Yurt dışından kiracı tahliyesi; Türkiye’deki evini kiraya veren ve yurt dışında yaşayan malikler için, kiracının kirayı ödememesi, sözleşmenin sona ermesi ya da kesin dönüş sonrası konut ihtiyacı hâllerinde başvurulan hukuki süreçtir. Bu sayfada süreci Türkiye’ye gelmeden yürütmenin yollarını, tahliye sebeplerini ve hak düşürücü süreleri anlatıyoruz.
Gurbetçi maliklerin en sık yaptığı hata, tahliye sebebini yanlış seçmek ve kanunun öngördüğü bir aylık dava açma süresini kaçırmaktır. Yurt dışından kiracı tahliyesinde süreç, doğru ihtarnamenin doğru tarihte gönderilmesiyle başlar; konsolosluktan verilecek bir vekaletname ise sürecin tamamının Türkiye’ye gelmeden yürütülmesini sağlar.
Sayfayı yapay zekâ ile özetleyin
Kısa bir özet için tercih ettiğiniz asistanı seçin; sayfa yeni sekmede özetlenir.
Özet yapay zekâ tarafından üretilir, hatalı olabilir ve hukuki tavsiye yerine geçmez; ayrıntılar için sayfanın tamamına bakın.

📞 Hemen Arayın: 0553 433 26 43💬 WhatsApp’tan Yazın
Yurt Dışından Kiracı Tahliyesinde Hangi Sebeplere Dayanılabilir?
Türk hukukunda kiraya veren, sözleşmenin süresi bitti diye kiracıyı çıkaramaz; tahliye ancak kanunda sayılan sınırlı sebeplere dayanır. Aşağıdaki tablo yurt dışından kiracı tahliyesinde en çok kullanılan sebepleri ve süreleri gösterir.
| Tahliye sebebi | Dayanak | Süre ve yol |
|---|---|---|
| Kira bedelinin ödenmemesi (temerrüt) | TBK m. 315 | Yazılı ihtarla en az 30 gün süre; süre sonunda fesih ve tahliye |
| Bir kira yılında iki haklı ihtar | TBK m. 352/2 | Kira yılının bitiminden itibaren 1 ay içinde dava |
| Yazılı tahliye taahhüdü | TBK m. 352/1 | Taahhüt edilen tarihten itibaren 1 ay içinde icra veya dava |
| Kiraya verenin veya yakınlarının konut ya da işyeri gereksinimi | TBK m. 350 | Sürenin sonundan itibaren 1 ay içinde dava |
| Yeni malikin gereksinimi | TBK m. 351 | Edinmeden itibaren 1 ay içinde bildirim, 6 ay sonra dava |
| On yıllık uzama süresinin dolması | TBK m. 347 | Uzama yılının bitiminden en az 3 ay önce bildirim |
| Kiracının aynı ilçede oturmaya elverişli konutu olması | TBK m. 352/3 | Sözleşmenin bitiminden itibaren 1 ay içinde dava |
Dikkat: Bu sürelerin kaçırılması çoğu zaman o kira yılı için tahliye hakkını ortadan kaldırır. Kiraya veren, en geç dava açma süresi içinde dava açacağını kiracıya yazılı olarak bildirirse dava açma süresi bir kira yılı uzamış sayılır (TBK m. 353).
Kiracı kirayı ödemiyorsa yurt dışından kiracı tahliyesi nasıl yapılır?
Kısa cevap: Kiracıya yazılı olarak en az otuz günlük süre verilip bu sürede ödenmezse sözleşmenin feshedileceği bildirilir. Süre sonunda ödeme yapılmazsa fesih gerçekleşir ve tahliye istenebilir.
Kiracı muaccel olan kira bedelini veya yan gideri ödemezse, kiraya veren yazılı olarak süre verip bu sürede ödenmemesi hâlinde sözleşmeyi feshedeceğini bildirebilir. Verilecek süre konut ve çatılı işyeri kiralarında en az otuz gündür ve bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden işlemeye başlar (TBK m. 315).
İhtarname noter aracılığıyla gönderilmeli; hangi ayların kirasının ödenmediği, tutarı, otuz günlük süre ve ödenmemesi hâlinde sözleşmenin feshedileceği açıkça yazılmalıdır. Otuz günlük süreye uyulmayan ihtara dayanılarak açılan dava reddedilir. Hazır metin için kirayı ödemeyen kiracıya ihtarname örneği sayfamızı kullanabilirsiniz. Yurt dışından kiracı tahliyesinde bu ihtarname dosyanın temel belgesidir.
Yurt dışından kiracı tahliyesinde iki haklı ihtar nasıl işler?
Kısa cevap: Bir kira yılı içinde kirasını ödemeyen kiracıya iki ayrı haklı ihtar gönderilmişse, kira yılının bitiminden itibaren bir ay içinde tahliye davası açılabilir. İhtardan sonra ödeme yapılması bu hakkı ortadan kaldırmaz.
Uygulamaya göre ödenmeyen her bir ay kirası için ayrı ihtar gönderilmesi, ihtarların kira bedeli muaccel olduktan sonra yapılması ve aynı kira yılı içinde kiracıya tebliğ edilmesi gerekir. İhtarda hangi ayın ödenmediği, ödeme için verilen süre ve ödenmemesi hâlinde dava açılacağı belirtilmelidir.
Muaccel hâle gelmiş birden çok ayın tek ihtarla istenebildiği hâllerde bunları bölerek iki ayrı ihtara konu etmek iki haklı ihtar oluşturmaz. Ayrıca süresiz sözleşmelerde ve kiranın yıllık ödendiği hâllerde bu sebep işlemez; bu nedenle yurt dışından kiracı tahliyesinde ihtar stratejisi baştan kurulmalıdır. Ayrıntılar için iki haklı ihtar nedeniyle tahliye yazımıza bakabilirsiniz.
