, İlan ve Tanıtım Yönetmeliği ve Büyükşehir Yönetmelikleri Kiracıyı Bağlar mı?
“Ticari tabela yönetmeliği 6. madde” aramasının karşılığı tek bir ulusal yönetmelik değildir. Danıştay 8. Dairesi’nin incelediği bir dosyada Ankara Büyükşehir Belediye Encümeni, iş yerinde “Ticari Tanıtım Tabela Yönetmeliği’nin 6. maddesine aykırı olarak reklam görselli yüzey tabelası” ve 16. maddesine aykırı totem tabela bulunduğu gerekçesiyle idari para cezası vermiş, aykırılık giderilmezse faaliyetten men kararı da almıştır. Bölge idare mahkemesi para cezasını hukuka uygun, işyerini faaliyetten men kısmını hukuka aykırı bulmuş; Danıştay bu kararı onamıştır. Karar özeti Yönetmelik numarası ne olursa olsun Tabela asma hakkı yönünden belirleyici olan, kat mülkiyeti kurallarıdır.
İstanbul örneğinde ise Yargıtay 20. Hukuk Dairesi, bilirkişinin yalnızca İstanbul Büyükşehir Belediyesi Reklam, İlan ve Tanıtım Yönetmeliği’ne göre inceleme yaptığı bir dosyada, tabelanın kat mülkiyeti hukuku bakımından da incelenmesi gerektiğini belirterek hükmü bozmuştur. Dairenin istediği inceleme; kurul kararı bulunup bulunmadığını, mimari projeyi, yönetim planını ve tabelanın kendi bağımsız bölümünün dış cephe sınırını aşıp aşmadığını birlikte kapsar. Karar özeti Belediye yönetmeliğine uygunluk, tabela asma hakkı yönünden tek başına yeterli sayılmaz.
İşyerine Tabela Asma Zorunluluğu Var mı?
Kısa cevap: İşyerine tabela asılmasını her işyeri için zorunlu kılan genel bir kanun hükmü bulunmamaktadır. Zorunluluk varsa belediye yönetmeliğinden, işyeri açma ve çalışma ruhsatı koşullarından veya meslek mevzuatından doğar. Yönetmelikler ayrıca ruhsat aşamasında tabelanın uygunluğunu denetleyebilir; bu nedenle tabela asma hakkı uygulamada ruhsat süreciyle birlikte yürütülür.
Zorunluluğun bulunmadığı hâllerde de Yargıtay, ticari faaliyetle uğraşanların işyerlerini tanıtıcı bir tabela veya reklam panosu asmasını “doğal hak” olarak nitelemiştir; ancak bu hak sınırsız değildir ve mahkemece her somut olayda bilirkişi incelemesiyle sınırları belirlenir. Karar özeti Tabelanın yasal çerçevesi bu nedenle zorunluluktan çok sınır sorunudur: yer, ebat, sayı ve cephe. Zorunluluk bulunsa bile Tabela asma hakkı kat mülkiyeti sınırlarını ortadan kaldırmaz. İşyeri ruhsatı sorunları için kiralık dükkâna ruhsat alınamaması yazımıza da bakabilirsiniz.
Dikkat: Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin yönetmelikleri sık değiştiğinden ve karar metinlerinde çoğu zaman yalnızca madde numarasıyla anıldığından, “6. madde”, “16. madde” gibi numaraların hangi belediyenin hangi yönetmeliğine ait olduğu somut dosyada belediyeden yazılı olarak sorulmalıdır. Tabela asma hakkı sorusunda her zaman yerel mevzuat belirleyicidir.
Tabela Vergisi Hesaplama: İlan ve Reklam Vergisi Kimden ve Hangi Tabeladan Alınır?
Tabela asmak, belediyeye karşı bir vergi yükümlülüğü de doğurabilir. Kanun, belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde yapılan her türlü ilan ve reklamı ilan ve reklam vergisine tabi tutar. Aşağıda vergilendirmenin kapsamı, ışıklı ve ışıksız tabela farkı ve hesap yöntemi, kanun metnine göre açıklanmıştır; güncel tutarlar belediyeden öğrenilmelidir. Tabela asma hakkı ile vergi yükümlülüğünün farkı da burada açıklanmıştır.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu m.12: “Belediye sınırları ile mücavir alanları içinde yapılan her türlü İlan ve reklam, İlan ve Reklam Vergisine tabidir.” (2464 sayılı Kanun’u görüntüle)
Tabela Vergisi Nasıl Hesaplanır? Işıklı ve Işıksız Tabela Farkı
Kısa cevap: Işıksız ve alanı yarım metrekareyi aşmayan, iş sahibinin kimliğini ve işin mahiyetini gösteren işyeri levhası vergiden müstesnadır; yarım metrekareyi aşan ışıksız levhada aşan kısım vergilendirilir. Işıklı veya projeksiyonlu reklamlar ise kanundaki ayrı tarifeye göre metrekare başına yıllık vergiye tabidir. Tabela asma hakkı sorusunda vergi, tabelanın alanı ve ışıklı olup olmadığıyla belirlenir.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu m.14/1-5: “Gerçek veya tüzel kişilere ait işyerlerinin içine veya dışına asılan iş sahibinin kimliği ile işin mahiyetini gösteren ve alanı 1/2 metrekareyi aşmayan ışıksız levhalar, (Alanı 1/2 metrekareyi aşan levhalar, aşan kısım üzerinden vergiye tabidir.)” (2464 sayılı Kanun’u görüntüle)
Kanunun 15. maddesindeki tarifenin birinci bendi, dükkân, ticari ve sınai müessese ve serbest meslek erbabınca çeşitli yerlere asılan ve takılan her çeşit levha, yazı ve resim gibi tüm sabit ilan ve reklamların beher metrekaresinden yıllık vergi alınmasını öngörür; dördüncü bent ışıklı veya projeksiyonlu ilan ve reklamlar için her metrekare üzerinden yıllık daha yüksek bir aralık belirler. Kanun metnindeki alt ve üst sınırlar 2004 tarihli değişiklikle yazılmıştır (birinci bentte 20–100, dördüncü bentte 30–150 YTL); belediyeler güncel tutarı kendi tarifelerinde uygular ve güncel yıllık tutar belediyeden öğrenilmelidir. Tabela asma hakkı sorusunda tarife bendi, tabelanın niteliğine göre seçilir.
| Durum | Vergi bakımından sonuç | Kanun dayanağı |
|---|---|---|
| Işıksız, kimlik ve işin mahiyetini gösteren, en çok yarım metrekare levha | Vergiden müstesna | m.14/1-5 |
| Işıksız levha, alanı yarım metrekareden fazla | Yalnızca aşan kısım vergilendirilir | m.14/1-5 |
| Işıklı veya projeksiyonlu tabela | Tarifenin ışıklı reklam bendi uygulanır; muafiyet “ışıksız” levha için öngörülmüştür | m.15 tarife 4. bent |
| Yarım metrekareye kadar olan kesirler | Yarım metrekareye, yarım metrekareyi aşanlar tam metrekareye tamamlanır | m.15/2-a |
| Çok cepheli reklam | Metrekare hesabı her cephe için ayrı yapılır | m.15/2-c |
| Altı aydan kısa süreli sabit reklam | Vergi miktarının yarısı alınır | m.15/2-d |
Örnek hesap yöntemi şöyledir: tek cepheli, ışıksız ve 2 metrekare alanlı bir levhada yarım metrekare muaf tutulur, aşan 1,5 metrekare vergilendirilir ve sonuç belediyenin birim bedeliyle çarpılır. Aynı ölçüde ışıklı bir tabelada ise muafiyet bulunmadığından 2 metrekare ışıklı reklam tarifesine göre hesaplanır. Gelir İdaresi özelgelerinde, yarım metrekare muafiyetinin birden fazla ışıksız levha bulunsa bile yalnızca bir levhanın yarım metrekaresi için uygulanacağı belirtilmiştir (Özelge, 64597866-175[02/12-2016]-16622, 20.09.2016). Özelgeler bağlayıcı karar değil, idarenin görüşüdür. Tabela asma hakkı ile vergi yükümlülüğü aynı şey değildir.
Tabela Vergisini Kiracı mı, Ev Sahibi mi Öder?
Kanun, verginin mükellefini ilan ve reklamı kendi adına yapan veya yaptıran gerçek veya tüzel kişi olarak belirler; ilan ve reklam işlerini mutat meslek olarak yapanlar ise başkaları adına yaptıkları ilan ve reklamların vergisini mükellef adına yatırmaktan sorumludur (m.13). Tabela işletmenin kendi adına asılıyorsa mükellef kural olarak işletmedir, yani kiracıdır; ev sahibinin kendi adına yaptırdığı bir tabelada ise ev sahibi mükellef olabilir. Kira sözleşmesinde verginin kime ait olacağı ayrıca yazılabilir, ancak bu iç ilişkidir ve belediyeyi bağlamaz. Tabela asma hakkı kullanan işletme, aynı zamanda vergi mükellefidir.
Büyükşehirlerde tahsilat yetkisi ayrıca tartışılabilir. Gelir İdaresi, büyükşehir belediyesinin yetki alanındaki meydan, bulvar, cadde ve ana yollar ile bu alanlara cephesi bulunan binalar üzerindeki ilan ve reklam vergilerinin büyükşehir belediye başkanlığınca tahsil edilmesi gerektiğini belirten özelgeler vermiştir (Özelge, B.07.1.GİB.4.07.16.02-175.02[BEL.GEL.2015.9]-118928, 26.08.2016). Verginin hangi belediyeye ödeneceği somut adrese göre öğrenilmelidir; Tabela asma hakkı bakımından vergi muhatabı bu kural yüzünden değişebilir.
Belediyeye Vergi Ödemek veya Belediyeden İzin Almak, Kat Mülkiyeti Bakımından Tabelayı Hukuka Uygun Yapar mı?
Hayır. Vergi, tabelanın belediye gelirleri hukuku bakımından vergilendirilmesidir; tabelanın asıldığı cephenin kat maliklerine ait ortak yer olup olmadığı veya yönetim planına uygun olup olmadığı ayrı bir sorudur. Yargıtay, yalnızca belediye reklam yönetmeliğine göre yapılan bir bilirkişi incelemesini yetersiz bularak hükmü bozmuş; mimari proje, yönetim planı ve kurul kararının birlikte değerlendirilmesini istemiştir. Karar özeti Belediye izni, kat malikleri bakımından yönetim planındaki yasağı ortadan kaldırmaz. Tabela asma hakkı belediye iznine bağlanmış olsa da kat mülkiyeti denetimi ayrıca yapılır.
