3600 gün kıdem tazminatı, 1475 sayılı Kanun’un 14. maddesinin 5 numaralı bendine dayanır: 08.09.1999’dan önce sigortalı olan ve 15 yıllık sigortalılık süresi ile 3600 prim gününü tamamlayan işçi, emeklilik yaşını beklemeden kendi isteğiyle istifa etse bile kıdem tazminatı alır. Hakkın doğması için işçinin SGK’dan alacağı yazıyı işverene sunması ve istifasını bu gerekçeye dayandırması gerekir. Bu yazıda şartlar, giriş tarihine göre farklar, hesaplama, SGK yazısı, istifa dilekçesi, ihbar süresi, başka işte çalışma ve ödenmeyen tazminat için izlenecek yol anlatılmaktadır.
Yazıyı yapay zekâ ile özetleyin
Kısa bir özet için tercih ettiğiniz asistanı seçin; yazı yeni sekmede özetlenir.
Özet yapay zekâ tarafından üretilir, hatalı olabilir ve hukuki tavsiye yerine geçmez; ayrıntılar için yazının tamamına bakın.

3600 Gün Kıdem Tazminatı Şartları Nelerdir?
İstifa eden işçi 3600 gün kıdem tazminatı alabilir mi?
Kısa cevap: Evet. 08.09.1999’dan önce sigortalı olan işçi, 15 yıllık sigortalılık süresini ve 3600 prim gününü tamamlayıp kendi isteğiyle ayrılırsa, emeklilik yaşı dolmamış olsa bile 3600 gün kıdem tazminatı hakkını kullanır.
Kendi isteğiyle istifa eden işçiye kural olarak kıdem tazminatı ödenmez. 3600 gün kıdem tazminatı bu kuralın kanundaki istisnasıdır: 1475 sayılı Kanun’un 14. maddesinin birinci fıkrasındaki 5 numaralı bent, emeklilik yaşı dışındaki diğer şartları tamamlayan işçiye, işten kendi isteğiyle ayrılsa da kıdem tazminatı hakkı tanır. Bu hüküm, 4857 sayılı Kanun’un 120. maddesinin yollamasıyla hâlen yürürlükte olan 1475 sayılı Kanun’un 14. maddesinde yer almaktadır.
1475 sayılı Kanun m.14/1-(5): “506 Sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (a) ve (b) alt bentlerinde öngörülen yaşlar dışında kalan diğer şartları veya aynı Kanunun Geçici 81 inci maddesine göre yaşlılık aylığı bağlanması için öngörülen sigortalılık süresini ve prim ödeme gün sayısını tamamlayarak kendi istekleri ile işten ayrılmaları nedeniyle” (1475 sayılı Kanun’u görüntüle)
3600 gün kıdem tazminatı için aranan 15 yıl ve 3600 gün şartı, bentte anılan 506 sayılı Kanun’un Geçici 81. maddesinin (C) bendinden gelir. Buradaki “15 yıl” çalışılan yıl değil, sigortalılık süresidir ve takvim yılı olarak hesaplanır; “3600 gün” ise malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları prim günüdür. İki şart birlikte aranır.
506 sayılı Kanun Geçici m.81/C-(a): “23.5.2002 tarihinde 15 yıllık sigortalılık süresini kadın ise 50, erkek ise 55 yaşını doldurmuş ve 3600 gün malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş bulunanlara istekleri halinde yaşlılık aylığı bağlanır.” (506 sayılı Kanun’u görüntüle)
3600 gün kıdem tazminatı tutarı, sigortalılık süresine değil işçinin o işverende geçirdiği hizmet süresine göre belirlenir. Sigortalılık başka işyerlerinde geçmiş olabilir; ancak her tam hizmet yılı için 30 günlük ücret tutarında tazminat yalnızca mevcut işverenin işyerindeki çalışma süresi için ödenir.
İşe giriş tarihine göre 3600 gün kıdem tazminatı şartları nasıl değişir?