Yurt dışından kiracı tahliyesinde tahliye taahhüdü süreci kısaltır mı?
Kısa cevap: Evet; geçerli bir yazılı tahliye taahhüdü varsa taahhüt edilen tarihten itibaren bir ay içinde doğrudan icra takibi başlatılabilir veya dava açılabilir. Ayrıca bir sebep ispatlamak gerekmez.
Taahhüdün geçerli olması için kiralananın tesliminden sonra, yani kiracı eve yerleştikten sonra verilmiş olması gerekir (TBK m. 352/1). Sözleşmeyle aynı anda ve teslimden önce alınan taahhüt geçersiz sayılır; sözleşmede “taahhütname alınmadan teslim yapılmaz” gibi bir şart bulunması da bunu gösterebilir.
Taahhütten sonra tarafların yeni bir kira sözleşmesi yapması, taahhüdü geçersiz hâle getirebilir. Bu nedenle yurt dışından kiracı tahliyesinde taahhüdün tarihi, imza sırası ve sonraki sözleşmeler dikkatle incelenmelidir. Geçerlilik koşullarını tahliye taahhütnamesinin geçerlilik şartları yazımızda ayrıntılı olarak ele aldık.
On yıllık uzama süresi dolmuşsa sebep göstermem gerekir mi?
Kısa cevap: Hayır; yurt dışından kiracı tahliyesinde on yıllık uzama süresi dolduktan sonra, bunu izleyen her uzama yılının bitiminden en az üç ay önce yazılı bildirimde bulunmak koşuluyla sebep göstermeksizin sözleşmeye son verilebilir.
Süre, sözleşmenin ilk süresinin bitiminden sonra işleyen uzama yıllarının toplamıyla hesaplanır. Üç aylık süre asgari süredir; bildirimin uzama yılının bitimine en az üç ay kala kiracının eline ulaşmış olması aranır.
Bildirim yapıldıktan sonra uzama yılının bitiminin beklenmesi ve davanın bu tarihten sonra açılması gerekir; erken açılan dava süre yönünden reddedilebilir. Yurt dışından kiracı tahliyesinde bu sebep, başka hiçbir sebep bulunmadığında en güvenli yoldur. Süre hesabını 10 yıllık kiracının tahliyesi yazımızda örneklerle anlattık.
Fesih bildirimi ve ihtarname yazılı olmak zorunda mı?
Kısa cevap: Evet; yurt dışından kiracı tahliyesinde konut ve çatılı işyeri kiralarında fesih bildiriminin geçerliliği yazılı şekle bağlıdır (TBK m. 348). Telefon, mesaj veya sözlü bildirim hukuken sonuç doğurmaz.
Uygulamada ihtarname noter aracılığıyla gönderilir; böylece içeriği, tarihi ve tebliğ edildiği resmî olarak belgelenir. Tebligatın usulüne uygun yapılması, sürelerin ne zaman işlemeye başladığını belirlediği için ayrıca önemlidir.
Birden çok malik varsa ihtarnamenin ve davanın pay ve paydaş çoğunluğuyla yapılması gerekir. Yurt dışından kiracı tahliyesinde mirasçılar arasında paylı mülkiyet varsa bu konu en baştan çözülmelidir.
Yurt dışında yaşayan maliklerin vekaletnamenin kötüye kullanılması, sahte vekaletname veya muvazaalı satış nedeniyle elinden çıkan taşınmazları için izleyeceği yolu yurt dışından tapu iptal davası rehberimizde ayrıca ele aldık.
Yurt Dışında Yaşarken “Eve İhtiyacım Var” Diyerek Tahliye İsteyebilir miyim?
Gurbetçi maliklerin en çok başvurduğu sebep konut gereksinimidir; ancak bu sebep, yurt dışında yaşamaya devam edenler bakımından özel bir ölçüte tabidir. Yurt dışından kiracı tahliyesinde en çok dava kaybedilen başlık budur.
Yurt dışından kiracı tahliyesinde kesin dönüş yapmadan ihtiyaç sebebine dayanılabilir mi?
Kısa cevap: Uygulamada, yurt dışında yaşayan kişinin konut ihtiyacının doğmuş sayılabilmesi için Türkiye’ye kesin dönüş yapmış olması aranır. Kesin dönüş yoksa henüz doğmamış bir ihtiyaçtan söz edildiği gerekçesiyle dava reddedilebilir.
Kesin dönüşün ispatı bakımından uygulamada pasaporta bulunulan yerdeki Türk konsolosluğu, Maliye Bakanlığı ya da gümrük müdürlüğü tarafından “kesin dönüş yapmıştır” şerhi düşülmesi aranmaktadır. İhtiyacın gerçek, samimi ve zorunlu olması; dava tarihinde var olması ve yargılama boyunca da sürmesi gerekir.
Kesin dönüş henüz yapılmamışsa iş akdinin sona erdiğine dair belge, emeklilik yazısı, ikametgâh nakil belgesi ve tanık beyanları birlikte sunulduğunda ihtiyacın samimi kabul edildiği dosyalar da vardır. Bu nedenle yurt dışından kiracı tahliyesinde bu sebebe dayanmadan önce belge hazırlığı yapılmalıdır.
Sadece yazları Türkiye’de kalmak için ihtiyaç iddia edilebilir mi?
Kısa cevap: Yurt dışından kiracı tahliyesinde devamlılık taşımayan geçici ihtiyaç tahliye sebebi yapılamaz. Yalnızca tatil dönemlerinde kullanma amacı, uygulamada çoğu zaman gerçek ve zorunlu ihtiyaç olarak kabul edilmemektedir.