Dikkat: İlan ve reklam vergisinin güncel tutarı yeniden değerleme oranlarıyla her yıl değişir; belediyeye özgü tarifeler ve büyükşehir/ilçe tahsilat ayrımı için ilgili belediyeden güncel bilgi alınmalıdır.
Kiracının Tabela Asma Hakkı: Ev Sahibinin ve Yönetimin İzni Zorunlu mu?
Kiracı, tabelasını kendi işyerinin dış cephesine asarken iki farklı hukuki ilişkiyle karşılaşır: ev sahibiyle kira sözleşmesi ve diğer kat malikleriyle binanın ortak yer rejimi. Kiracı, kat mülkiyeti hükümlerine tabi olmakla birlikte binanın ortak yerlerinde kendi başına karar veremez; Kanun, kat maliklerine ve kiracılara uygulanacak doğruluk kurallarını ve hükümlerin kiracıya da uygulanmasını düzenler (m.18). Aşağıdaki başlıklar, izin gerekip gerekmediğini cephenin kime ait olduğuna göre ayırır. Tabela asma hakkı bu iki sınırın birlikte değerlendirilmesiyle belirlenir.
Ticari Kiracının Dükkan Önüne veya Dış Cepheye Tabela Asması Hukuken Bir “Hak” mıdır?
Kısa cevap: Yönetim planında veya kat malikleri kurulu kararında tabelayı yasaklayan bir hüküm yoksa, ticari faaliyette bulunanın işyerini tanıtmak için kendi bağımsız bölümünün dış cephe sınırını aşmayan, binanın görünümünü ve estetiğini bozacak abartılı ebatlarda olmayan ve diğer bağımsız bölüm sahiplerini rahatsız etmeyen bir tabela asması Yargıtay’ca kabul edilmektedir. Bu durumda diğer kat maliklerinden ayrıca izin alınması gerekmez. Tabela asma hakkı bu çerçevede doğal bir hak olarak tanınmaktadır.
Yargıtay 18. Hukuk Dairesi, işyeri niteliğindeki bağımsız bölümün dış duvarına o bölümün tavan tabliye sınırlarını aşmayacak ve diğer maliklerin hakkını kısıtlamayacak biçimde reklam panosu asılabilmesi için ilgili kat malikinin diğer kat maliklerinden izin almasına gerek olmadığını belirtmiştir. Karar özeti Aynı Daire, ticari faaliyet yürütenlerin tanıtıcı tabelayı doğal hakkı olarak görmüş; birden fazla panoya gerek olup olmadığının, sayısının, ebadının ve asılabileceği uygun yerlerin bilirkişi incelemesiyle krokiye bağlanarak saptanmasını istemiştir. Karar özeti Tabela asma hakkı işyeri için doğal bir hak olarak kabul edilmiştir.
Kiracıyı ilgilendiren ikinci sınır kira sözleşmesidir. Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, kiracının binanın dış cephesini yazılı izin almadan başkasına reklam alanı olarak kiraladığı iddiasıyla açılan tahliye davasında, sözleşmede kiralananın dış yüzeyine reklam, ilan veya afiş asılmasını yasaklayan bir hüküm bulunmadığını, kiralananın doğrudan kullanımıyla ilgisi olmayan hususların akde aykırılık oluşturmadığını belirtmiş ve tahliye hükmünü bozmuştur. Daire, kiralananın dışında kalan yere yapılan tecavüzlerin her zaman genel hükümlere göre el atmanın önlenmesi talebine konu olabileceğini de söylemiştir. Karar özeti Kira sözleşmesinde tabela yasağı ya da ev sahibinin onayı şartı varsa durum farklı değerlendirilir. Tabela asma hakkı kira sözleşmesindeki yasakla sınırlanabilir; kullanım amacı sorunları için işyerinin kullanım amacının değiştirilmesi yazımıza bakabilirsiniz.
Apartman Altı Dükkân Tabelaları: Hangi Cephe Kime Aittir ve Sınır Nereden Geçer?
Kısa cevap: Apartman altındaki dükkânın tabelası, o dükkânın kendi bağımsız bölümünün dış cephe sınırları içinde, tavan tabliyesini aşmadan asıldığı sürece kural olarak serbesttir. Tabela üst kattaki bağımsız bölümün cephesine, kat silmesine veya iki bölümü ayıran tabliye betonuna taşarsa müdahale sayılır ve sökülmesi istenebilir. Tabela asma hakkının sınırı bu nedenle bağımsız bölümün cephe sınırıdır.
Yargıtay 18. Hukuk Dairesi, ışıklı reklam levhasının 1. kat balkonunun dışına asıldığı ve bilirkişi raporuna göre ana binanın ortak mahalli niteliğindeki dış cephesine müdahale oluşturduğu bir dosyada, davalının levhasının bağımsız bölümün tavan tabliye sınırlarını aştığını belirterek mahkemenin ret hükmünü bozmuştur. Karar özeti Aynı Daire, davalının tabelasının kendi bağımsız bölümünün değil davacının bağımsız bölümünün dış cephe sınırı içinde kaldığı bir dosyada tabelanın kaldırılmasına karar verilmesi gerektiğini belirtmiştir. Karar özeti Tabelanın kat hizasında davacıya ait cepheye gelmesi hâlinde de Daire, uygun yerin krokili bilirkişi incelemesiyle tespit edilmesini istemiştir. Karar özeti Bu örnekte Tabela asma hakkı tavan tabliyesiyle sınırlandırılmıştır.
Sınırın ölçüsü bazen santimetrelerle tartışılır. Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, Konya’da bir iş merkezinde avukat levhasının altına asılan başka bir levha nedeniyle yıllarca süren dosyada, bilirkişi tespitine göre tabelanın davacının bağımsız bölümüne yaklaşık 25 cm taştığını, bu nedenle davalının tabelasının tamamen sökülmesinin değil, tabliye kısmını aşmayacak ölçülere getirilmesinin gerektiğini bozma ilamlarında belirtmiştir. Dosya, bozmaya uyularak verilen son kararla onanmıştır. Karar özeti Binanın cephe uzunluğunun 30 metre, davalının bağımsız bölümünün dış cephesinin ise 14,30 metre olduğu bir başka dosyada Daire, tabelanın 1,00 x 2,00 metre ölçüye indirilmesi hükmünü, hangi standart ve ölçüye göre bu sonuca varıldığı gerekçelendirilmediği için bozmuştur. Karar özeti Böyle durumlarda Tabela asma hakkı ölçüyle sınırlıdır.
Balkona İzinsiz Tabela Asmak ve Bina Altındaki Balkonun Üstüne Tabela Asılması Mümkün mü?
Kısa cevap: Balkon veya teras bir bağımsız bölüme aitse tabela yalnızca o bölümün maliki veya kullanıcısı tarafından asılabilir; başka bir bölümün balkonunun parapetine veya üstüne tabela asmak o bölümün mülkiyetine müdahaledir. Balkonun dışına çıkıntı yapan ışıklı levhalar ise cephenin ortak yer niteliği nedeniyle ayrıca tartışılır. Tabela asma hakkı bakımından balkon hattı bağımsız bölüm sınırını aşıyorsa tabela kaldırılır.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, bir mağazanın üst katındaki işletmenin tabelasını mağazanın teras parapeti üstüne astığı bir dosyada, tabelanın davacıya ait işyerinin terasında kaldığını ve davacıya ait tabela izlenimi verdiğini bilirkişi raporuyla saptayan mahkemenin davanın kabulü ve tabelanın kaldırılması kararını onamıştır. Karar özeti Karar bir ticaret mahkemesi hükmüne ilişkindir; davacı, tabela yüzünden kendi adının farklı anlaşıldığını da ileri sürmüştür. Balkonun ortak yer mi bağımsız bölüm mü olduğu ise tapu ve mimari projeye göre belirlenir. Balkon üstünde Tabela asma hakkı bu kararla kesin biçimde çözülmüş değildir.
Dikkat: “Bina altındaki balkonun üstüne tabela asılması” gibi, balkonun mülkiyetinin tartışıldığı hâllerde (balkonun mimari projede ortak yer olarak gösterilmesi, üst katın balkonuyla örtülmesi) Yargıtay kararlarında tabelaya özgü tek bir ölçüt görülmemektedir; bu hâllerde mimari projedeki tahsis, tapu kaydı ve yönetim planı birlikte incelenmelidir.
Kritik Engel: Kat Mülkiyeti Kanunu (KMK 19) Kapsamında Ortak Alan Sayılan Dış Cepheye Tabela Asmak İçin Kat Maliklerinin (Site/Apartman Yönetiminin) 4/5’inin Onayı Neden Şarttır?
Kısa cevap: Her tabela için 4/5 onayı şart değildir. Kanun, ortak yerlerde inşaat, onarım ve tesis için 4/5 yazılı rıza arar (m.19/2); ancak Yargıtay, yönetim planı veya kurul kararıyla yasak konulmamışsa ve sınırlar aşılmıyorsa tabelayı kat malikleri çoğunluğunun onayına bağlamamakta, bu yönde verilen bilirkişi gerekçesini eksik bulmaktadır. Tabela asma hakkının gerçek engeli yasak hüküm ve sınır aşımıdır.
634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu m.19/1: “Kat malikleri, anagayrimenkulün bakımına ve mimarı durumu ile güzelliğini ve sağlamlığını titizlikle korumaya mecburdurlar.” (634 sayılı Kanun’u görüntüle)
Yargıtay 20. Hukuk Dairesi, kiracının ışıklı tabelasına ilişkin davada, bilirkişi raporunun yalnızca ortak alan olan dış cepheye müdahalenin kat maliklerinin çoğunluğunun onayıyla yapılabileceğini tespit ettiğini, tabelanın kullanım sınırlarını aşıp aşmadığının araştırılmadığını belirterek mahkemenin tabelanın kaldırılması hükmünü bozmuştur. Karar özeti Mahkemece yönetim planında veya kurul kararında yasak bulunmadığı saptanırsa, Kanun’un 33. maddesindeki hakkaniyet kurallarına göre davalının dış cephe mülkiyet sınırlarını aşmayan uygun yerin krokiyle belirlenmesi gerekmektedir. Tabela asma hakkı kiracının ışıklı tabelasında da ortak alan denetimine tabidir.