Kısa cevap: 08.09.1999’dan önce girenlerde 15 yıl ve 3600 gün (Geçici 81), 08.09.1999-30.04.2008 arasında girenlerde 7000 gün ya da 25 yıl ve 4500 gün aranır; 01.05.2008 ve sonrasında girenler için bu istisna kanunda açıkça düzenlenmemiştir.
Hangi şartın uygulanacağını işyerine giriş tarihi değil, SGK kayıtlarındaki ilk sigortalılık giriş tarihi belirler. Sık yapılan hata, işe başlama tarihine bakarak yanlış gruba girmektir; bu hata 3600 gün kıdem tazminatı hakkının yanlış değerlendirilmesine yol açar. Aşağıdaki tablo üç grubu karşılaştırır.
| İlk sigortalılık girişi | Dayanak | Yaş dışındaki şartlar |
|---|---|---|
| 08.09.1999’dan önce | 506 sayılı Kanun Geçici m.81 (14/5 yollaması) | (C) bendine göre 15 yıllık sigortalılık ve 3600 prim günü; (B) bendine göre kadın 20, erkek 25 yıl sigortalılık ve 5000 ila 5975 prim günü; (A) bendindekiler için eski hükümler |
| 08.09.1999 – 30.04.2008 arası | 506 sayılı Kanun m.60 (14/5 yollaması) | 7000 prim günü ya da 25 yıllık sigortalılık ve en az 4500 prim günü |
| 01.05.2008 ve sonrası | 5510 sayılı Kanun m.28 | Kadın 58, erkek 60 yaş (2036’dan itibaren kademeli olarak 65’e çıkar) ve 9000 prim günü; 4/a sigortalılarında 7200 gün |
14/5 numaralı bent yalnızca 506 sayılı Kanun’un 60. maddesine ve Geçici 81. maddesine atıf yapar; 01.05.2008 ve sonrasında ilk kez sigortalı olanlar için yaş dışındaki şartlarla istifa imkânı kanunda açıkça düzenlenmemiştir. Bu gruptaki işçiler için güvenli yol, yaşlılık aylığına hak kazanıp SGK’ya başvurduklarında 14/1-(4) bendine dayanmaktır; istifadan önce SGK’dan yazılı bilgi alınmalıdır.
08.09.1999 sonrası girenlerde 4500 gün ve 7000 gün kuralı nasıl işler?
Kısa cevap: 08.09.1999-30.04.2008 arasında girenlerde iki yoldan biri yeterlidir: 7000 prim günü ya da 25 yıllık sigortalılık ile en az 4500 prim günü. İki şartın birlikte aranmadığına dikkat edilmelidir.
Bu grupta “4500 gün (25 yıl) ve 7000 gün” ifadesi iki alternatifi anlatır; “ve” bağlacı yanıltıcıdır. Birinci yolda yalnızca prim günü sayılır: 7000 gün tamamlanmışsa sigortalılık süresine bakılmaz. İkinci yolda ise hem 25 yıllık sigortalılık süresi hem de en az 4500 prim günü gerekir. Örneğin 2000 yılında sigortalı olan ve 7087 prim günü bulunan işçi, 7000 gün şartını tamamladığı için 25. yılı beklemeden 3600 gün kıdem tazminatı hakkını kullanabilir.
Dikkat: 3600 gün kıdem tazminatı hakkı için aranan 3600 gün şartı bu gruptaki işçiler için geçerli değildir. 08.09.1999’dan sonra ilk kez sigortalı olan biri 15 yıl ve 3600 günü doldurmuş olsa da, istifa yoluyla kıdem tazminatı için 7000 gün ya da 25 yıl ve 4500 gün şartını tamamlaması gerekir.
3600 gün kıdem tazminatı için yaş tablosu nasıl?
Kısa cevap: Yaş, 15 yıl ve 3600 günün tamamlandığı tarihe göre değişir: 23.05.2002’ye kadar kadın 50, erkek 55; 24.05.2014’ten sonra tamamlayanlarda kadın 58, erkek 60. Kıdem tazminatı için bu yaş beklenmez.