İhtiyacın henüz doğmamış ya da gerçekleşmesi uzun bir süreye bağlı olması hâlinde de tahliye istenemez. “İleride döneceğim” biçimindeki beyanlar, somut belgelerle desteklenmedikçe yeterli sayılmaz.
Buna karşılık sağlık durumu, emeklilik ve Türkiye’de başka konutu bulunmaması gibi olgular birlikte ortaya konduğunda değerlendirme değişebilir. Yurt dışından kiracı tahliyesinde bu sebep, tek başına değil diğer tahliye sebepleriyle birlikte planlanmalıdır.
Yurt dışından kiracı tahliyesinde kimin ihtiyacı için dava açabilirim?
Kısa cevap: Kiraya veren; kendisi, eşi, altsoyu, üstsoyu veya kanun gereği bakmakla yükümlü olduğu kişiler için konut ya da işyeri gereksinimi varsa dava açabilir. Kardeş veya yeğen gibi kişiler bu kapsamda sayılmaz.
Dava, belirli süreli sözleşmelerde sürenin sonunda, belirsiz süreli sözleşmelerde fesih dönemi ve bildirim sürelerine uyularak belirlenecek tarihten başlayarak bir ay içinde açılmalıdır (TBK m. 350). Bu bir aylık süre hak düşürücüdür.
İhtiyaç sahibinin de yurt dışında yaşadığı hâllerde aynı kesin dönüş ölçütü onun için aranır. Yurt dışında çalışmaya devam eden bir yakının Türkiye’de işyerine ihtiyacı bulunduğu kabul edilmeyebilir; bu nedenle yurt dışından kiracı tahliyesinde ihtiyaç sahibinin durumu ayrıca belgelenmelidir. Genel koşullar için ihtiyaç nedeniyle tahliye davasının şartları yazımıza bakabilirsiniz.
Kiracılı ev satın aldım, yurt dışından kiracı tahliyesi hemen mümkün mü?
Kısa cevap: Yeni malik, kendisi veya yakınları için gereksinim varsa edinme tarihinden itibaren bir ay içinde durumu kiracıya yazılı olarak bildirmek koşuluyla altı ay sonra dava açabilir. Dilerse sözleşme süresinin bitiminden itibaren bir ay içinde de dava açabilir.
Bir aylık bildirim süresi kaçırılırsa altı ay sonra dava açma yolu kapanır; bu hâlde sözleşmenin bitimini beklemek gerekir (TBK m. 351). Bildirimin noter aracılığıyla yapılması ispat bakımından yerinde olur.
Satın alma işlemi vekil aracılığıyla yapılmışsa da süre tapu devrinin yapıldığı tarihten işlemeye başlar. Yurt dışından kiracı tahliyesinde yurt dışından yapılan alımlarda bu sürenin takibi için tapu devrinin hemen bildirilmesi gerekir. Ayrıntılar için satın alınan evdeki kiracıyı çıkarma ve 6 ay kuralı yazımıza bakabilirsiniz.
Tahliye sonrası evi yeniden kiraya verebilir miyim?
Kısa cevap: Hayır; gereksinim nedeniyle tahliye sağlandığında kiralanan, haklı sebep olmaksızın üç yıl geçmedikçe eski kiracıdan başkasına kiralanamaz. Aykırı davranış tazminat sorumluluğu doğurur.
Yeniden inşa ve imar amacıyla boşaltılan taşınmazlar da eski hâliyle üç yıl geçmedikçe başkasına kiralanamaz; eski kiracının yeni durum ve yeni kira bedeliyle öncelik hakkı vardır (TBK m. 355).
Bu kurala aykırı davranan kiraya veren, eski kiracısına son kira yılında ödenmiş bir yıllık kira bedelinden az olmamak üzere tazminat öder. Yurt dışından kiracı tahliyesinde ihtiyaç sebebine dayanmadan önce bu üç yıllık sınır mutlaka hesaba katılmalıdır.
Türkiye’ye Gelmeden Süreci Nasıl Yürütürüm?
Yurt dışında yaşayan malikin Türkiye’ye gelmeden dava açması, takip başlatması ve tahliyeyi gerçekleştirmesi mümkündür. Yurt dışından kiracı tahliyesinde pratikte ilk çözülmesi gereken konu vekaletname ve teminat meselesidir.
| İşlem | Nerede yapılır | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| Vekaletname düzenlenmesi | Bulunulan ülkedeki Türk konsolosluğu | Konsolosluk noterlik işlemi yapar ve noter ücreti almaz |
| Yabancı noterden vekaletname | Bulunulan ülkenin noteri | Apostil veya konsolosluk onayı ve yeminli tercüme gerekir |
| İhtarname gönderilmesi | Türkiye’deki noter, vekil aracılığıyla | İçerik ve süre doğru yazılmalı |
| Arabuluculuk başvurusu | Taşınmazın bulunduğu yer | Vekil aracılığıyla yürütülebilir |
| Dava ve icra takibi | Taşınmazın bulunduğu yer | Teminat istenip istenmeyeceği baştan değerlendirilmeli |
| Tahliyenin icrası | İcra müdürlüğü | Malikin bizzat bulunması gerekmez |
Yurt dışından kiracı tahliyesinde vekaletnameyi konsolosluktan alabilir miyim?
Kısa cevap: Evet. Yabancı ülkelerde noterlik işleri konsoloslar tarafından görülür ve konsolosluklar bu işlemler için noter ücreti alamaz (Noterlik Kanunu m. 191 ve 194).
Konsolosluktan düzenlenecek vekaletnamede, dava açma ve takip etme yetkilerinin yanında tahliye davası açma, icra takibi başlatma, arabuluculuk sürecine katılma, ihtarname gönderme ve gerektiğinde sulh olma yetkilerinin ayrıca yazılması gerekir.
