Tasmasız köpek gezdirme, köpek ısırması gibi bir zarar hiç gerçekleşmese dahi, tek başına cezai yaptırıma tabi olabilen bir eylemdir; çünkü kanun, bir zararın gerçekleşmesini değil, salt tehlikenin doğmasını yeterli görmüştür. Resmî Gazete’de yayımlanan güncel düzenlemelere rağmen birçok köpek sahibi, tasmasız köpek gezdirmenin yalnızca “ayıp” bir davranış değil, doğrudan Türk Ceza Kanunu kapsamında bir suç olabileceğinin farkında değildir; köpek ısırması gerçekleştiğinde ise bu tablo, hem sahibin cezai sorumluluğunu hem de mağdurun tedavi, estetik ve manevi zararlarına yönelik kapsamlı bir tazminat yükümlülüğünü birlikte doğurur. Bu makalede tasmasız köpek gezdirmenin hangi hâllerde suç oluşturduğu, köpek ısırması sonucunda sahibinin ne zaman hapis cezasıyla karşılaşacağı, mağdurun açabileceği maddi ve manevi tazminat davaları ile yasaklı ırkların idari yaptırımları güncel Yargıtay içtihatları ışığında ele alınmaktadır.
5237 sayılı TCK m. 177 — Hayvanın Tehlike Yaratabilecek Şekilde Serbest Bırakılması: Gözetimi altında bulunan hayvanı başkalarının hayatı veya sağlığı bakımından tehlikeli olabilecek şekilde serbest bırakan veya bunların kontrol altına alınmasında ihmal gösteren kişi, altı aya kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır. Tasmasız köpek gezdirme, bu suçun en tipik işleniş biçimidir; suçun oluşması için köpek ısırması veya başka bir zararın gerçekleşmiş olması şart değildir.
5237 sayılı TCK m. 89 — Taksirle Yaralama: Taksirle başkasının vücuduna acı veren veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan kişi, dört aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır. Köpek ısırması sonucu yaralanma meydana gelmesi hâlinde uygulanacak temel hüküm budur.
5237 sayılı TCK m. 86/1 ve m. 6/1-f-4 — Köpeğin “Silah” Sayılması ve Kasten Yaralama: Saldırı ve savunma amacıyla yapılmış olmasa bile fiilen saldırı ve savunmada kullanılmaya elverişli diğer şeyler silah sayılır; köpeğin bilerek birine saldırtılması hâlinde eylem kasten yaralama suçuna dönüşür ve bir yıl altı aydan üç yıla kadar hapis cezası uygulanır.
6098 sayılı TBK m. 67 — Hayvan Bulunduranın Sorumluluğu: Bir hayvanın bakımını ve yönetimini üzerine alan kişi, o hayvanın sebebiyet verdiği zararı gidermekle yükümlüdür; bu, kurtuluş kanıtı getirilebilen bir kusursuz sorumluluk hâlidir. Köpek ısırması sonucu açılacak tazminat davalarında dayanılan temel madde budur.
5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu m. 28 — İdari Para Cezaları: Kanun ve buna dayanılarak çıkarılan yönetmelik hükümlerine aykırı davrananlara, hayvan başına idari para cezası uygulanır; bu cezalar, fiilin tekrarı hâlinde bir kat, sonraki tekrarlarda üç kat artırılarak uygulanır (5199 SK m. 30).
Sokakta Ağızlıksız ve Tasmasız Köpek Gezdirmenin Hapis Cezası Var mıdır? (TCK 177)
Evet, ancak tasmasız köpek gezdirme her durumda otomatik olarak hapis cezasıyla sonuçlanan bir eylem değildir. Sokakta tasmasız köpek gezdirme, köpeğin başkalarının hayatı veya sağlığı bakımından tehlike oluşturacak şekilde serbest bırakılması ya da kontrol altına alınmasında ihmal gösterilmesi hâlinde 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 177. maddesi kapsamında cezai yaptırıma tabidir. Belirleyici olan, köpeğin cinsi, huyu ve bulunduğu ortamın (kalabalık bir çocuk parkı gibi) somut tehlike yaratıp yaratmadığıdır; köpek ısırması gerçekleşmesi bu suçun oluşması için zorunlu değildir, yani tasmasız köpek gezdirme tek başına yeterlidir.