Öte yandan, reklam amacıyla dış duvarların kiralanması farklı bir kuraldır: anayapının dış duvarlarının, çatı veya damının reklam maksadıyla kiralanması gibi önemli yönetim işleri ancak bütün kat maliklerinin oybirliğiyle verecekleri karar üzerine yapılabilir (m.45). Kendi bağımsız bölümünün tanıtım tabelası ile dış duvarın reklam alanı olarak üçüncü kişilere kiralanması bu nedenle aynı sınıfa girmez. Ortak kullanım alanına yapılan müdahalenin 4/5 kabul veya muvafakatle yasal hale gelmeyeceğini belirten bölge adliye mahkemesi kararı, teras ve balkon büyütmesine ilişkin bir dosyada (tabela davası değildir) 5. Hukuk Dairesi’nce onanmıştır. Karar özeti Reklam kiralaması Tabela asma hakkı ile karıştırılmamalıdır.
Yönetim Planında “Dış Cepheye Tabela Asılamaz” veya “Standart Tip Tabela Asılır” Hükmü Varsa Kiracı Ne Yapmalıdır?
Kısa cevap: Yönetim planı bütün kat maliklerini bağlayan bir sözleşme hükmündedir (m.28/1); tabela yasağı veya standart tabela hükmü varsa, tabela bu hükme göre asılmalıdır. Plan değiştirilmedikçe veya hükmün aksine bir kurul kararı alınmadıkça kiracı, ev sahibinin izin vermiş olması gerekçesiyle plana aykırı bir tabela asamaz. Tabela asma hakkının en güçlü engeli yönetim planı hükmüdür.
Yargıtay 20. Hukuk Dairesi, yönetim planının 22/9. maddesinde ortak yerlere, tahsisli yerlere ve bina dış cephelerine ilan konulmasının yasaklandığı bir dosyada davanın kabul edilmesine karar veren mahkemenin hükmünü, davalının duruşmada tabelaları kaldırdığına dair beyanı davacı vekilince teyit edildiğinden davanın konusuz kalıp kalmadığı araştırılmadığı için bozmuştur. Karar özeti Yargıtay plan hükmünün geçerliliğine ilişkin ayrı bir değerlendirme yapmamış, kararı yalnızca davanın konusuz kalıp kalmadığı araştırılmadığı için bozmuştur. Tabela asma hakkı bu nedenle yönetim planının ilgili maddesine bağlıdır.
Kurul kararıyla getirilen yasak da bağlayıcıdır. Yargıtay 20. Hukuk Dairesi, apartmanın dış cephesine tabela asılmasının 69/A sayılı dükkân hariç yasaklandığı kurul toplantısına katılıp muhalefet şerhi veren, ancak Kanun’daki sürelerde iptal davası açmayan kiracı ve maliki aleyhine verilen tabelanın kaldırılması hükmünü onamıştır; kararın mutlak butlanla batıl olması gerektirecek kararlardan olmadığı ve iptal edilmediği de gözetilmiştir. Karar özeti İptal davası süresi, aykırı oy kullananlar için karar tarihinden itibaren bir ay, toplantıya katılmayanlar için öğrenmeden itibaren bir ay ve her halde karar tarihinden itibaren altı aydır (m.33/1). Kurul kararı varsa Tabela asma hakkı süresi içinde iptal davasıyla tartışılmalıdır.
Ev Sahibinin (Kiraya Verenin) Kira Sözleşmesinde Tabela Asılmasına İzin Vermesi, Apartman Yönetiminin İtirazını Ortadan Kaldırır mı?
Kısa cevap: Hayır. Ev sahibinin izni, kiracıya yalnızca ev sahibinin kendi hakkı kapsamındaki şeyler için yetki verir; yönetim planı, kurul kararı ve ortak yerler bakımından kat maliklerini bağlayamaz. Ev sahibi aynı zamanda kat maliki olarak plana bağlı olduğundan, kiracıya verdiği izin planın sınırını genişletmez. Tabela asma hakkı ev sahibinin iznine rağmen yönetim planıyla sınırlıdır.
Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, yönetim planının dükkânların önündeki alanların kullanımına yalnızca sundurma niteliğinde yapıya izin verdiği bir dosyada, malik tarafından verilen muvafakatnamenin plandaki kullanma hakkını düzenleyen maddeyi aşan kısımlarının bağlayıcı olmadığına ilişkin bölge adliye mahkemesi gerekçesine dayanan hükmü onamıştır. Karar özeti Karar bir tabela davası değil, dükkân önünün kullanımına ilişkindir; ancak ev sahibinin muvafakatinin yönetim planı karşısındaki sınırını göstermesi bakımından aktarılmıştır. Muvafakatname Tabela asma hakkı bakımından planın sınırını aşamaz.
Dikkat: Ev sahibinin kira sözleşmesinde verdiği tabela iznine rağmen yönetimin itirazı hâlinde, ev sahibi ile kiracı arasındaki iç ilişkide (kiracının ev sahibinden tazminat veya kira indirimi isteyip isteyemeyeceği) tek bir ölçüt bulunmamaktadır. Bu konu TBK m.301 (kiraya verenin kullanıma elverişli bulundurma borcu) ve m.306 (ayıp) bakımından sözleşmedeki taahhüdün kapsamına göre değerlendirilir.
İzinsiz Tabela Asılması ve Hukuki Sonuçları (Sökülme ve Tahliye)
Tabelanın izinsiz asılmasının üç ayrı sonucu olabilir: kat malikleri bakımından müdahalenin önlenmesi ve eski hâle getirme, kiraya veren bakımından sözleşmeye aykırılık ve fesih ihtarı, belediye bakımından idari para cezası ve söküm. Bu üç yol birbirinden bağımsızdır; biri sonuçlansa diğerleri kendiliğinden sona ermez. Tabela asma hakkı uyuşmazlığında hangi yoldan gidileceği, şikayet edenin kim olduğuna bağlıdır.
Dükkân Tabela Şikayeti Nereye ve Nasıl Yapılır?
Kısa cevap: Şikayet, şikayetçinin kim olduğuna göre üç yoldan yapılabilir: kat maliki veya yönetim sıfatıyla önce yazılı uyarı ve gerekirse noter ihtarnamesi gönderip sonra sulh hukuk mahkemesinde müdahalenin önlenmesi davası açmak; ev sahibi sıfatıyla kiracıya TBK m.316 ihtarı çekmek; yönetmeliğe aykırılık varsa belediye zabıta müdürlüğüne yazılı başvuru yapmak. Tabela asma hakkında bu yolların hepsi aynı anda kullanılabilir.
Davayı kimin açabileceği önemlidir. Yargıtay 20. Hukuk Dairesi, ortak yere el atmanın önlenmesi davasının kanun gereği kat maliki ya da site yönetimi tarafından açılabileceğini, davacının aktif dava ehliyetine sahip olup olmadığının önce araştırılması gerektiğini belirterek, davayı bir şirketin açtığı dosyada hükmü bozmuştur. Karar özeti Yönetici dışarıdan atanmışsa kat malikleri kurulundan özel dava açma yetkisi aldığına dair karar da aranır; nitekim 2018 tarihli bir onama kararında dışarıdan atanmış yönetici, kurulun verdiği özel dava açma yetkisiyle tabelanın kaldırılmasını istemişti. Karar özeti Tabela asma hakkı davasında aktif dava ehliyeti de incelenir.
Dava öncesi noter ihtarnamesi kanunda dava şartı olarak düzenlenmemiştir; ancak incelenen kararlarda şikayetçilerin dava öncesinde davalıya ihtarname gönderdiği görülmektedir. İhtarname, davalının hukuka aykırı davranışı öğrendiğini ve süre tanındığını göstermesi bakımından ispat kolaylığı sağlar. Belediyeye yapılan başvuruda tabelanın hangi yönetmelik maddesine aykırı olduğu belirtilmelidir; belediye işlemi, tabelanın kat mülkiyeti bakımından hukuka uygun olup olmadığını belirlemez. Bu tercih Tabela asma hakkı uyuşmazlığında ispat kolaylığı sağlar.
Ev Sahibinden ve Yönetimden İzinsiz Tabela Asmak “Sözleşmeye Aykırılık” veya “Ortak Alana Müdahale” Sayılır mı?
Kısa cevap: İzinsiz tabela, tabelanın nerede asıldığına göre ortak alana müdahale sayılabilir; sözleşmeye aykırılık ise ancak kira sözleşmesi tabelayı yasaklıyorsa veya ev sahibinin onayına bağlıyorsa gündeme gelir. Tabela kendi bağımsız bölümün sınırı içindeyse ve yasak yoksa, izinsiz asılmış olması tek başına hukuka aykırılık oluşturmaz. Tabela asma hakkının izin yönü bu iki ayrı kategoriye bölünür.
Yargıtay 20. Hukuk Dairesi, bağımsız bölümün tavan sınırlarını aştığı bilirkişi raporuyla belirlenen reklam panosunun kaldırılmasına, ortak alanda kalan tentenin kaldırılmasına ve ortak alana el arabası, kasa ve gazete standı konulması yoluyla yapılan müdahalenin önlenmesine ilişkin hükmü onamıştır. Karar özeti Aynı Daire, dükkân önündeki ortak alana ahşap süs bitkileri, fayans ve masa sandalye konulmasının önlenmesini ve ortak alana irtibatlı bir güneşliğin eski hâle getirilmesini içeren bir dosyada, tabela talebi bakımından krokili bilirkişi incelemesi yapılmadan ret verilmesini bozma nedenlerinden saymıştır. Karar özeti Aynı ölçüt Tabela asma hakkı yönünden de uygulanmıştır.
Mimari projeye aykırı reklam amaçlı cephe kaplamasında da aynı yaklaşım görülür. Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, ana taşınmazın mimari projesinde dış cephe kaplamasının malzemesi hakkında bilgi bulunmasa ve yapılan imalat reklam amaçlı değerlendirilse dahi, tabela ve reklam panosunun asılabileceğini kabul eden ilkeyi yinelemiş; ancak imalatın asma kat penceresini tamamen kapattığı bilirkişi raporuyla sabit olduğundan bunun mimari projeye aykırılık oluşturduğunu belirterek aktif dava ehliyeti ve esas yönünden inceleme yapılmasını istemiştir. Karar özeti Cephe kaplaması gibi, Tabela asma hakkı da mimari projeye bağlanabilir.
Apartman Yönetiminin Şikayeti Üzerine İzinsiz Tabelanın Sökülmesi İçin Açılacak “Müdahalenin Meni ve Eski Hale Getirme” Davası Nasıl İşler?
Kısa cevap: Kanunun uygulanmasından doğan her türlü anlaşmazlık sulh mahkemelerinde çözülür (Ek madde 1). Hâkim, ilgilileri dinledikten sonra Kanun’a ve yönetim planına, bunlarda hüküm yoksa genel hükümlere ve hakkaniyet kurallarına göre karar verir ve kararın yerine getirilmesi için kısa bir süre tanır (m.33). Tabela davasında bu süre ve tabelanın yeniden asılabileceği yer krokiyle belirlenir. Tabela asma hakkı davasının işleyişi budur.