Aşağıdaki tablo, 3600 gün kıdem tazminatı hakkının dayanağı olan 506 sayılı Kanun’un Geçici 81. maddesinin (C) bendindeki emeklilik yaşlarını gösterir. Bu yaşlar yalnızca yaşlılık aylığının başlangıcı içindir; 14/5 uyarınca istifa eden işçi bu yaşı beklemeden kıdem tazminatı alır.
| 15 yıl ve 3600 günün tamamlandığı tarih | Kadın yaş | Erkek yaş |
|---|---|---|
| 23.05.2002 ve öncesi | 50 | 55 |
| 24.05.2002 – 23.05.2005 | 52 | 56 |
| 24.05.2005 – 23.05.2008 | 54 | 57 |
| 24.05.2008 – 23.05.2011 | 56 | 58 |
| 24.05.2011 – 23.05.2014 | 58 | 59 |
| 24.05.2014 ve sonrası | 58 | 60 |
1992 girişli işçi 3600 gün kıdem tazminatı alabilir mi?
Kısa cevap: Evet. 1992’de sigortalı olan işçinin 15. yılı 2007’de dolar; 3600 prim günü de tamamlanmışsa istifa edip kıdem tazminatı alabilir. Aylık için yaş ise kadında 54, erkekte 57 olur.
1992 yılında ilk kez sigortalı olanlar 08.09.1999’dan öncesine girdiği için Geçici 81’in (C) bendi kapsamındadır. Bu kişilerin 15 yıllık sigortalılık süresi 2007 yılı içinde dolar. 3600 gün de aynı tarihte tamamlanmışsa şartların tamamlanma tarihi 24.05.2005-23.05.2008 aralığına düşer ve yaşlılık aylığı için kadın 54, erkek 57 yaşı aranır. 3600 gün kıdem tazminatı bakımından ise yaş şartı yoktur; işçi şartları tamamladığı andan itibaren 14/5 gerekçesiyle ayrılabilir.
3600 gün kıdem tazminatı EYT midir?
Kısa cevap: Hayır. EYT düzenlemesi Geçici 81’in (B) bendindekilerin yaş şartını kaldırmıştır; 3600 gün şartı (C) bendindedir ve emeklilik aylığı için yaşı aranır. Kıdem tazminatında ise her iki halde de yaş aranmaz.
EYT olarak bilinen düzenleme, 03.03.2023’te Resmî Gazete’de yayımlanan 7438 sayılı Kanun ile 5510 sayılı Kanun’a eklenen Geçici 95. madde ile yapılmıştır. Bu maddeye göre 506 sayılı Kanun’un Geçici 81. maddesinin (B) bendi kapsamında yaşlılık aylığı bağlanacaklar yaş dışındaki şartları taşımaları halinde aylıktan yararlanır. 3600 gün şartı bu bendin değil (C) bendinin konusudur. Dolayısıyla 3600 gün kıdem tazminatı ile EYT’li emeklilik farklı kavramlardır; 3600 günle aylık için yaş tablosuna uyulması gerekir.
3600 Gün Kıdem Tazminatı Nasıl Hesaplanır?
3600 gün kıdem tazminatı ne kadar olur?
Kısa cevap: Tazminat, her tam hizmet yılı için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret üzerinden hesaplanır; artan süreler aynı oranla eklenir. Tavan 01.07.2026-31.12.2026 için 73.729,87 TL’dir ve yalnızca damga vergisi (binde 7,59) kesilir.
3600 gün kıdem tazminatı hesabı, istifa gerekçesine göre değişmez; haklı nedenle fesih ve emeklilik feshinde olduğu gibi son ücret üzerinden yapılır. Ücrete yemek, yol, prim gibi para ile ölçülebilen düzenli menfaatler de eklenir (giydirilmiş ücret). Düzenli ödenen performans ve jestiyon primi gibi ödemelerin hesaba nasıl katıldığını ayrıca anlattık. Hesabın esası her tam yıl için bir aylık ücrettir; bir yıldan artan süreler de aynı oran üzerinden ödenir.