Hayvanı Tehlike Yaratabilecek Şekilde Serbest Bırakma Suçu (TCK 177) Nedir?
Bu suç, bir zarar meydana gelmesini şart koşmayan, salt tehlikenin doğmasıyla oluşan bir tehlike suçudur. Kanun metni, gözetimi altında bulunan hayvanı başkalarının hayatı veya sağlığı bakımından tehlikeli olabilecek şekilde serbest bırakan veya kontrol altına alınmasında ihmal gösteren kişiyi altı aya kadar hapis veya adli para cezasıyla cezalandırmaktadır. Eğer köpek ısırması gibi bir zarar fiilen gerçekleşirse, fail artık TCK 177’den değil, daha ağır cezayı gerektiren zarar suçundan (TCK 89 veya 86) sorumlu tutulur; ancak tasmasız köpek gezdirme aşamasında herhangi bir zarar doğmamışsa dahi TCK 177 uygulama alanı bulur.
Bu kararda Yargıtay, “5237 sayılı TCK’nin 177. maddesinde …veya gözetimi altında bulunan hayvanı başkalarının sağlığı bakımından tehlikeli olabilecek şekilde kontrol altına almakta ihmal gösteren halinin suç olarak düzenlenmesi, mezkur maddede belirtilen suçun tehlike suçu olması” hususuna dikkat çekmiştir. Karar, TCK 177’nin bir “sonuç suçu” değil “tehlike suçu” olduğunu; yani mahkemenin bir zarar aramaksızın salt tehlikenin varlığını incelemesi gerektiğini göstermesi bakımından önemlidir.
Bu kararda Yargıtay, “5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 177. maddesinde tanımlanan suçun tehlike suçu olması karşısında, suçun oluşabilmesi için hayvanın bir zarar meydana getirmesi şartı aranmadığı, bu itibarla bir zarar meydana gelmesi durumunda, sanığın en ağır cezayı gerektiren suçtan sorumlu olacağı” belirtilmiştir. Karar, köpek ısırması gerçekleşmese dahi tasmasız köpek gezdirmenin tek başına cezai sorumluluk doğurabileceğini, ısırma gerçekleşirse ise failin daha ağır bir suçtan (taksirle veya kasten yaralama) yargılanacağını netleştirmesi bakımından önemlidir.
Köpeğin Sadece Havlaması veya Üzerinize Koşması Şikayet İçin Yeterli midir, İlla Isırması mı Gerekir?
Hayır, illa köpek ısırması gerçekleşmesi gerekmez; TCK 177 kapsamında suçun oluşması için somut bir tehlikenin varlığı yeterlidir. Köpeğin yalnızca havlaması her durumda suç oluşturmaz, ancak köpeğin saldırgan bir tavırla kişinin üzerine koşması, kişiyi kaçmaya zorlaması veya panik yaratarak düşmesine sebep olması durumunda başkalarının sağlığı bakımından somut bir tehlike doğduğu kabul edilebilir; bu tür olaylarda çoğu zaman tasmasız köpek gezdirme fiili zaten mevcuttur. Buna karşılık köpek kontrol altında (örneğin zincirli) tutulduğu sürece, yani tasmasız köpek gezdirme söz konusu değilse, saldırgan bir davranış sergilese dahi bu suç oluşmayabilir.
Bu kararda Yargıtay, köpeğin tasmasız gezdirilmesi ve “köpeğin kendilerine doğru havlamasından korkan katılan ve çocuklarının panikledikleri” olgusunu tehlike suçunun oluşumunda değerlendirmiştir. Karar, köpek ısırması gerçekleşmeden yalnızca havlama ve buna bağlı panik hâlinin dahi TCK 177 kapsamında cezai sorumluluk için yeterli somut tehlikeyi oluşturabileceğini göstermesi bakımından önemlidir.
Bu kararda Yargıtay, “sanığın köpeği zincirli olarak gezdirmesi ve olay sırasında köpeğin saldırısını önlemek için müdahalede bulunmasına rağmen kendisinin de yaralandığı olayda, köpeği kontrolsuz bırakmadığından dolayı hayvanı tehlike yaratabilecek şekilde serbest bırakma suçunun oluşmadığı” sonucuna varmıştır. Karar, sahibin köpeği tasmayla ve fiilen kontrol altında tuttuğunu ispatlayabildiği hâllerde (yani tasmasız köpek gezdirme fiili bulunmadığında), beklenmedik bir saldırı meydana gelse bile TCK 177’den sorumluluğun doğmayabileceğini göstermesi bakımından önemlidir.