634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu m.33/2: “Hakim, ilgilileri dinledikten sonra, bu kanuna ve yönetim planına ve bunlarda bir hüküm yoksa, genel hükümlere ve hakkaniyet kaidelerine göre derhal kararını verir ve bunun, tesbit edeceği kısa bir süre içinde yerine getirilmesi lüzumunu ilgiliye tefhim veya tebliğ eder.” (634 sayılı Kanun’u görüntüle)
| Aşama | Ne yapılır | Kaynak |
|---|---|---|
| Tespit | Mimari proje, yönetim planı, kurul kararı ve tabelanın bağımsız bölüm sınırı birlikte incelenir; keşifte bilirkişi raporu alınır | Yargıtay 20. HD 2018/3966 |
| Sınır ve yer | Yasak yoksa davalının dış cephe mülkiyet sınırını aşmayan uygun yer ölçekli krokiyle belirlenir | Yargıtay 18. HD 2014/10979 |
| Karar | Tabelanın kaldırılması veya sınır içine alınması hükmedilir; hüküm fıkrası infazda tereddüt yaratmayacak biçimde yazılır | Yargıtay 18. HD 2004/5470 ve 2010/11970 |
| Süre | Hâkim ilgiliye kararı yerine getirmesi için kısa bir süre verir; süreye uyulmazsa idari para cezası verilebilir (250–2.000 TL, m.33/3) | KMK m.33 |
Yargıtay, hükümde tabelanın nasıl düzenleneceğinin açıkça belirtilmemesini de bozma nedeni saymaktadır. Örneğin davalının plan ve projeye aykırı olarak gerçekleştirdiği imalatların nelerden ibaret olduğu ve ne şekilde eski hâle getirileceğinin hüküm fıkrasında açıkça gösterilmemesi, 6100 sayılı Kanun’un 297. maddesinin ikinci fıkrasına aykırı bulunmuştur (20. HD, E. 2017/4575, K. 2017/8657, T. 31.10.2017). Kat Mülkiyeti Kanunu’ndan doğan ve konusu doğrudan para alacağı olmayan davalarda harç ve vekâlet ücretinin maktu tarifeye göre belirlenmesi gerektiği de 2004 tarihli bir kararda hatırlatılmıştır. Karar özeti Tabela asma hakkı davasında hükmün infazı açısından bu netlik önemlidir.
Belediye Mevzuatı (İlan ve Reklam Vergisi/Yönetmeliği) Çerçevesinde İmara Aykırı Tabelaların Zabıta Aracılığıyla Mühürlenmesi ve Sökülmesi
Kısa cevap: Belediyeler, ilan ve reklam yönetmeliğine aykırı tabela için idari para cezası verebilir ve aykırılığın giderilmesini isteyebilir; ancak Danıştay’ın onadığı bir idare mahkemesi gerekçesine göre “men” yetkisi, yönetmeliğe aykırı tabelanın sökülmesi biçiminde anlaşılmalı, işyerini süresiz kapatma yetkisi bu mevzuattan çıkarılmamıştır. Tabela asma hakkının belediye yönü kapatma değil, tabela düzeltme yönündedir.
Danıştay 8. Dairesi’nin onadığı dosyada Ankara Büyükşehir Belediye Encümeni, işyerinde “Ticari Tanıtım Tabela Yönetmeliği’nin 6. ve 16. maddelerine aykırı” tabela ve totem bulunduğu gerekçesiyle 1608 sayılı Kanun’un 1. maddesi uyarınca toplam 657 TL para cezası vermiş ve aykırılıklar giderilmezse faaliyetten men kararı almıştı. İdare mahkemesi, 1608 sayılı Kanun’daki “yasaklanan faaliyetin men’i” ifadesinin yönetmeliğe aykırı tabelaların sökülmesi biçiminde uygulanması gerektiğini, idarenin işyerini süresiz faaliyetten men etme konusunda yetkili bulunmadığını belirtmiş; bölge idare mahkemesi para cezasını hukuka uygun bulmuş, Danıştay temyiz isteklerini reddetmiştir. Karar özeti Tabela asma hakkı belediye yaptırımının ayrı bir hukuki sonucu da vardır.
Dikkat: Tabelanın “mühürlenmesi” biçiminde bir idari işlemin hukuka uygunluğu ve yargı yolu, işlemin dayanağına göre değişir. Uyuşmazlık Mahkemesi, 1608 sayılı Kanun’un 1. maddesi ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 32. maddesi uyarınca verilen bir idari para cezasının iptali davasının adli yargıda görülmesi gerektiğine karar vermiştir (E. 2015/936, K. 2016/116, T. 14.03.2016); Danıştay 8. Dairesi’nin yukarıdaki dosyasında ise dava idare mahkemesinde görülmüştür. Ceza dayanağına göre yargı yolu somut olayda ayrıca belirlenmelidir.
Tabela İhlali Yüzünden Ev Sahibinin Kiracıya Karşı 30 Günlük İhtarname Çekerek Tahliye Sürecini Başlatması (TBK 316) Mümkün müdür?
Kısa cevap: Mümkündür, ancak koşulludur: tabela kira sözleşmesine veya kiracının özenle kullanma borcuna aykırıysa kiraya veren, konut ve çatılı işyeri kirasında en az otuz gün süre vererek aykırılığın giderilmesi, aksi takdirde sözleşmenin feshedileceği konusunda yazılı ihtarda bulunur. Kiralananın dışındaki cephe kullanımının sözleşmede yasaklanmadıkça akde aykırılık sayılmadığı bir Yargıtay kararı bulunduğundan tahliye kararı kolay alınmaz. Tabela asma hakkı nedeniyle tahliye bu yüzden zayıf bir yoldur.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.316/2: “Kiracının bu yükümlülüğüne aykırı davranması durumunda kiraya veren, konut ve çatılı işyeri kirasında, en az otuz gün süre vererek, aykırılığın giderilmesi, aksi takdirde sözleşmeyi feshedeceği konusunda yazılı bir ihtarda bulunur.” (6098 sayılı Kanun’u görüntüle)
Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, kiracının binanın dış cephesini yazılı izin almadan başkasına reklam alanı olarak kiraladığı iddiasıyla açılan tahliye davasında, sözleşmede dış yüzeye reklam asılmasını yasaklayan bir hüküm bulunmadığını ve kiralananın doğrudan kullanımıyla ilgisi olmayan hususların akde aykırılık oluşturmadığını belirterek tahliye hükmünü bozmuştur. Karar özeti Tahliye talebi bu nedenle, kira sözleşmesinde tabelaya ilişkin açık bir yasak veya izin şartı bulunduğunda anlam kazanır. Tabela asma hakkı gerekçesiyle tahliye bu nedenle otomatik değildir.
Dikkat: Tabela aykırılığının tek başına TBK m.316 kapsamında tahliyeye gerekçe yapıldığı ve onandığı yerleşik bir Yargıtay uygulaması görülmemektedir. Yönetimin şikayeti de ev sahibinin kiracıya karşı fesih hakkını doğrudan vermez; ev sahibi için asıl yol çoğunlukla ihtarla aykırılığın giderilmesini istemek ve gerekirse kat mülkiyeti davasını kendisi açmaktır. Bu nedenle Tabela asma hakkı ihlali tek başına tahliye sebebi gibi sunulmamalıdır.
Dış Cephe Kullanımı ve Cephe Reklam Alanı Anlaşmazlıkları
Tabela ile reklam alanı kiralaması aynı şey değildir. İşyerinin kendi tanıtımı için bağımsız bölüm sınırı içinde asılan tabela ile üçüncü kişilere ait reklamların bina cephesinde barındırılması, farklı karar nisaplarına bağlıdır. Aşağıdaki başlıklar cephenin mülkiyet durumunu, yönetimin cepheyi kiralama yetkisini ve kaldırım gibi kamu alanlarını ayırır. Tabela asma hakkı bu ayrımlarla sınırlıdır.
Dükkan Üstündeki Boş Cephe Veya Kör Duvar Kime Aittir? İşyeri Kiracısı Buralara Dev Reklam Panosu Koyabilir mi?
Kısa cevap: Dükkânın bağımsız bölüm sınırının üstünde kalan boş cephe veya kör duvar, tapu ve mimari projede bağımsız bölüme tahsis edilmedikçe genellikle ortak yer sayılır ve kat maliklerinin arsa payı oranında kullanma hakkı vardır (m.16). Kiracı, bağımsız bölümün tavan tabliye sınırını aşan dev reklam panosu koyamaz; böyle bir pano kaldırılır. Tabela asma hakkı boş cepheyi kapsamaz.
634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu m.4 (son cümle): “Yukarıda sayılanların dışında kalıp da, yine ortaklaşa kullanma, korunma veya faydalanma için zaruri olan diğer yerler ve şeyler de (Ortak yer) konusuna girer.” (634 sayılı Kanun’u görüntüle)
Kanun, ortak yerleri sayarken “dış cephe” sözcüğünü özel olarak anmaz; temeller, ana duvarlar ve taşıyıcı sistemin parçaları ile ortaklaşa kullanma, korunma veya faydalanma için zorunlu diğer yerleri ortak yer sayar (m.4). Yargıtay, dış cepheyi uygulamada ortak yer kabul etmektedir; bu kabul her somut dosyada tapu, kat irtifakı ve mimari projeye göre doğrulanmalıdır. 18. Hukuk Dairesi, reklam panolarının asıldığı yerin ana binanın ortak mahalli niteliğindeki dış cephesi olduğunu, panoların bağımsız bölümün tavan tabliye sınırlarını aştığını belirtmiş ve ret hükmünü bozmuştur. Karar özeti Tabela asma hakkı kör duvar için tek başına yeterli sayılmamalıdır.
Dikkat: Kör duvarın (sağır duvarın) bağımsız bölüm sınırı içinde mi yoksa ortak yer mi sayılacağı konusunda tek bir Yargıtay ölçütü görülmemektedir; sonuç tapu kaydı, mimari proje ve bilirkişi tespitine göre değişir. “Dış cephe her hâlde ortak yerdir” şeklindeki genelleme bu nedenle doğru değildir.
Cephe Kullanım Hakkı Sözleşmede Kiracıya Verilmişse Ancak Apartman Yönetimi Cepheyi Başka Bir Firmaya Kiralamışsa Hangi Hak Önceliklidir?