Vekaletname için kimlik belgesi ve fotoğraf istenir; randevu usulü ülkeden ülkeye değişir. Yurt dışından kiracı tahliyesinde eksik yetkili bir vekaletname, davanın açılmasını geciktirebileceği için metin baştan avukatla birlikte hazırlanmalıdır.
Bulunduğum ülkenin noterinden vekaletname versem olur mu?
Kısa cevap: Olur; ancak yabancı noter tarafından düzenlenen belgenin Türkiye’de kullanılabilmesi için apostil şerhi veya konsolosluk onayı ile yeminli tercümesinin bulunması gerekir.
Noterlik Kanunu m. 195’e göre yabancı ülkede usulüne uygun yapılan noterlik işlemlerinin altındaki yetkili merciin imza ve mührü konsolos tarafından onaylanır. Apostil, bu onayı taraf ülkeler arasında tek bir şerhe indirgeyen uluslararası usuldür.
Uygulamada en az sorun çıkaran yol, doğrudan Türk konsolosluğundan Türkçe vekaletname almaktır. Yurt dışından kiracı tahliyesinde yabancı dilde düzenlenmiş vekaletnamelerin tercüme ve onay eksikliği nedeniyle reddedilmesi sık karşılaşılan bir sorundur.
Yurt dışında yaşadığım için mahkeme benden teminat ister mi?
Kısa cevap: Yurt dışından kiracı tahliyesinde, Türkiye’de mutad meskeni olmayan Türk vatandaşının dava açması hâlinde kural olarak teminat gösterilmesi gerekir. Ancak davacının Türkiye’de yeterli taşınmazı varsa teminat istenemez.
Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 84’e göre Türkiye’de mutad meskeni olmayan Türk vatandaşının dava açması, davaya müdahil olması veya takip yapması hâlinde davalının muhtemel yargılama giderlerini karşılayacak uygun bir teminat gösterilir.
Buna karşılık m. 85’e göre davacının yurt içinde istenen teminatı karşılamaya yeterli taşınmaz malının bulunması hâlinde teminat istenemez. Tahliye davasının konusu zaten malikin taşınmazı olduğundan, yurt dışından kiracı tahliyesinde bu istisna çoğu dosyada gündeme gelir ve tapu kaydı dosyaya sunulur.
Yurt dışından kiracı tahliyesinde duruşmalara katılmak zorunda mıyım?
Kısa cevap: Hayır; davayı vekil aracılığıyla takip ettiğinizde duruşmalara avukatınız katılır. Ancak bazı hâllerde mahkeme tarafların bizzat dinlenmesine gerek görebilir.
Tahliye davalarında ispat çoğunlukla sözleşme, ihtarname, tebligat belgeleri ve tanık beyanlarıyla yapılır. İhtiyaç sebebine dayanılan dosyalarda tanık dinlenmesi sık başvurulan bir yoldur; tanıklar Türkiye’de bulunan kişilerden seçilebilir.
Mahkemenin tarafın beyanını alması gerekirse, ses ve görüntü nakli yoluyla duruşmaya katılım veya istinabe gibi yollar gündeme gelebilir. Yurt dışından kiracı tahliyesinde dosyanın başında tanık listesinin Türkiye’deki kişilerden oluşturulması süreci hızlandırır.
Arabuluculuk, İcra ve Dava: Süreç Nasıl İşler?
Kira uyuşmazlıklarında doğrudan dava açılamaz; önce arabulucuya başvurulması gerekir. İcra yoluyla tahliye ise bu kuralın dışındadır. Yurt dışından kiracı tahliyesinde hangi yolun seçileceği, süreyi ve maliyeti doğrudan etkiler.
Kira uyuşmazlığında önce arabulucuya mı başvurulur?
Kısa cevap: Evet; yurt dışından kiracı tahliyesi dâhil kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. İlamsız icra yoluyla tahliyeye ilişkin hükümler bu kuralın dışındadır.
Arabuluculuk Kanunu m. 18/B, kiralanan taşınmazların icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler hariç olmak üzere kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıkları dava şartı arabuluculuk kapsamına almıştır. Bu şart yerine getirilmeden açılan dava usulden reddedilir.
Arabuluculuk sürecine vekil aracılığıyla katılmak mümkündür; anlaşma hâlinde düzenlenen belge için icra edilebilirlik şerhi alınması zorunludur ve bu şerh taşınmazın bulunduğu yer sulh hukuk mahkemesinden alınır. Yurt dışından kiracı tahliyesinde anlaşma sağlanması, dava süresini aylarca kısaltabilir.
Yurt dışından kiracı tahliyesinde icra yolu hangi hâllerde kullanılır?
Kısa cevap: Kira bedelinin ödenmemesi ve tahliye taahhüdü hâllerinde doğrudan icra dairesinde takip başlatılabilir. Bu yol arabuluculuk şartına tabi değildir ve daha hızlı sonuç verir.
Kira alacağı için başlatılan takipte ödeme emri, kanundaki ihtarı ve süre geçtikten sonra icra mahkemesinden tahliye istenebileceği tebliğini içerir; borçlu yedi gün içinde itiraz edebilir ve itiraz takibi durdurur (İİK m. 269). İtirazın tebliğinden itibaren altı ay içinde itirazın kaldırılması istenmezse aynı alacak için ilamsız takip yapılamaz.
Sözleşme süresi bitmiş taşınmazlarda, sürenin bitiminden itibaren bir ay içinde sözleşmenin icra dairesine verilmesiyle tahliye istenebilir; icra memuru on beş gün içinde tahliye ve teslimi emreder (İİK m. 272). Yurt dışından kiracı tahliyesinde bu yol, elde geçerli bir yazılı belge varsa tercih edilir.