Site İçerisinde veya Ortak Alanlarda (Apartman Bahçesi) Tasmasız Köpek Gezdirmenin Hukuki Yaptırımı Nedir?
Bu durum hem cezai hem de medeni hukuk boyutuyla birlikte değerlendirilir. Site bahçesi veya apartman koridoru gibi ortak alanlarda tasmasız köpek gezdirme, TCK 177 bakımından mülkiyetin özel olması dahi tehlike suçunun oluşmasını engellemez; ayrıca 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu’nun 18. maddesi uyarınca komşuluk hukuku ve yönetim planı çerçevesinde de değerlendirilir. Madde metnine göre kat malikleri, ortak yerleri kullanırken doğruluk kaidelerine uymak, birbirini rahatsız etmemek ve yönetim planı hükümlerine uymakla karşılıklı olarak yükümlüdür. Apartmanlarda evcil hayvan beslemenin genel kuralları hakkında apartmanda evcil hayvan besleme yazımızda; site yönetimiyle yaşanan uyuşmazlıklarda ise kat mülkiyeti hukuku alanındaki hizmetlerimiz hakkında daha fazla bilgi alabilirsiniz.
Bu kararda Yargıtay, hayvan sahibinin köpeğini “yeterli güce sahip (gerektiğinde müdahalede bulunabilecek güce ve yaşa) bir vekil-yardımcı marifetiyle sitenin ortak kullanım alanına tahsis edilmiş yere göndermesi gerekir iken, bu durumlara dikkat etmeden hareket eden davalının da bu bağlamda munzam kusurlu olduğu” tespitini yapmıştır. Karar, site içi ortak alanlarda tasmasız köpek gezdirme sonucu ortaya çıkan zararlarda, köpeğin kimin eliyle ve ne şekilde götürüldüğünün de kusur değerlendirmesinde ayrıca dikkate alınan bir unsur olduğunu göstermesi bakımından önemlidir.
Köpeğin Birini Isırması (Saldırması) Durumunda Sahibinin Ceza Sorumluluğu (TCK 89)
Tasmasız köpek gezdirme fiili, bir yaralanmayla sonuçlandığında artık TCK 177’nin değil, daha ağır bir hükmün konusu olur. Köpek ısırması sonucu bir kişinin yaralanması durumunda eylem, kural olarak “taksirle yaralama” suçu kapsamında değerlendirilir; sorumluluk sahiplik sıfatından değil, hayvan üzerindeki fiili gözetim yükümlülüğünden doğar.
Ağızlıksız Köpeğin Başkasını Isırması Durumunda Sahibi Doğrudan Hapse Girer mi? (Taksirle Yaralama Suçu)
Kısmen; hapis cezası kanunda öngörülmüştür ancak “doğrudan hapse girme” otomatik değildir. Köpek ısırması sonucu yaralanma meydana geldiğinde TCK 89 devreye girer ve taksirle başkasının vücuduna acı veren veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan kişi dört aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıyla cezalandırılır; ancak bu cezanın seçimlik niteliği, yargılama sürecindeki ceza indirimi imkânları (etkin pişmanlık, iyi hâl gibi) ve erteleme/hagb kurumları nedeniyle her köpek ısırması vakası doğrudan infaz edilen bir hapis cezasıyla sonuçlanmaz. Failin kim olduğu da belirleyicidir: sorumluluk, hayvan üzerinde fiilen gözetim yükümlülüğü bulunan ve hayvanı serbest bırakma eylemini bizzat gerçekleştiren kişiye aittir. Taksirle yaralama suçunun genel esasları hakkında taksirle yaralama suçu başlıklı yazımızı da inceleyebilirsiniz. Uygulamada en sık karşılaşılan olgu örgüsü, tasmasız köpek gezdirme sırasında köpeğin aniden bir yayaya veya bisikletliye saldırmasıdır.