Kısa cevap: Kanun, anayapının dış duvarlarının reklam maksadıyla kiralanmasını bütün kat maliklerinin oybirliğiyle alacakları karara bağlamıştır (m.45). Yönetim bu oybirliği olmadan cepheyi üçüncü kişiye kiralamışsa, bu kiralama sökülme riskiyle karşı karşıyadır. Kiracıya cephe hakkı veren ev sahibi ise ancak kendi bağımsız bölümünün cephe sınırı içinde hak verebilir. Tabela asma hakkı bu iki sınırla çatışır.
634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu m.45 (kısmi): “anayapının dış duvarlarının, çatı veya damının reklam maksadiyle kiralanması gibi önemli yönetim işleri ancak bütün kat maliklerinin oybirliğiyle verecekleri karar üzerine yapılabilir.” (634 sayılı Kanun’u görüntüle)
Yargıtay 18. Hukuk Dairesi, A blok yönetimi ile reklam firmaları arasında yapılan kira sözleşmesiyle blok ön cephesine asılan panolara ilişkin davada, ortak yerlerin kiraya verilmesi için tüm kat maliklerinin oybirliği ile karar almasının gerektiğini, böyle bir karar bulunmadığından panoların kaldırılması istemini kabul etmek gerektiğini belirtmiştir. Dosyada yönetim planına göre A blok dış duvarlarının kullanılması ve kiraya verilmesinin A blok yönetimine ait olduğu da ileri sürülmüştü; Daire ise m.45’in aradığı oybirliği kararının bulunmadığını esas almıştır. Karar özeti Bu kararda Tabela asma hakkı değil, cephenin reklam kiralaması tartışılmıştır.
Aynı dosya sonradan ecrimisil talebi yönünden tefrik edilmiş ve Yargıtay 7. Hukuk Dairesi’nin 2025 tarihli kararında (E. 2025/5305, K. 2025/5200, T. 04.12.2025) görev yönünden bozulmuştur; 7. Daire kararı esasa ilişkin yeni bir tespit içermemekte, önceki bozma ilamını aktarmaktadır. Kiracı ile ev sahibi arasındaki ilişkide ise kiraya veren, kiralananı sözleşmede amaçlanan kullanıma elverişli bir durumda teslim etmek ve bu durumda bulundurmakla yükümlüdür (TBK m.301); kiracıya sözleşmeyle tabela veya cephe hakkı vadedilmişse bunun yerine getirilememesinin ayıp hükümlerine göre ele alınıp alınmayacağı sözleşmedeki taahhüdün kapsamına bağlıdır. Bu karar Tabela asma hakkı sorusunu çözmez, yalnızca görev ve ecrimisil konusundadır.
Dikkat: Cephe hakkı vadeden kira sözleşmesinin, yönetimin oybirliği olmayan kiralaması karşısında ayıp hükümlerine (TBK m.306) dayanılarak fesih, kira indirimi veya tazminat doğurup doğurmayacağı hakkında yerleşik bir yüksek mahkeme uygulaması görülmemektedir. Bu nedenle böyle bir vaat varsa sözleşmenin ayrıntılı incelenmesi ve ev sahibine yazılı ihtar önerilir.
Dükkanın Önündeki Kaldırımı (Kamu Alanını) Tabela, Duba veya Totem İle İşgal Eden Kiracının Sorumluluğu
Kısa cevap: Dükkân önündeki kaldırım kamu alanıdır; yetkili makamların açık ve yazılı izni olmadan kaldırımı işgal eden kişiye belediye zabıta görevlilerince idari para cezası verilir (Kabahatler Kanunu m.38/1). Kaldırım üzerine konulan tabela, duba, totem veya stand bu hükme ve belediye yönetmeliğine tabidir. Tabela asma hakkı kaldırımı içermez.
5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.38/1: “Yetkili makamların açık ve yazılı izni olmaksızın meydan, cadde, sokak veya yayaların gelip geçtiği kaldırımları işgal eden veya buralarda mal satışa arz eden kişiye, belediye zabıta görevlileri tarafından elli Türk Lirası idarî para cezası verilir.” (5326 sayılı Kanun’u görüntüle)
Kanun metnindeki ceza tutarı yeniden değerleme oranıyla artırılmış olabilir; nitekim Uyuşmazlık Mahkemesi’nin 2013 tarihli işgal tutanaklarına ilişkin kararında her işgal için 88 TL ceza uygulandığı görülmektedir (E. 2015/936, K. 2016/116, T. 14.03.2016). Güncel tutar belediyeden öğrenilmelidir. Totem tabela ise ayrıca belediyenin tabela yönetmeliğindeki ölçülere bağlıdır; Danıştay 8. Dairesi’nin onadığı dosyada totem tabela yönetmeliğin 16. maddesine aykırı bulunmuş ve idari para cezası verilmiştir. Karar özeti Bu cezanın Tabela asma hakkı ile ilgisi, tabelanın kaldırıma taşmasıyla sınırlıdır.
Kaldırımla bina ortak yeri birbirine karıştırılmamalıdır. Dükkânın önündeki kaldırım kamu alanı, avlu veya bahçe kısmı ise çoğunlukla binanın ortak yeridir. Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, kiracının dükkân önüne masa ve sandalye koymasını kiralananın doğrudan kullanımıyla ilgili bulmayarak akde aykırılık saymamış ve tahliye hükmünü bozmuştur; Kararda davalı kiracı hakkında Kabahatler Kanunu ve Çevre Kanunu uyarınca idari işlem yapıldığına dair belge bulunmadığı da belirtilmiştir. Karar özeti Kaldırım, Tabela asma hakkı kapsamındaki tabela alanından ayrı değerlendirilir. Ortak alan kullanımı için işyerinin önündeki alanın kullanımı yazımıza da bakabilirsiniz.
Kiracı Çıkarken Tabelanın Akıbeti ve Masrafın İadesi
Kiracılık sona erdiğinde tabelanın kime kalacağı çoğunlukla kira sözleşmesinin sonuç maddesine bağlıdır. Sözleşmede hüküm yoksa Türk Borçlar Kanunu’nun iade ve gözden geçirme kuralları ile Yargıtay’ın faydalı masraf içtihadı uygulanır. Tabela asma hakkı bu aşamada sözleşme maddesine dönüşür.
Kiracı Çıkarken Kendi Yaptırdığı Tabelayı Söküp Götürebilir mi? (Sökme Hakkı)
Kısa cevap: Kural olarak evet: kiralanana zarar vermeden sökülüp götürülebilen tabela, ışıklı pano ve benzeri eklentiler kiracıya aittir; sözleşme maddesi bunu açıkça düzenliyorsa ona uyulur ve sökümden doğan zarar kiracıya ait olur. Kiracı kiralananı teslim aldığı durumda geri vermekle yükümlüdür (TBK m.334/1). Tabela asma hakkı sona ererken sökme borcu da doğurabilir.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.334/1: “Kiracı kiralananı ne durumda teslim almışsa, kira sözleşmesinin bitiminde o durumda geri vermekle yükümlüdür. Ancak, kiracı sözleşmeye uygun kullanma dolayısıyla kiralananda meydana gelen eskimelerden ve bozulmalardan sorumlu değildir.” (6098 sayılı Kanun’u görüntüle)
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, kira sözleşmesinde kiracının sabit ve hareketli ekleri, aplikleri ve götürülebilecek nitelikteki tesisat ve dekorasyon malzemesini kiralanana zarar vermeden söküp götürebileceği, kiraya verenin bunlar üzerinde hak talep edemeyeceği ve sökümden doğan zararın kiracıya ait olduğu kararlaştırılan bir alışveriş merkezi işyeri dosyasında, kiracının faydalı ve zorunlu masraf talebinin reddini onamıştır. Karar özeti Karar tabela davası değildir; sökme hakkının sözleşmeyle düzenlenmesinin sonuçlarını göstermek için aktarılmıştır. Bu karar Tabela asma hakkı bakımından sözleşme hükmünün önemini gösterir.
Dikkat: Kiracının tabela ve benzeri eklentileri söküp götürme hakkı TBK m.334–335’te ayrıca düzenlenmemiştir; hak sözleşme ve Yargıtay uygulamasıyla belirlenmektedir. Sökülmeyen tabelanın kiraya veren tarafından benimsenmiş sayılıp sayılmayacağı sözleşmedeki “terk” ve “bırakma” hükümlerine ve tahliye anındaki yazılı tutanağa bağlıdır.
Yüz Binlerce Lira Harcanan Işıklı/Dijital Tabelanın Masrafı Tahliye Halinde Ev Sahibinden İstenebilir mi? (Faydalı Masraf Sayılır mı?)
Kısa cevap: Genel bir yasak veya kesin hak yoktur; sonuç sözleşmeye ve tabelanın niteliğine bağlıdır. Sözleşmede kiracının yaptığı masrafların ona ait olduğu ve bedel istenemeyeceği yazılıysa Yargıtay bazı dosyalarda talebi reddetmiş, bazı dosyalarda sökülemeyen zorunlu ve faydalı masraflar için yıpranma payı düşülmüş bedelin istenebileceğini kabul etmiştir; sözleşmede böyle bir hüküm yoksa ve masraf zorunlu veya faydalıysa vekâletsiz iş görme hükümleri gündeme gelebilir. Tabela asma hakkı ile masraf iadesi aynı sorun değildir.
Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, kuaför olarak kullanılan işyerine yapılan elektrik, su tesisatı, ışıklı pano, reklamlı cam filmi ve resimli pano gibi masraflarda, bilirkişinin sökülüp götürülebilecek kalemler (ışıklı pano, reklamlı cam filmi, resimli pano, tezgâh, makyaj bankosu) ile kalıcı masrafları ayırdığını, kiraya verenin tahliyeden sonra kaldırılmasını istemeyip taşınmazı mevcut hâliyle teslim aldığını belirterek hükmü bozmuş; faydalı ve zorunlu masrafların TBK m.527 kapsamında vekâletsiz iş görme hükümlerine göre istenebileceğini söylemiştir. Karar özeti Karar, hangi kalemin hangi ölçüde iade edileceğini belirlememiş, bu konuda karar verme görevini mahkemeye bırakmıştır. Tabela asma hakkı masrafı da bu ayrımla ele alınır. Yüksek tutarlı yatırımlar için işyerine yapılan milyonluk yatırımlar yazımıza bakabilirsiniz.