Yurt dışından kiracı tahliyesi davasına hangi mahkeme bakar, ne kadar sürer?
Kısa cevap: Kira ilişkisinden doğan tüm uyuşmazlıklara, değerine bakılmaksızın taşınmazın bulunduğu yer sulh hukuk mahkemesi bakar. Süre, tanık dinlenip dinlenmemesine ve istinaf aşamasına göre değişir.
Sulh hukuk mahkemeleri, ilamsız icra yoluyla tahliyeye ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil tüm uyuşmazlıkları görür (HMK m. 4). Yetkili yer, kural olarak taşınmazın bulunduğu yerdir.
Tahliye taahhüdü veya kesinleşmiş belgeye dayanan dosyalar daha hızlı sonuçlanırken, ihtiyaç sebebine dayanan ve tanık dinlenen dosyalar daha uzun sürer. Yurt dışından kiracı tahliyesinde süreyi belirleyen asıl etken, tebligatın sorunsuz yapılması ve delillerin baştan eksiksiz sunulmasıdır.
Tahliye hükmü verildikten sonra ev nasıl boşaltılır?
Kısa cevap: Hüküm kesinleştikten veya icra edilebilir hâle geldikten sonra icra dairesi aracılığıyla tahliye yapılır; kiracı kendiliğinden boşaltmazsa zorla çıkarılır.
İcra dairesi kiracıya tahliye emri gönderir ve verilen sürede boşaltılmazsa taşınmaz zorla tahliye edilir. Taşınmazdaki eşyalar tutanakla tespit edilerek teslim edilir veya muhafaza altına alınır.
Malikin bu aşamada Türkiye’de bulunması gerekmez; tahliye vekil ve icra memuru aracılığıyla yürütülür. Yurt dışından kiracı tahliyesinde anahtar teslimi sırasında tutanak düzenlenmesi, sonradan çıkacak hasar ve kira alacağı tartışmaları için önemlidir.
Birikmiş kira alacağımı da aynı süreçte isteyebilir miyim?
Kısa cevap: Evet; kira alacağı için icra takibi başlatılabilir veya dava açılabilir. Alacak davaları da dava şartı arabuluculuk kapsamındadır.
Alacağın tahsili için kiracının maaşı, banka hesapları ve taşınır malları üzerine haciz konulabilir. Kefil varsa kefile de başvurulabilir; bu nedenle sözleşmede kefil bulunması yurt dışındaki malik için önemli bir güvencedir.
Konut ve çatılı işyeri kiralarında güvence üç aylık kira bedelini aşamaz; para olarak verilmişse bankada vadeli hesapta tutulur ve iki tarafın rızası, kesinleşmiş icra takibi veya kesinleşmiş mahkeme kararı olmadan çekilemez (TBK m. 342). Yurt dışından kiracı tahliyesinde alacak ve tahliye taleplerinin birlikte mi ayrı mı yürütüleceği, dosyanın hızına göre belirlenir.
Yurt Dışındayken Kiraya Verirken Nelere Dikkat Etmeli?
Tahliye sorunlarının çoğu, sözleşmenin kurulduğu gün atılan adımlardan doğar. İyi kurulmuş bir sözleşme, yurt dışından kiracı tahliyesinde ileride açılacak davanın yarısını baştan kazandırır.
Yurt dışından kiracı tahliyesinde işe yarayacak sözleşme kayıtları nelerdir?
Kısa cevap: Tarafların kimlik ve iletişim bilgileri, kiralananın açık adresi, başlangıç tarihi, süre, kira bedeli ve ödeme günü, ödemenin yapılacağı banka hesabı, depozito ve varsa kefil bilgileri yazılı olmalıdır.
Sözleşmenin başlangıç tarihi, ileride uzama yıllarının ve dava açma sürelerinin hesaplanmasında esas alınacağı için net yazılmalıdır. Kiralananın konut mu çatılı işyeri mi olduğu da uygulanacak hükümleri belirler.
Kiracının ve varsa kefilin kimlik numarası, telefonu ve ikinci bir adresi alınmalıdır; tebligat sorunları yurt dışından kiracı tahliyesinde en sık karşılaşılan gecikme sebebidir. Devir ve alt kira yasağı ile tahliye hâlinde teslim şekli de yazılmalıdır.
Kira bedelini her yıl ne kadar artırabilirim?
Kısa cevap: Yenilenen kira dönemlerinde artış, bir önceki kira yılında tüketici fiyat endeksindeki on iki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçemez. Anlaşma yoksa bedeli aynı sınır içinde hâkim belirler.
Bu kural bir yıldan uzun süreli sözleşmelerde de uygulanır (TBK m. 344). Beş yıldan uzun süreli veya beş yıldan sonra yenilenen sözleşmelerde ve sonraki her beş yılın sonunda bedel; endeks oranı, kiralananın durumu ve benzer taşınmazların kira bedelleri gözetilerek hâkim tarafından hakkaniyete uygun biçimde belirlenir.
Kira bedeli yabancı para olarak belirlenmişse, Türk parasının kıymetini koruma mevzuatı saklı kalmak üzere beş yıl geçmedikçe bedelde değişiklik yapılamaz. Yurt dışından kiracı tahliyesinde döviz üzerinden yapılan sözleşmeler bu nedenle ayrıca incelenmelidir. Hesaplama için kira artış oranı hesaplama ve kira tespit davasında 5 yıl kuralı yazılarımıza bakabilirsiniz.
Kira ödemeleri banka üzerinden mi yapılmalı?
Kısa cevap: Ödemelerin malikin banka hesabına, açıklama kısmında ayı belirtilerek yapılması şarttır denebilecek kadar önemlidir; elden ödeme iddiaları ileride ihtarların haklılığını tartışmalı hâle getirir.