Bu kararda Yargıtay, “bu suçun failinin hayvan üzerinde fiilen gözetim yükümlülüğü bulunan ve hayvanı ihmali veya icrai suretle serbest bırakma eylemini bizzat gerçekleştiren kişi olacağı” vurgulanmıştır. Aynı kararda, “suça konu köpeğin sanığın fiilen gözetim yükümlülüğü altında bulunan köpek olmadığı anlaşıldığından” beraat kararı verilmiştir. Karar, köpek ısırması olayında sorumluluğun otomatik olarak evin veya arazinin sahibine değil, o anki fiili gözetim yükümlüsüne yükleneceğini; sahipsiz sokak köpeklerinin saldırılarında bu suçun oluşmayacağını göstermesi bakımından önemlidir.
Bu kararda Yargıtay, TCK 44 uyarınca “daha ağır cezayı gerektiren taksirle yaralama suçundan kovuşturma yapılması gerektiği” belirtilmiştir. Karar, aynı olayda hem TCK 177 (tehlike suçu) hem TCK 89 (taksirle yaralama) şartlarının birlikte oluştuğu hâllerde, fikri içtima kuralı gereği failin yalnızca daha ağır cezayı gerektiren taksirle yaralama suçundan sorumlu tutulacağını göstermesi bakımından önemlidir.
Bu kararda Yargıtay, sanığın “suç tarihinde bakımı ve gözetimi altında bulunan golden cinsi köpeğini … caddesi üzerinde serbest bırakmak suretiyle gezdirdiği” olayda, sanığın “taksirle yaralama suçundan, 5237 sayılı Kanun’un 89 uncu maddesinin birinci ve ikinci fıkrasının (d) bendi” uyarınca cezalandırılmasına karar vermiştir. Karar, ağızlıksız gezdirilen ve saldırgan olmayan bir cins olarak bilinen köpeklerin dahi (golden retriever gibi) köpek ısırması hâlinde sahibinin taksirle yaralamadan mahkûm olabileceğini göstermesi bakımından önemlidir; yani köpeğin ırkının “tehlikeli” sayılıp sayılmaması bu suçun oluşumu için belirleyici değildir.
Köpek Sahibinin “Ben Tutuyordum Ama Aniden Fırladı” Savunması Mahkemede Geçerli Bir Mazeret midir?
Kısmen; bu savunmanın geçerliliği otomatik değildir ve somut olayın özelliklerine göre araştırılır. Hayvan bulunduran, hayvanın gücüne ve ani hareketlerine karşı koyabilecek fiziksel yeterliliğe ve ekipmana (sağlam zincir, ağızlık vb.) sahip olmalıdır; bu koşullar sağlanmışsa ve köpeğin beklenmedik biçimde kontrolden çıktığı somut olgularla ispatlanabiliyorsa, savunma dinlenebilir bir mazeret oluşturabilir. Ancak köpeğin kontrolünün yaşı küçük bir çocuğa bırakılması gibi durumlarda, bu da fiilen bir tür tasmasız köpek gezdirme sayılabileceğinden, sorumluluk devam eder.
Bu kararda Yargıtay, “sanıktan kendisinin köpeğin bulunduğu yerde bulunduğu sırada köpeğin sorumluluğunun başka birine ait olup olmadığı sorulup, ayrıca tanıktan köpeğin zincirinden kurtulduğuna dair bir bilgi ve görgüsünün olup olmadığı sorularak” bir sonuca varılması gerektiğini belirtmiştir. Karar, “aniden fırladı” savunmasının mahkemece soyut biçimde kabul veya reddedilemeyeceğini; tanık beyanları ve somut olgularla mutlaka araştırılması gerektiğini göstermesi bakımından önemlidir.
Bu kararda Yargıtay, sanığın “köpeğin bakım, gözetim ve denetim yükümlülüğünü sağlamayıp, gerekli önlemleri almayıp, yaşı küçük çocuklarının kontrolüne bırakması neticesinde katılanın yaralanmasına sebebiyet verdiği” gerekçesiyle mahkûmiyetine hükmetmiştir. Karar, köpeğin kontrolünü fiziksel ve hukuki olarak yeterli olmayan bir kişiye (küçük yaştaki çocuk gibi) bırakmanın, “aniden fırladı” savunmasını geçersiz kılan bir ihmal türü olduğunu göstermesi bakımından önemlidir.