Aynı Daire, kiracının kendi yaptığı ilave ve dekorasyonları söküp alabileceği ve söküp almadıkları için kiraya verenden bedel talep edemeyeceği yazılı olan bir sözleşmede (E. 2020/2392, K. 2020/3811, T. 01.07.2020), süresinden önce tahliye eden kiracının sökülemeyen zorunlu ve faydalı masrafları yıpranma payı düşülmüş biçimde kalan kira süresiyle orantılı isteyebileceği gerekçesiyle bölge adliye mahkemesi kararını bozmuştur; bu bozma ilamı E. 2023/2209, K. 2023/3863, T. 20.12.2023 sayılı kararda aktarılmaktadır. Eski yazılarda yer alan “kiraya verenden talep edilemez” biçimindeki mutlak yargı bu nedenle kullanılmamıştır. Bu yaklaşım Tabela asma hakkı masrafında da uygulanabilir; ayrıntı için işyerinde tadilat ve dekorasyon masrafları yazımıza bakılabilir.
Tabelanın Sökülmesi Sırasında Dış Cepheye (Montaj Yerlerine) Verilen Zararların Depozitodan (Güvence Bedelinden) Kesilmesi
Kısa cevap: Sökümden doğan zarar kural olarak kiracıya aittir; ancak kiraya veren güvence bedelinden zararı kendiliğinden kesemez. Güvence bankada tutulduğunda banka onu ancak iki tarafın rızasıyla, icra takibinin kesinleşmesiyle veya kesinleşmiş mahkeme kararıyla geri verebilir (TBK m.342). Kiraya veren geri vermede eksiklikleri hemen yazılı bildirmelidir (m.335). Tabela asma hakkı sökümünde zarar bildirimi bu nedenle zamanında yapılmalıdır.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.335: “Kiraya veren, geri verme sırasında kiralananın durumunu gözden geçirmek ve kiracının sorumlu olduğu eksiklikleri ve ayıpları ona hemen yazılı olarak bildirmek zorundadır. Bu bildirim yapılmazsa, kiracı her türlü sorumluluktan kurtulur.” (6098 sayılı Kanun’u görüntüle)
Güvence, konut ve çatılı işyeri kiralarında sözleşmeyle öngörülmüşse üç aylık kira bedelini aşamaz ve para olarak verilmişse kiracı tarafından vadeli bir tasarruf hesabına yatırılır (m.342/1-2). Kiraya veren, sözleşmenin sona ermesini izleyen üç ay içinde kiracıya karşı kira sözleşmesiyle ilgili dava açtığını veya icra ya da iflas yoluyla takibe giriştiğini bankaya yazılı olarak bildirmemişse banka, kiracının isteği üzerine güvenceyi geri vermekle yükümlüdür (m.342/3). Cephedeki montaj izleri, delikler ve benzeri hasar için sökümden önce fotoğraf, tutanak ve keşif delili hazırlanmalıdır. Güvence bedeli, Tabela asma hakkı sona erdiğinde en sık tartışılan alacaklardan biridir.
Eskime ve bozulma ile zarar ayrımı da önemlidir: kiracı sözleşmeye uygun kullanma dolayısıyla kiralananda meydana gelen eskimelerden ve bozulmalardan sorumlu değildir (m.334/1). Tabela montajının makul ölçüde bıraktığı izler bu kapsamda mı yoksa zarar mı sayılacağı, sözleşme hükmüne ve bilirkişi incelemesine bağlıdır. Kiraya veren, tahliye anındaki gözden geçirmede bu izleri yazılı bildirmezse m.335 uyarınca kiracı kural olarak sorumluluktan kurtulur; olağan incelemeyle belirlenemeyen eksiklik ve ayıplar ise saklıdır. Kullanım nedeniyle oluşan eskime, Tabela asma hakkı yönünden zarar sayılmaz.
Özet: Tabela Asma ve İzinsiz Tabela Uyuşmazlığında Neler Yapmalısınız?
Aşağıdaki özet, yazının hukuki sonuçlarını iki gruba göre uygulanabilir adımlara çevirir. Her adım somut olaya göre değişebilir; yönetim planını, kira sözleşmesini ve belediye yazışmalarını toplamadan söküm veya dava kararı vermemeniz önerilir. Tabela asma hakkı uyuşmazlığında adımlar tabela asmak isteyen ile tabelaya itiraz eden açısından ayrışır.
Tabela Asmak İsteyen Kiracı veya İşyeri Sahibi Olarak Neler Yapmalısınız?
- Yönetim planını, son kat malikleri kurulu karar defterini ve mimari projeyi isteyip tabela yasağı, standart tabela veya cephe kullanımı hükmü olup olmadığına bakın; yönetim planı bütün kat maliklerini bağlayan bir sözleşme hükmündedir (m.28/1).
- Tabelayı kendi bağımsız bölümünüzün dış cephe sınırı ve tavan tabliyesi içinde, binanın görünümünü bozmayacak ölçüde planlayın; ölçülü bir çizim veya kroki hazırlayın ve balkon, parapet, kat silmesi veya komşu bölümün cephesine taşan montajdan kaçının.
- Kira sözleşmesindeki tabela, dış cephe, tadilat ve sökme maddelerini okuyun; ev sahibinden tabela ve tahliyede sökme hakkına ilişkin yazılı muvafakat alın, ancak bunun yönetim planını aşmayacağını bilin.
- Belediyenin ilan, reklam ve tabela yönetmeliğini ve izin belgesi şartını öğrenin; tabela ışıklıysa veya yarım metrekareyi aşıyorsa ilan ve reklam vergisi (2464 sayılı Kanun m.12–15) yükümlülüğünü belediyeden yazılı sorun.
- Kaldırıma çıkıntı yapan totem, duba veya stand için ayrıca izin alın; yetkili makamların yazılı izni olmadan kaldırım işgali idari para cezasını gerektirir (Kabahatler Kanunu m.38/1).
- Yatırım yapıyorsanız tabelanın sökülebilir olup olmadığını, tahliyede kime kalacağını ve masrafın iadesini sözleşmeye yazdırın; montaj öncesi cephenin fotoğraflarını ve tahliye anındaki teslim tutanağını saklayın.
Tabelaya İtiraz Eden Kat Maliki, Yönetici veya Ev Sahibi Olarak Neler Yapmalısınız?
- Tabelanın yerini, ebadını ve fotoğrafını belgeleyin; tabelanın bağımsız bölüm sınırını aşıp aşmadığını, yönetim planına veya kurul kararına aykırı olup olmadığını ve komşuları rahatsız edip etmediğini belirleyin.
- Yönetim planında ve karar defterinde tabela yasağı yoksa yalnızca estetik şikayetiyle tabelanın tamamen söktürülemeyeceğini göz önünde bulundurun; Yargıtay abartılı ebat, sınır aşımı ve rahatsızlık ölçütlerini arar.
- Önce yazılı uyarı ve noter ihtarnamesiyle süre verin; kiracıyı ve bağımsız bölüm malikini birlikte muhatap alın.
- Sulh hukuk mahkemesinde müdahalenin önlenmesi ve eski hâle getirme davası açın; yönetici dışarıdan atanmışsa kurul kararıyla özel dava açma yetkisi aldığınızdan emin olun, keşifte ölçekli kroki ve bilirkişi raporu isteyin.
- Tabela yasağı getirmek istiyorsanız kurul kararının nisabını ve toplantıya katılmayanların itiraz süresini gözetin; mevcut bir yasak karara karşı iptal davası karar tarihinden veya öğrenmeden itibaren bir ay, her halde altı ay içinde açılmalıdır (m.33/1).
- Ev sahibiyseniz kira sözleşmesinde tabela ve dış cephe hükmü olup olmadığını kontrol edin; TBK m.316/2 uyarınca otuz günlük ihtarı çekmeden önce dış cephe tabelasının tahliyeye tek başına gerekçe yapılmasının zor olduğunu unutmayın ve yönetmeliğe aykırılık varsa belediyeye yazılı başvurun.
Emsal Kararlar: Tabela Asma, Dış Cephe ve Kiracı Uyuşmazlıklarında Yargıtay ve Danıştay Kararları
Bu bölüm, makale boyunca anılan kararların künyelerini ve ayrıntılı özetlerini konuya göre toplar. Anlatımda her karar için kısa bir atıf ve bu bölümdeki kartına bağlantı bulunur. Her kartta kararın sonucu (onama, bozma) ile ilk derece mahkemesinin veya tarafların ileri sürdüğü gerekçeler ayrı ayrı belirtilmiştir. Tabela dışındaki ortak alan uyuşmazlıklarına ilişkin kararlar, kartta bu niteliği belirtilerek yorum desteği olarak yer almıştır. Tabela asma hakkı bakımından hangi kararın hangi sonuca bağlandığı bu nedenle ayrı ayrı gösterilmiştir.
| Karar | Konu | Sonuç ve not |
|---|---|---|
| Yargıtay 18. HD 2004/3650 | Tabela doğal haktır; birden fazla pano için krokili bilirkişi | Bozma |
| Yargıtay 18. HD 2010/10164 | Kat hizasındaki tabela, krokili yer tespiti ve süre | Bozma |
| Yargıtay 18. HD 2014/5927 | Zemin kat tabelası, yönetim planı 32/4, tamamen kaldırma yerine uygun yer | Bozma |
| Yargıtay 20. HD 2017/8767 | Bozmaya uyma, gerekçesiz bilirkişi raporu, 14,30 m cephe | Bozma |
| Yargıtay 18. HD 2013/5928 | Işıklı reklam levhası, tavan tabliye sınırı aşımı | Bozma |
| Yargıtay 18. HD 2013/20129 | Tabela başka bağımsız bölümün cephe sınırında | Bozma |
| Yargıtay 18. HD 2013/13477 | Reklam panoları, KMK m.45 oybirliği | Bozma |
| Yargıtay 20. HD 2017/1785 | Tabela, tente ve dükkân önü | Bozma |
| Yargıtay 20. HD 2017/2898 | Kiracının ışıklı tabelası, “çoğunluk onayı” gerekçesi yetersiz | Bozma |
| Yargıtay 5. HD 2023/8110 | Konya iş merkezi, 25 cm taşan tabela | Onama |
| Yargıtay 20. HD 2017/2801 | İBB yönetmeliği tek başına yetmez, aktif dava ehliyeti | Bozma |
| Yargıtay 20. HD 2017/3628 | Kurul yasağı iptal edilmedi | Onama |
| Yargıtay 20. HD 2017/3621 | Yönetim planı yasağı, davanın konusuz kalması | Bozma |
| Yargıtay 5. HD 2023/10732 | Reklam amaçlı cephe kaplaması, asma kat penceresi | Bozma |
| Yargıtay 20. HD 2017/4603 | Reklam panosu tavan sınırını aşıyor, tente, ortak alan eşyası | Onama |
| Yargıtay 11. HD 2011/1463 | Teras parapeti üstünde başka işletmenin tabelası | Onama |
| Yargıtay 5. HD 2023/7716 | Dükkân önü, yönetim planı m.42, muvafakatname | Onama |
| Yargıtay 5. HD 2025/5183 | 4/5 muvafakat ortak alan müdahalesini hukuka uygun kılmaz | Onama |
| Yargıtay 6. HD 2012/5311 | Dış cepheyi reklam alanı olarak kiralama, tahliye | Bozma |
| Yargıtay 6. HD 2013/14962 | Işıklı pano, reklamlı cam filmi, faydalı masraf | Bozma |
| Yargıtay 3. HD 2023/2618 | Söküp götürme ve bedel istememe hükmü | Onama |
| Yargıtay 6. HD 2013/11150 | Dükkân önüne masa sandalye, akde aykırılık | Bozma |
| Danıştay 8. Daire 2017/7420 | Tabela yönetmeliği, para cezası, faaliyetten men | Onama |
Tabela asma hakkının Sınırı: Bağımsız Bölüm Cephesi, Tavan Tabliyesi ve Krokili Yer Tespiti Kararları
Davacı, ortak yerlere müdahalenin önlenmesini ve eski hâle getirmeyi istemiş; mahkeme, bilirkişi raporuna göre bina cephesine asılan panoların ebat, yapı ve sayı itibarıyla taşınmazın asli mimari yapısına aykırı olduğu gerekçesiyle davayı kısmen kabul ederek tüm panoların sökülmesine karar vermiştir. Yargıtay, yönetim planı veya kurul kararıyla yasak bulunmadığında tabela ve reklam panosunun asılabileceğini, ticari faaliyetle uğraşanların bağımsız bölümün dış cephe sınırını aşmayan uygun bir yere tanıtıcı tabela asmasının doğal hakkı olduğunu belirtmiştir. Birden fazla panoya gerek olup olmadığı, sayı, ebat ve yerin KMK m.33 hakkaniyet kurallarına göre bilirkişi ve krokiyle belirlenmesi gerektiğini, harç ve vekâlet ücretinin maktu tarifeyle hesaplanması gerektiğini belirterek hükmü bozmuştur. Tabela asma hakkı bu kararda doğal hak olarak nitelenmiştir.