Banka kaydı, hangi ayın ödendiğini ve ne zaman ödendiğini tartışmasız gösterir. Açıklama kısmına ay ve yıl yazılması, kiracının sonradan “ben o ayı ödedim” savunmasını güçsüz bırakır.
Ödemelerin Türkiye’deki bir hesapta toplanması, yurt dışındaki malik için takibi de kolaylaştırır. Yurt dışından kiracı tahliyesinde ihtarnamenin haklı olup olmadığı çoğu zaman banka dökümüyle belirlenir.
Yurt dışından kiracı tahliyesinde dayanmak için taahhüdü ne zaman almalıyım?
Kısa cevap: Taahhüt, kiralanan teslim edildikten ve kiracı eve yerleştikten sonra, ayrı bir tarihte alınmalıdır. Sözleşmeyle aynı anda alınan taahhüt geçersiz sayılma riski taşır.
Taahhütte boşaltma tarihinin açık, kayıtsız ve şartsız yazılması gerekir. Düzenleme tarihi ile boşaltma tarihinin ayrı ayrı belirtilmesi ve kiracının kiralananda hâlen oturduğunun metinde geçmesi, geçerliliği destekleyen unsurlardır.
Taahhüdün noterde düzenlenmesi ispat gücünü artırır. Taahhütten sonra yeni bir kira sözleşmesi yapılırsa taahhüdün geçersiz hâle gelebileceği de unutulmamalıdır; bu ayrıntı yurt dışından kiracı tahliyesinde sıkça gözden kaçar.
Evi akrabama emanet etmem yeterli olur mu?
Kısa cevap: Emanet ilişkisi hukuki temsil sağlamaz; akrabanız sizin adınıza ihtarname gönderemez, dava açamaz ve tahliye talep edemez. Bunun için yazılı vekaletname gerekir.
Kira sözleşmesinin malik adına imzalanabilmesi için de temsil yetkisi bulunmalıdır. Yetkisiz kişinin yaptığı sözleşme, malik bakımından sonradan sorun çıkarabilir.
Pratik çözüm, güvendiğiniz bir yakınınıza sınırlı yönetim yetkisi, hukuki işlemler için ise avukata vekaletname vermektir. Yurt dışından kiracı tahliyesinde iki belgenin kapsamı birbirinden ayrı tutulmalıdır.
Yurt Dışından Kiracı Tahliyesi Dosyasında Avukat Ne Yapar?
Yurt dışındaki malik için avukatın işlevi yalnızca dava açmak değil, doğru sebebi ve doğru zamanı belirlemektir. Büromuz, yurt dışından kiracı tahliyesinde aşağıdaki işleri üstlenir.
| Aşama | Avukatın yaptığı iş | Sonuca etkisi |
|---|---|---|
| Ön inceleme | Sözleşme, ödeme kayıtları ve tapu bilgilerinin incelenmesi | Hangi tahliye sebebinin kullanılabileceği belirlenir |
| Vekaletname | Konsolosluk vekaletnamesi metninin hazırlanması | Eksik yetki nedeniyle gecikme önlenir |
| İhtarname | Süre ve içerik bakımından doğru ihtarnamenin gönderilmesi | Hak düşürücü sürelerin işlemesi sağlanır |
| Arabuluculuk | Başvurunun yapılması ve sürecin vekil olarak yürütülmesi | Dava şartı yerine getirilir, erken çözüm sağlanabilir |
| Dava ve takip | Dava veya icra yolunun seçilmesi, teminat konusunun çözülmesi | Süreç hızlanır, gereksiz gider önlenir |
| Alacak tahsili | Kira alacağı için takip ve haciz işlemleri | Birikmiş kira ve giderler tahsil edilir |
| Tahliyenin icrası | Tahliye işleminin icra dairesiyle yürütülmesi ve teslim tutanağı | Anahtar teslimi ve hasar tespiti belgelenir |
Süreç boyunca Türkiye’ye gelmeniz kural olarak gerekmez. Yurt dışından kiracı tahliyesinde dosyanın her aşamasında bilgi akışı sağlanır; belgeler elektronik ortamda paylaşılır. Ümraniye ve İstanbul genelinde kira ve gayrimenkul dosyalarını takip ediyoruz.
Kiracınız Evi Boşaltmıyorsa İlk Olarak Ne Yapmalısınız?
Doğru sırayla atılan adımlar aylarca zaman kazandırır. Aşağıdaki tablo, yurt dışından kiracı tahliyesinde pratikte en çok önem taşıyan adımları sıralar.
| Adım | Ne yapılır | Neden önemlidir |
|---|---|---|
| 1. Belgeleri toplayın | Kira sözleşmesi, tapu, ödeme dökümleri ve yazışmalar bir araya getirilir | Hangi sebebe dayanılacağı buna göre belirlenir |
| 2. Süreleri hesaplayın | Sözleşmenin başlangıcı, uzama yılları ve dava açma süreleri çıkarılır | Bir aylık süreler hak düşürücüdür |
| 3. Vekaletname verin | Konsolosluktan dava, takip ve arabuluculuk yetkilerini içeren vekaletname alınır | Süreç Türkiye’ye gelmeden yürütülür |
| 4. İhtarname gönderin | Seçilen sebebe uygun içerikte noter ihtarnamesi gönderilir | Yanlış içerikli ihtar davayı baştan kaybettirir |
| 5. Tebligatı takip edin | İhtarnamenin kiracıya tebliğ edildiği belgelenir | Süreler tebliğ tarihinden işler |
| 6. Arabuluculuğa başvurun | Dava açılacaksa arabuluculuk süreci başlatılır | Dava şartıdır, atlanırsa dava reddedilir |
| 7. Yolu seçin | İcra takibi mi dava mı açılacağı belirlenir | Belgeye dayanan dosyalarda icra daha hızlıdır |
| 8. Tahliye ve teslim | Tahliye icra yoluyla yapılır, teslim tutanağı düzenlenir | Hasar ve alacak tartışmaları önlenir |
Bu adımların sırası, elinizdeki belgelere ve sözleşmenin tarihine göre değişir. Yurt dışından kiracı tahliyesinde tek bir doğru yol yoktur; süreleri kaçırmamak ve doğru sebebi seçmek esastır. Büromuz bu işleri ilk görüşmede birlikte planlar.