“Silah” Sayılan Köpekler: Köpeği Bilerek Başkasının Üzerine Kışkırtmanın (Kasten Yaralama) Ağır Cezası
Evet; köpeğin saldırı amacıyla bilinçli biçimde kullanılması hâlinde eylem artık taksir değil kasten yaralama suçudur. TCK m. 6/1-f-4 uyarınca köpek, saldırıda kullanılmaya elverişli olması nedeniyle “silah” olarak kabul edilebilir; bu durumda TCK 86/1 uyarınca kasten başkasının vücuduna acı veren veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan kişi bir yıl altı aydan üç yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır ve silah sayılan bir araçla işlenen kasten yaralama suçunun cezası yarı oranında artırılır. Bu ayrım, aynı köpek ısırması olayının taksirle mi yoksa kasten mi gerçekleştiğini belirlemesi bakımından davanın seyrini kökten değiştirir; zira sıradan bir tasmasız köpek gezdirme ihmali ile köpeği bilerek saldırtma kastı, hukuken tamamen farklı sonuçlar doğurur.
Yukarıda havlama ve panik hâli bölümünde incelenen Yargıtay 4. Ceza Dairesi’nin E. 2021/16490, K. 2023/23493, T. 01.11.2023 tarihli kararı bu noktada ayrıca önem taşır: aynı kararda Yargıtay, sanığın eyleminin “hayvanın tehlike yaratabilecek şekilde serbest bırakılması suçunu ve katılana sarılarak onun yaralanmasına neden olmak suretiyle de kasten yaralama suçunu işlediğini kabul ederek” hüküm kurmuş; yani aynı olayda hem tehlike suçu hem kasten yaralama suçunun birlikte oluşabileceğini teyit etmiştir.
Köpek Isırması Sonucu Sahibine Karşı Açılacak Maddi ve Manevi Tazminat Davaları
Tasmasız köpek gezdirme yalnızca cezai değil, kapsamlı bir hukuki tazminat sorumluluğu da doğurur; ceza davasının sonucu ne olursa olsun, mağdur köpek ısırması nedeniyle ayrıca ve bağımsız olarak tazminat davası açabilir.
Borçlar Kanunu Madde 67: “Hayvan Bulunduranın Kusursuz Sorumluluğu” Ne Anlama Gelir?
Bu, hayvan sahibinin kusuru olmasa dahi zararı gidermekle yükümlü olduğu bir sorumluluk türü anlamına gelir. Bu konuda sıklıkla bir karışıklık yaşanır: kastedilen hüküm TBK m. 71 (tehlike sorumluluğu) değil, TBK m. 67’dir; m. 71 genellikle büyük sanayi işletmeleri gibi tehlike arz eden faaliyetler için öngörülmüş ayrı bir sorumluluk türüdür ve bireysel köpek ısırması olaylarında doğrudan uygulanmaz. TBK m. 67 uyarınca hayvan bulunduran, “kurtuluş kanıtı getirilebilen bir kusursuz sorumluluk” ile yükümlüdür; yani zarar ile hayvanın davranışı arasında nedensellik bağının varlığı yeterlidir, ayrıca sahibin kusurlu olduğunun ispatına gerek yoktur; tasmasız köpek gezdirme sonucu açılan tazminat davalarının büyük çoğunluğu bu maddeye dayanılarak açılır.
Bu kararda Yargıtay, “anılan madde hükmüne göre, hayvanın bakımını ve yönetimini, dikkat, özen ve gözetim görevini üzerine alan ve ondan sürekli şekilde faydalanan kişi, hayvanı bulunduran sıfatıyla bu hayvanın sebebiyet vermiş olduğu zararları ödeme yükümlülüğü altındadır” denilmiştir. Karar, “hayvanı bulunduran” sıfatının mülkiyetle sınırlı olmadığını, hayvanın fiili bakımını üstlenen herkesi kapsayabileceğini; sorumluluktan kurtulmak için ise hayvanı hâl ve şartlara göre gerekli özenle gözetmiş olduğunun ya da bu özen gösterilse dahi zararın önlenemeyeceğinin ispatlanması gerektiğini göstermesi bakımından önemlidir.