Davacı, bağımsız bölümünün kat hizasında bulunan davalıya ait tabelanın kaldırılmasını istemiş; mahkeme davayı kabul etmiştir. Yargıtay, yönetim planı veya kurul kararıyla yasak bulunmaması hâlinde tabela ve reklam panosunun, binanın görünümünü bozacak abartılı ebatlarda olmamak, bağımsız bölümün dış cephe sınırını aşmamak ve diğer bağımsız bölüm malikleri ile kiracılarına rahatsızlık vermemek koşullarıyla asılabileceğini belirtmiştir. Davacıyı rahatsız etmeyen ve davalının tanıtımını sağlayan uygun yerin, infazda güçlük yaratmayacak biçimde ölçekli krokiyle bilirkişi incelemesiyle belirlenmesi ve KMK m.33 uyarınca davalıya uygun süre verilmesi gerektiğini belirterek hükmü bozmuştur. Tabela asma hakkı sınırının koşulları bu kararda sayılmıştır.
Davacı, binanın mimarisini bozacak ve diğer kat maliklerinin haklarına tecavüz edecek şekilde tabela asıldığını belirterek el atmanın önlenmesini ve eski hâle getirmeyi istemiş; mahkeme davayı kabul ederek kiracı davalının tabelasının kaldırılmasına karar vermiştir. Bilirkişi, zemin kat bağımsız bölüm dış cephesinde 14,30 metre uzunluğunda ve 0,90 metre genişliğinde tanıtım tabelası bulunduğunu ve tabelanın yönetim planının 32/4. maddesine uygun asılmadığını bildirmiştir. Yargıtay, aynı ilkeyi yineleyerek KMK m.33 hakkaniyet kurallarına, yönetim planı koşullarına göre davalının dış cephe mülkiyet sınırını aşmayan uygun yerin krokili bilirkişi raporuyla belirlenmesi gerektiğini, tabelanın tamamen kaldırılmasının doğru olmadığını belirtmiştir. Tabela asma hakkı yönetim planındaki koşullarla birlikte okunmuştur.
Önceki bozma ilamına uyan mahkeme, davalı marketin tabelasının diğer tabela grubu hizasında, marketin cephesini taşmayacak şekilde 1,00 m x 2,00 m ölçülerine getirilmesine ve KMK m.33 uyarınca 15 gün süre verilmesine karar vermiştir. Bilirkişi, binanın cephe uzunluğunun 30 metre, davalının bağımsız bölümünün dış cephesinin 14,30 metre olduğunu saptamıştır. Yargıtay, bozmaya uyulduktan sonra bozma gereklerinin eksiksiz yerine getirilmesi gerektiğini, tabelanın ilkelere ne derecede aykırı olduğu ve hangi standart ve ölçüyle sonuca varıldığı gerekçelendirilmeyen bilirkişi raporuna dayanılmasının doğru olmadığını belirterek hükmü bozmuş ve davalı lehine vekâlet ücretine hükmetmiştir. Tabela asma hakkı ölçüsü gerekçeli rapora bağlıdır.
Davacılar, kiracı davalının dükkân nitelikli bağımsız bölümün cephesine ve bahçe kısmına yerleştirdiği ışıklı levhaların kaldırılmasını istemiş; mahkeme, sarı yeşil renklerin ön dış cephe görüntüsünü olumsuz etkilediği iddiasını haklı bulmayarak 1. kattaki ışıklı reklam levhası talebini reddetmiş, diğer aykırılıklar giderildiğinden karar verilmesine yer olmadığına hükmetmiştir. Yargıtay, bilirkişi raporlarına göre balkonun dışına asılan ışıklı levhanın ana binanın ortak mahalli niteliğindeki dış cephesine müdahale oluşturduğunu, işyeri niteliğindeki bağımsız bölümün dış duvarına tavan tabliye sınırlarını aşmayan ve diğer maliklere rahatsızlık vermeyen reklam panosu için diğer kat maliklerinden izin alınmasına gerek bulunmadığını, ancak somut panonun tavan tabliye sınırlarını aştığını belirterek ret hükmünü bozmuştur. Tabela asma hakkı izin gerektirmeyen bölüm bu kararda tanımlanmıştır.
Davacı, davalının davacıya ait tabelayı kaldırıp kendi tabelasını koyduğunu ve bina cephe kaplamasını değiştirdiğini ileri sürmüş; mahkeme tabelanın kaldırılması ve cephe kaplamasının eski hâle getirilmesi taleplerini kısmen kabul etmiş, ecrimisil talebini reddetmiştir. Yargıtay, saat satış yeri olarak kullanılan bağımsız bölümün tanıtıcı tabela ihtiyacı bulunsa da tabelanın ait olduğu bağımsız bölümün değil, davacının kullandığı bağımsız bölümün dış cephe sınırları içinde kaldığını, bu nedenle tabelanın kaldırılmasıyla yetinilmesi ve kullanım biçimini düzenleyen bir hüküm kurulmaması gerektiğini belirtmiştir. Cephe kaplaması bakımından KMK m.19/2 uyarınca 4/5 yazılı rıza bulunmadığını ve projeye aykırılığı saptayarak eski hâle getirme kararı verilmesi gerektiğini söylemiştir. Tabela asma hakkı başka bölümün cephesinde kullanılamaz.
Davacı, iş yeri kiracısı davalının işletmeyi açarken ortak alanda ve diğer davalıya ait iş yerinde tasdikli projeye aykırı tadilat yaptığını ileri sürmüştür. Mahkeme, dükkân önündeki ortak alanda ahşap süs bitkileri, fayans, masa ve sandalye nedeniyle müdahalenin önlenmesine ve 30 gün süre verilmesine karar vermiş; ortak alana asılan tabela ve ön cepheye monte tente yönünden talebi reddetmiştir. Yargıtay, projede yer almayan ve ortak alanla irtibatlandırılan güneşliğin (tente) eski hâle getirilmesi gerektiğini, tabela yönünden ise KMK m.33 hakkaniyet kurallarına ve yönetim planı koşullarına göre davalının dış cephe sınırlarını aşmayan uygun yerin ölçekli krokiyle belirlenmesi gerektiğini belirtmiş; konusuz kalan aykırılıklar hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmemesini de doğru bulmayarak bozmuştur. Tabela asma hakkı dükkân önüyle birlikte tek dosyada değerlendirilmiştir.
Davacı, anataşınmazda kiracı olan davalının ışıklı tabela asarak ortak alana müdahale ettiğini ileri sürmüştür. Birleşen davada, mesken vasfındaki bağımsız bölümün mali müşavir ve muhasebe bürosu olarak kullanıldığı belirtilerek meskene çevrilmesi istenmiştir. Mahkeme, tabelanın ortak alan niteliğindeki duvardan kaldırılmasına karar vermiş, birleşen davayı reddetmiştir. Yargıtay, bilirkişi raporunun tabelanın kullanım sınırlarını aşıp aşmadığını araştırmadığını, yalnızca ortak alan olan dış cepheye müdahalenin kat maliklerinin çoğunluğunun onayıyla yapılabileceğini belirttiğini tespit etmiş; yönetim planı veya kurul kararıyla yasak bulunup bulunmadığının araştırılmasını ve yasak yoksa KMK m.33 hakkaniyet kuralları uyarınca uygun yerin krokiyle belirlenmesini isteyerek hükmü bozmuştur. Tabela asma hakkında “çoğunluk onayı” gerekçesi bu kararda yetersiz bulunmuştur.
Konya’da bir iş merkezinde avukat olarak faaliyet gösteren davacı, davalının levhasının altına izni ve rızası dışında kendi levhasını astığını ve levhasına zarar verdiğini ileri sürmüş; davalı, levhanın iki bağımsız bölümü ayıran tabya betonu üzerinde ve ortak alanda olduğunu savunmuştur. Dosya ilk kez 20. Hukuk Dairesi’nin E. 2017/3575, K. 2018/5656, T. 17.09.2018 sayılı kararıyla bozulmuş; ardından 5. Hukuk Dairesi’nin bozma ilamlarında bilirkişiye göre tabelanın davacının bağımsız bölümüne yaklaşık 25 cm taştığı, tabelanın tamamen sökülmesi yerine tabliye kısmını aşmayacak ölçülere getirilmesi gerektiği belirtilmiştir. Bozmaya uyularak yapılan araştırma sonucunda verilen karar, bozmaya uygun olduğundan ve kazanılmış hak oluştuğundan onanmıştır. Tabela asma hakkı bu dosyada santimetre düzeyinde tartışılmıştır.