Emsal Kararlar
Aşağıdaki kartlarda yurt dışından kiracı tahliyesi dosyalarında sık karşılaşılan kesin dönüş ve ihtiyaç, tahliye taahhüdü, iki haklı ihtar ile on yıllık uzama konularına ilişkin Yargıtay kararlarının künyeleri ve ilgili hukuki ilkeler yer almaktadır. Kartların bir kısmı 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’ndan önceki döneme ilişkindir; kartlar yalnızca kararda yer alan ilkeyi özetler ve sonuç her dosyada somut olaya göre değişir. Karar adlarına tıklayarak ilgili karta gidebilirsiniz.
Yurt Dışındaki Malikin Konut İhtiyacı
Yurt dışında çalışan bir kimsenin Türkiye’ye kesin dönüş yaptığının kabul edilebilmesi için pasaportuna bulunduğu yerdeki Türk konsolosluğu, Maliye Bakanlığı ya da gümrük müdürlüğü tarafından “kesin dönüş yapmıştır” şerhi düşülmesi gerektiği; kesin dönüş yapılmamışsa geleceğe yönelik, henüz doğmamış bir ihtiyaç için tahliyeye hükmedilemeyeceği belirtilmiştir. Karar, yurt dışından kiracı tahliyesi dosyalarında ihtiyaç sebebinin temel ölçütünü gösterir.
İhtiyaç iddiasına dayalı davalarda ihtiyacın gerçek, samimi ve zorunlu olduğunun kanıtlanması gerektiği; devamlılık göstermeyen geçici ihtiyaç ile henüz doğmamış veya gerçekleşmesi uzun süreye bağlı ihtiyacın tahliye sebebi yapılamayacağı; dava tarihinde var olan ihtiyacın yargılama sırasında da sürmesi gerektiği belirtilmiştir. Kararda, dava dilekçesinde malikin hâlen yurt dışında ikamet ettiğinin bildirildiği olgusuna dikkat çekilmiş; yurt dışından kiracı tahliyesi dosyalarında bu beyanın sonucu doğrudan etkilediği görülmüştür.
İsveç’te yaşayan ve emekli olan davacının Türkiye’ye kesin dönüş yapmak istediği, Türkiye’de başka konutu bulunmadığı ve taşınmaz kiralanırken kesin dönüşte tahliyenin isteneceğinin kiracıya belirtildiği tanık beyanlarıyla kanıtlandığından konut ihtiyacının gerçek, samimi ve zorunlu olduğunun kabulü gerektiği belirtilmiştir. Karar, yurt dışından kiracı tahliyesi dosyalarında tanık deliliyle ispatın önemini gösterir.
Yargılama sırasında kesin dönüşe ilişkin açık bir beyanda bulunulmamışsa da, davacının eşinin yurt dışında çalıştığı şirketten istifa ettiğini gösteren belge ile Türkiye’ye kesin dönüş için alınan ikametgâh nakil belgesine göre ihtiyacın samimi olduğunun kabulü ile davanın kabulüne hükmedilmesi gerektiği belirtilmiştir. Karar, yurt dışından kiracı tahliyesi dosyalarında belgelerin yargılama sırasında da sunulabileceğini gösterir.
Almanya’da çalışmakta olan ve dönüş hazırlığı içinde bulunduğu beyan edilen davacının yargılama sırasında yurda kesin dönüş yaptığının ispatlanamadığı olayda, yurt dışında oturan ve orada işini sürdüren bir kişinin Türkiye’de işyerine ihtiyacı olduğunun kabul edilemeyeceği; mevcut olmayan ve henüz doğmamış bir ihtiyaç için dava açılamayacağı belirtilmiştir. Karar, yurt dışından kiracı tahliyesi dosyalarında en sık karşılaşılan ret gerekçesini gösterir.
İhtiyaçlının yurt dışından kesin dönüş yaptığı, boşta bulunduğu ve kiralanana ihtiyacının sabit olduğu kabul edildiğine göre tahliyeye hükmedilmesi gerektiği belirtilmiştir. Kararda ayrıca paylı mülkiyette davanın pay ve paydaş çoğunluğuyla yürütülmesine ilişkin değerlendirme yapılmıştır.
Tahliye Taahhüdü
Türk Borçlar Kanunu’nun 352. maddesindeki “kiralananın teslim edilmesinden sonra” ifadesinin, yazılı tahliye taahhüdünün kiralananın tesliminden sonra hüküm ifade edeceğine dair yerleşik uygulamanın kanunlaşması olduğu; tahliye taahhüdünün yalnızca konut ve çatılı işyeri kirasına konu yerler için verilebileceği belirtilmiştir. Karar, yurt dışından kiracı tahliyesi dosyalarında taahhüdün geçerlilik çerçevesini çizer.
Kira sözleşmesinde taşınmazın tahliye taahhütnamesi alınmadan teslim edilmeyeceği şartının bulunması ve taahhüdün sözleşmenin eki sayılması karşısında, taahhüdün kiralanan teslim edilmeden önce sözleşmeyle birlikte düzenlendiğinin kanıtlandığı; bu nedenle taahhüdün geçersiz olduğu belirtilmiştir. Karar, yurt dışından kiracı tahliyesi hazırlığında taahhüdün ne zaman alınması gerektiğini gösterir.