Yüzde Sabit Eser (Kalıcı İz) ve Organ Kaybı Durumunda Talep Edilecek Estetik ve Tedavi Masrafları
Köpek ısırması sonucu kalıcı iz (yüzde sabit eser) veya organ kaybı meydana gelmesi hâlinde mağdur, tedavi giderleri, ilaç masrafları, estetik/plastik cerrahi müdahale bedelleri, kazanç kaybı ve çalışma gücünün azalmasından doğan zararları talep edebilir. Bu kalemlerin miktarı, Adli Tıp Kurumu tarafından belirlenecek maluliyet (sürekli iş göremezlik) oranına göre hesaplanır; oran ne kadar yüksekse maddi tazminat tutarı da o ölçüde artar. Estetik müdahale masrafları, özellikle yüz bölgesindeki köpek ısırması vakalarında, gelecekte yapılması muhtemel ek ameliyatların bedelini de kapsayacak şekilde talep edilebilir; bu vakaların önemli bir bölümü, kökeninde tasmasız köpek gezdirme ihmali bulunan olaylardır.
Çocuğu Köpek Saldırısına Uğrayan Ailenin İsteyebileceği Yüklü Manevi Tazminat Şartları Nelerdir?
Manevi tazminatın miktarını artıran temel unsur, mağdurun yaşı, olayın ağırlığı ve kalıcı bir izin bulunup bulunmadığıdır. Çocukların köpek ısırması vakalarında hem fiziksel hem psikolojik etkiye daha açık olması, hem doğrudan mağdur olan çocuk hem de olaya tanık olan veya çocuğun bakımını üstlenen aile bireyleri (anne, baba, kardeşler) için ayrı ayrı manevi tazminat talebine konu olabilecek bir zemin oluşturur. Manevi tazminat miktarının belirlenmesinde mahkemece; olayın oluş şekli, mağdurun yaşadığı acı ve elem, kalıcı iz veya travmanın varlığı, tarafların ekonomik ve sosyal durumu gibi kriterler birlikte değerlendirilir; miktar hiçbir zaman mağduru zenginleştirici değil, duyulan elemi kısmen dindirici bir işlev görecek şekilde belirlenir; tasmasız köpek gezdirme sonucu çocuğun mağdur olduğu davalarda mahkemelerin bu kritere özellikle titizlikle yaklaştığı görülür.
Köpek Sahibinin “Müşteki Köpeği Sevmek İçin Kendi Yaklaştı/Kışkırttı” Savunması Tazminatı İptal Eder mi?
Hayır, tazminatı tamamen ortadan kaldırmaz; ancak TBK m. 52 uyarınca tazminattan indirim sebebi olarak değerlendirilebilir. Mağdurun köpeği sevmek için yaklaşması veya köpeği kışkırtması, sahibin hayvan üzerindeki gözetim yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz; zira tasmasız köpek gezdirme, mağdurun davranışından bağımsız, sahibe ait ayrı bir kusur unsurudur. Bu nedenle mahkemeler bu tür savunmaları genellikle tazminatı sıfırlayan değil, müterafik kusur oranında indiren bir unsur olarak değerlendirmektedir.
Yasaklı Irkları (Pitbull, Dogo Argentino) Ağızlıksız Gezdirmenin İdari Cezası ve El Koyma
5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu uyarınca Pitbull Terrier, Japanese Tosa, Dogo Argentino gibi tehlike arz eden ırkların üretilmesi, sahiplendirilmesi ve ülkeye sokulması yasaktır; bu ırklara sahip olanlar için ise ağızlık, tasma ve kayıt zorunluluğu getirilmiştir; bu ırklarda tasmasız köpek gezdirme, köpek ısırması gerçekleşmese dahi başlı başına idari yaptırım sebebidir.
Pitbull, Japanese Tosa, Dogo Argentino Gibi Tehlikeli Irkları Ağızlıksız Gezdirmenin 2026 Yılı İdari Para Cezası Ne Kadardır?