Yasak Kararı, Mimari Proje ve Eski Hâle Getirme Kararları
Metrocity sitesinin A blokunda reklam panoları bulunduğu için dava açılmış, ret kararı verilmiştir. Yargıtay, anayapının dış duvarlarının reklam maksadıyla kiralanmasının Kat Mülkiyeti Kanunu m.45 uyarınca ancak bütün kat maliklerinin oybirliğiyle verecekleri kararla yapılabileceğini hatırlatmış; bu yönün araştırılmadan davanın reddedilmesini doğru bulmayarak ret hükmünü bozmuştur. Kararda yönetim planı hükmünün anlamı tartışmalıdır; bu nedenle burada yalnızca m.45 gerekçesi esas alınmıştır. Tabela asma hakkı ile cephenin reklam amacıyla kiralanması farklı hukuki sorulardır.
Davayı bir şirket açmış, aktif dava ehliyeti de bozma gerekçelerinden biri olmuştur. Bilirkişi, 0,70 × 0,50 metre ölçüsündeki ankastre reklam tabelasını yalnızca İstanbul Büyükşehir Belediyesi yönetmeliğine göre incelemiştir. Yargıtay, belediye yönetmeliğinin tek başına yeterli ölçüt olmadığını, mimari projenin, yönetim planının ve kat malikleri kurulu kararlarının birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirtmiş; ayrıca Kat Mülkiyeti Kanunu m.33 uyarınca uygun bir süre verilmemesini de eksiklik saymıştır. Tabela asma hakkı belediye mevzuatıyla tek başına ölçülemez.
Kat malikleri kurulu 19.03.2015 tarihli kararla, 69/A sayılı dükkân hariç olmak üzere tabela asılmasını yasaklamıştır. Karara muhalif kalan davalılar, Kat Mülkiyeti Kanunu m.33 uyarınca iptal davası açmamıştır. Dışarıdan atanmış yönetici, tabelaların kaldırılması için dava açmış ve mahkeme istemi kabul etmiştir. Yargıtay, kurul kararı iptal edilmediği sürece bağlayıcı olduğunu kabul ederek hükmü onamıştır. Kararın pratik sonucu şudur: Tabela asma hakkı bakımından kurul yasağına karşı çıkacak kişi, süresi içinde iptal davası açmalıdır.
Dava, yönetim planının 22/9. maddesindeki yasağa dayanılarak açılmıştır. Davalı, tabelaların kaldırıldığını beyan etmiştir. Mahkeme bu beyana rağmen davayı sonuçlandırmış, Yargıtay ise davanın konusuz kalıp kalmadığının araştırılmadığını belirterek hükmü bozmuştur. Karar, yönetim planı yasağının geçerliliğini reddetmemekte, yalnızca dava sürerken tabelanın kaldırılmasının sonuca etkisinin incelenmesini istemektedir. Bu nedenle Tabela asma hakkı uyuşmazlığında tabela kaldırılmışsa dava ve yargılama giderleri ayrıca tartışılmalıdır.
Dava konusu, binanın cephesine reklam amacıyla yapılan alüminyum kaplamadır. Karar, aktif dava ehliyeti yönünden de inceleme içermektedir. Yargıtay, kaplamanın asma kat penceresini kapattığını ve bu nedenle mimari projeye aykırı olduğunu belirtmiş, ilk derece hükmünü bozmuştur. Kararda tabelanın kendisinden çok cephe kaplamasının mimari proje ve ortak yer bakımından değerlendirilmesi öne çıkmıştır. Tabela asma hakkı ile cephe kaplaması arasındaki fark bu nedenle önemlidir.
Bilirkişi raporuyla, davalının reklam panosunun bağımsız bölümün tavan sınırlarını aştığı belirlenmiştir. Dosyada ayrıca ortak alanda kalan bir tente ile ortak alana konulan el arabası, kasa ve gazete standı bulunmaktadır. Yargıtay, panonun ve tentenin kaldırılmasına, ortak alana müdahalenin önlenmesine ilişkin hükmü onamıştır. Karar, bağımsız bölüm sınırını aşan reklam panosunun ortak alana müdahale sayılabileceğini göstermektedir. Aynı sınır Tabela asma hakkı bakımından da belirleyicidir.
Uyuşmazlık Ticaret Mahkemesinde görülmüştür. Davacı, teras parapeti üzerine başka bir işletmenin astığı tabelanın kendi işletme adının yanlış okunmasına yol açtığını ileri sürmüştür. Yargıtay, yerel mahkeme hükmünü onamıştır. Karar, kat mülkiyeti ilişkisinden çok işletmeler arası tabela anlaşmazlığına ilişkindir; balkon veya teras üstüne tabela asılması konusunda yerleşik bir kat mülkiyeti içtihadı sunmamaktadır. Balkon veya teras parapeti üzerindeki Tabela asma hakkı bu yüzden bina yönetim planı ve ortak yer niteliği yönünden ayrıca incelenmelidir.
Dükkân önüne yapılan sundurma, yönetim planının 42. maddesi uyarınca incelenmiştir. Dosyada kat maliklerinin verdiği muvafakatname bulunmaktadır; ancak mahkeme, muvafakatnamenin yönetim planının izin verdiği kapsamı aşan kısmı için bağlayıcı olmadığını kabul etmiş, Yargıtay da hükmü onamıştır. Bu karar tabela değil sundurma ile ilgilidir. Tabela asma hakkı için alınan kat maliki muvafakatnamesi de yönetim planındaki sınırı aşamaz.
Karar tabela değil, konut terası veya balkonunun büyütülmesine ilişkindir. Bölge adliye mahkemesi, ortak alana yapılan müdahalenin 4/5 çoğunlukla yasal hâle gelmeyeceğini belirtmiş; Yargıtay bu gerekçeyle verilen hükmü onamıştır. Karar, Kat Mülkiyeti Kanunu m.19 kapsamındaki 4/5 oranının her ortak yer müdahalesini meşrulaştırmadığını göstermesi bakımından anılmaktadır. Tabela asma hakkı açısından doğrudan emsal değil, yorum desteğidir.
Kiracı, Tahliye, Masraf ve Belediye Yönünden Kararlar
Kiraya veren, kiracının dış cepheyi başkasına reklam alanı olarak kiraladığını ileri sürerek tahliye istemiştir. Yargıtay, kira sözleşmesinde bu yönde bir yasak bulunmadığını belirterek tahliye hükmünü bozmuştur. Karar, kiracının kendi tabelasına değil, dış cephenin üçüncü kişiye kiralanmasına ilişkindir. Bu nedenle Tabela asma hakkı bakımından tahliye için ayrı bir yasak veya kanuni neden gösterilmelidir.
Kuaför olarak kullanılan işyerinde elektrik, su tesisatı, ışıklı pano, reklamlı cam filmi ve resimli pano gibi masraflar istenmiştir. Bilirkişi, sökülüp götürülebilecek kalemleri (4.357,15 TL) ve kalıcı masrafları (2.642,85 TL) ayırmıştır. Yargıtay, kiraya verenin tahliyeden sonra kaldırılmasını istemeyip taşınmazı mevcut hâliyle teslim aldığını belirtmiş; faydalı ve zorunlu masrafların TBK m.527 kapsamında vekâletsiz iş görme hükümlerine göre istenebileceğini söyleyerek hükmü bozmuştur. Hangi kalemin hangi ölçüde ödeneceğini mahkemeye bırakmıştır. Işıklı tabela masrafı bakımından bu ayrım Tabela asma hakkı açısından da önemlidir.
Alışveriş merkezindeki işyeri için 407.400 TL tutarında faydalı ve zorunlu masraf talep edilmiştir. Kira sözleşmesinin 16. maddesi, kiracının sabit ve hareketli ekleri, aplikleri ve götürülebilir tesisat ile dekorasyon malzemesini zarar vermeden söküp götürebileceğini, kiraya verenin bunlar üzerinde hak talep edemeyeceğini düzenlemektedir. Mahkeme talebi reddetmiş, Yargıtay da bu sonucu onamıştır. Karar tabela davası değildir; sözleşmedeki söküp götürme hükmünün masraf iadesini engelleyebileceğini göstermektedir. Tabela asma hakkı yatırımı yapılmadan önce bu hüküm okunmalıdır.
Çay ocağı olarak kullanılan dükkânın önüne masa ve sandalye konulmasına dayanılarak tahliye istenmiştir. Yargıtay, bu eylemi kiralananın doğrudan kullanımıyla ilgili görmemiş, kiracı hakkında Kabahatler Kanunu veya Çevre Kanunu uyarınca idari işlem yapıldığına dair belge bulunmadığını belirterek tahliye hükmünü bozmuştur. Tabela, duba veya totem yerleştirmeyi kapsayan Tabela asma hakkı sorusunda da kaldırım işgalinin tahliye nedeni sayılması için somut belge ve akde aykırılık gerekir.
Ankara Büyükşehir Belediyesi Encümeni, Ticari Tanıtım Tabela Yönetmeliği’ne aykırılık nedeniyle 657 TL idari para cezası vermiş ve faaliyetten men etmiştir. Bölge idare mahkemesi para cezasını uygun, faaliyetten men kısmını ise iptal etmiş; Danıştay iki tarafın temyiz istemlerini reddederek kararı onamıştır. Karar, belediyenin tabela yönetmeliğine aykırılık için idari para cezası verebildiğini, faaliyetten men yetkisinin ise ayrıca denetlendiğini göstermektedir. Tabela asma hakkı belediye yönünden de yaptırıma bağlanabilir.

Sık Sorulan Sorular
Tabela asma, dış cephe kullanımı veya izinsiz tabela uyuşmazlığı mı yaşıyorsunuz? Yönetim planı, kat malikleri kurulu kararı, kira sözleşmesi ve belediye yazışmaları incelemesiyle sökme, itiraz ve dava yolunu birlikte değerlendirmek için bizimle iletişime geçebilirsiniz. Konuyla ilgili gayrimenkul hukuku ve kat mülkiyeti avukatı sayfalarımızı da inceleyebilirsiniz.
Yasal Uyarı: Bu makale, işyerinde tabela asma hakkı, dış cephe kullanımı, kiracı ve ev sahibi hakları ile kat mülkiyeti konularında genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup somut olayın özelliklerine göre hukuki sonuçlar değişebilir. Yargıtay içtihatları ile mevzuat hükümleri zaman içinde değişikliğe uğrayabileceğinden, güncel ve kişiye özel hukuki danışmanlık için bir avukata başvurulması tavsiye edilir. Bu içerik avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz ve bağlayıcı hukuki görüş niteliği taşımaz. — Av. Turgut Ekrem — turgutekrem.av.tr