Kural olarak kira ilişkisi kurulduktan sonra verilen tahliye taahhüdünün kiracının serbest iradesi ürünü olduğunun kabul edileceği; taahhüdün baskıyla ve sözleşmeyle aynı gün imzalatıldığını ileri süren kiracının bunu ispat etmesi gerektiği ve iptali için dava açılmadığı dikkate alınarak taahhüdün geçerli sayılması gerektiği belirtilmiştir.
Tahliye taahhüdünün düzenlendiği tarihten sonra, taahhüt edilen tahliye tarihini de kapsayacak biçimde taraflar arasında yeni bir kira sözleşmesi düzenlendiğinden, önceki taahhüdün geçersiz hâle geldiği belirtilmiştir. Karar, taahhütten sonra yapılan yenilemelerin riskini gösterir.
Yazılı kira sözleşmesi kurulduktan ve kiracı kiralanana yerleştikten sonra verilen taahhüdün geçerli olup kiracıyı bağladığı; taahhüde uyulmaması üzerine süresinde açılan davanın kabulü gerektiği belirtilmiştir. Karar, geçerli taahhüdün sonucunu gösterir.
İki Haklı İhtar ve Temerrüt
İki haklı ihtar nedeniyle tahliyeye hükmedilebilmesi için kiracının aynı süre içinde muaccel olduğu hâlde iki ayın kira bedelini ödememesi ve kiraya verenin ödenmeyen her bir ay için ayrı ayrı ödeme ihtarında bulunmuş olması gerektiği; ihtarın hangi ayın ödenmediğini, otuz gün içinde ödenmesi gerektiğini ve ödenmezse dava açılacağını içermesi, ihtarların aynı kira yılında tebliğ edilmesi ve tebliğden sonra ödeme yapılmasının haklılığı ortadan kaldırmayacağı belirtilmiştir. Karar, yurt dışından kiracı tahliyesi dosyalarında ihtar düzeninin ölçütünü verir.
Sözleşmedeki muacceliyet şartı gereği dönem sonuna kadarki kiraların tek ihtarla istenebildiği olayda, kiraya verenin bunları bölerek ayrı bir ihtara konu etmesi nedeniyle iki haklı ihtar olgusunun gerçekleştiğinin kabul edilemeyeceği belirtilmiştir. Karar, ihtar stratejisinin yanlış kurulmasının sonucunu gösterir.
Temerrüt nedeniyle tahliye davası açılabilmesi için kiracıya Türk Borçlar Kanunu’nun 315. maddesine uygun süreli ihtar gönderilmesi gerektiği; otuz günlük temerrüt ihtarı gönderilmediğinden tahliye koşullarının oluşmadığı ve ayrıca icra takibi ile ihtarnamedeki alacağın aynı kira dönemine ait olmaması nedeniyle iki haklı ihtar şartının da gerçekleşmediği belirtilmiştir.
İki haklı ihtar nedeniyle tahliye için bir yıldan kısa süreli sözleşmelerde kira süresi içinde, bir yıl ve daha uzun süreli sözleşmelerde bir kira yılı içinde yazılı iki haklı ihtar bulunması gerektiği; ihtar tebliğinden sonra yapılan ödemelerin iki haklı ihtarın oluşmasına engel olmadığı; süresiz sözleşmelerde ve kiranın yıllık ödendiği hâllerde ise bu sebebin oluşmayacağı belirtilmiştir.
On Yıllık Uzama Süresi
On yıllık uzama süresi dolduktan sonra yapılacak bildirimde kanunun öngördüğü üç aylık sürenin asgari süre olduğu ve bildirimin uzama yılının bitimine üç ay kala kiracının elinde bulunmasının yeterli olduğu; koşullara uygun bildirim üzerine süresinde açılan davada tahliyeye hükmedilmesi gerektiği belirtilmiştir. Karar, yurt dışından kiracı tahliyesi dosyalarında bildirim zamanlamasını gösterir.
Bir yıl süreli sözleşmenin kiracı tarafından bildirimde bulunulmadıkça yıldan yıla yenilendiği ve bu şekilde uzama süresinin on yıla ulaşması gerektiği; süresinde gönderilen bildirim üzerine uzama yılının bitiminden sonra açılan davanın süresinde olduğu belirtilmiştir. Karar, yurt dışından kiracı tahliyesi dosyalarında bildirim ile dava tarihi arasındaki ilişkiyi gösterir.
Sık Sorulan Sorular
Tahliye Sürecini Türkiye'ye Gelmeden Başlatalım
Kira ve tahliye dosyalarında ihtarnamenin içeriği, süreler ve doğru tahliye sebebinin seçilmesi sonucu belirler. Konsolosluktan vereceğiniz vekaletname ile süreci yurt dışından yürütmek için Av. Turgut Ekrem ile görüşebilirsiniz.
Yasal Uyarı: Bu sayfa, yurt dışında yaşayan maliklerin Türkiye’deki kiralık taşınmazlarına ilişkin tahliye sebeplerini, süreleri, vekaletname ve teminat konularını 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu çerçevesinde genel bilgilendirme amacıyla özetler; her dosya sözleşmenin tarihine, kira türüne, tebligat durumuna ve somut delillere göre ayrıca değerlendirilmelidir. Güncel ve kişiye özel hukuki danışmanlık için bir avukata başvurulması tavsiye edilir. Bu içerik avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz ve bağlayıcı hukuki görüş niteliği taşımaz. — Av. Turgut Ekrem — turgutekrem.av.tr