Evet, idari para cezası uygulanır; ancak kesin ve güncel tutar her yıl değişir, bu nedenle tek bir sabit rakam vermek yanıltıcı olur. 5199 sayılı Kanun’un 28. maddesi, kanuna ve buna dayanılarak çıkarılan Tehlike Arz Eden Hayvanlar Hakkında Yönetmelik hükümlerine aykırı davrananlara idari para cezası öngörmektedir; madde metninde belirlenen esas tutarlar, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun mükerrer 298. maddesi uyarınca her yıl ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır ve fiilin tekrarı hâlinde 5199 SK m. 30 uyarınca bu tutar bir kat, sonraki tekrarlarda üç kat artırılarak uygulanır. Bu güncelleme mekanizması nedeniyle 2026 yılı için uygulanacak kesin tutar, ilgili yıl başında Tarım ve Orman Bakanlığınca yayımlanan güncel tebliğ ile netleşir; başvuru tarihi itibarıyla, köpek ısırması gerçekleşmese dahi, tehlikeli ırk bir köpekte tasmasız köpek gezdirmenin idari para cezası on binlerce lira seviyesindedir. Kesin ve bağlayıcı tutar için ilgili il tarım ve orman müdürlüğünden veya güncel Resmî Gazete tebliğinden teyit alınması önerilir.
Şikayet Üzerine Belediyenin (Tarım ve Orman Müdürlüğünün) Köpeğe El Koyup Barınağa Götürmesi Yasal mıdır?
Evet, belirli koşullar altında yasaldır. 5199 sayılı Kanun’un 17. maddesi uyarınca kanun hükümlerine uyulup uyulmadığını denetleme yetkisi Bakanlığa aittir ve bu yetki mahallin en büyük mülki amirine devredilebilir; aynı Kanun’un 24. maddesi uyarınca kanunun hayvanları korumaya yönelik hükümlerine aykırı hareket eden kişilerin denetimle yetkili merci tarafından hayvan bulundurması yasaklanabilir ve hayvanlarına el konulabilir. Yasaklı ırklarda kayıt belgesiz gezdirme veya tasmasız köpek gezdirmenin tekrarı hâlinde köpeğe el konulması ve belediye/il müdürlüğü bakımevine götürülmesi bu çerçevede uygulanan idari bir tedbirdir; ancak bu işlemin de her idari işlem gibi yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları bakımından hukuka uygun olması gerekir; tek bir tasmasız köpek gezdirme ihlali, kural olarak doğrudan el koymayı değil önce uyarı/idari para cezasını gerektirir.
El Konulan Yasaklı veya Çipli Evcil Hayvanı Geri Almak İçin İdare Mahkemesinde İptal Davası Nasıl Açılır?
El koyma veya idari para cezası kararlarına karşı, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 7. maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde yetkili idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. Bu davada; hayvanın gerçekte yasaklı ırktan olmadığı, kayıt, çip, kısırlaştırma gibi tüm yasal önlemlerin zaten alınmış olduğu veya el koyma işleminin usul ve yetki bakımından hatalı yapıldığı gibi hususlar somut delillerle (veteriner hekim değerlendirmesi, kayıt belgesi, tanık beyanı gibi) ileri sürülmelidir. Dava süresince, işlemin telafisi güç zararlar doğurabileceği gerekçesiyle ayrıca yürütmeyi durdurma talebinde bulunulması, hayvanın barınakta kalma süresinin uzamasını önlemek bakımından önemlidir; tasmasız köpek gezdirme iddiasının tek başına yasaklı ırk tanımını karşılamadığı hâllerde bu husus davanın en güçlü dayanağı olabilir.
Köpek Isırması ve Tasmasız Gezdirmeye İlişkin Emsal Kararlar
Aşağıdaki kararlar, tasmasız köpek gezdirme, köpek ısırması davaları ve buna bağlı tazminat uyuşmazlıklarında güvenle atıf yapılabilecek, esas/karar numaraları doğrulanmış Yargıtay kararlarıdır.
Tasmasız Köpek Gezdirme ve Köpek Isırması Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Hukuki Destek Almak İster Misiniz?
Tasmasız köpek gezdirme nedeniyle soruşturma geçiriyorsanız, köpek ısırması sonucu mağdur olduysanız veya köpeğiniz nedeniyle bir dava ile karşı karşıyaysanız; ceza sorumluluğunun sınırlarını belirlemek, maddi-manevi tazminat davası açmak veya yasaklı ırk cezasına/el koymaya karşı iptal davası yürütmek için vakit kaybetmeden ceza hukuku alanında deneyimli bir avukatla iletişime geçin.
📞 Hemen Arayın 💬 WhatsApp ile Yazın
Bir yanıt yazın