1475 sayılı Kanun m.14/1: “işçinin işe başladığı tarihten itibaren hizmet aktinin devamı süresince her geçen tam yıl için işverence işçiye 30 günlük ücreti tutarında kıdem tazminatı ödenir. Bir yıldan artan süreler için de aynı oran üzerinden ödeme yapılır.” (1475 sayılı Kanun’u görüntüle)
3600 gün kıdem tazminatı hesabında aylık ücret tavanı aşıyorsa, hesap tavan üzerinden yapılır. Tavan, memur maaş katsayısındaki değişikliklere göre yılda iki kez güncellenir ve en yüksek devlet memuruna bir hizmet yılı için ödenecek emeklilik ikramiyesini geçemez. Kanuni sınırlar içindeki kıdem tazminatından gelir vergisi ve SGK primi kesilmez. Aşağıdaki tablo, 18 yıl 6 ay çalışmış ve giydirilmiş brüt aylık ücreti 60.000 TL olan işçi için örnek bir hesabı gösterir.
| Hesap kalemi | Örnek tutar |
|---|---|
| Hizmet süresi | 18 yıl 6 ay |
| Giydirilmiş brüt aylık ücret | 60.000 TL (tavanın altında) |
| Brüt kıdem tazminatı | 60.000 x 18,5 = 1.110.000 TL |
| Damga vergisi (binde 7,59) | 8.424,90 TL |
| Ele geçen tutar | 1.101.575,10 TL |
3600 gün emeklilik maaşı ile kıdem tazminatı aynı şey mi?
Kısa cevap: Hayır. 3600 gün kıdem tazminatı işverenin tek seferlik ödemesidir; emeklilik aylığı ise SGK’nın prim günü, kazanç ve aylık bağlama oranına göre bağladığı düzenli ödemedir. 3600 gün için sabit bir maaş tutarı yoktur.
3600 gün kıdem tazminatı işverenden alınır ve işyerindeki hizmet süresine göre hesaplanır. Yaşlılık aylığı ise SGK’ya yapılan ayrı bir başvuruyla, yaş şartı tamamlandığında bağlanır; tutarı kişinin prim ödeme gün sayısına ve prime esas kazançlarına göre SGK tarafından hesaplanır. Bu nedenle “4/a 3600 gün emeklilik maaşı” ya da “60 yaş 3600 gün emeklilik maaşı” için herkese uyan tek bir rakam verilemez; SGK’dan alınacak yazı ve e-Devlet’teki hizmet dökümü ile kişiye özel hesap yapılır.
SGK Yazısı ve İstifa Dilekçesi Nasıl Hazırlanır?
SGK’dan 3600 gün kıdem tazminatı yazısı nasıl alınır?
Kısa cevap: Yazı, bağlı olunan Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü veya Sosyal Güvenlik Merkezi’ne yazılı başvuruyla istenir. e-Devlet’te hizmet dökümü ve tahsis ekranları görülebilir; işverene sunulacak yazının biçimi il müdürlüğü uygulamasına göre değişebilir.
3600 gün kıdem tazminatı için alınan SGK yazısı, işçinin ilk sigortalılık tarihini, sigortalılık süresini ve prim günü sayısını gösterir ve yaş dışındaki emeklilik şartlarının tamamlandığını belirtir. Bu yazı, işçinin 14/5 bendi kapsamında ayrıldığını işverene belgeleyen asıl dayanaktır. Dilekçede kimlik bilgileri, işyeri bilgileri ve talebin kıdem tazminatına esas olmak üzere yaş dışındaki şartların tamamlandığına dair yazı verilmesi olduğu yazılmalıdır.
3600 gün kıdem tazminatı başvurusundan önce e-Devlet’ten hizmet dökümü alınıp ilk sigortalılık tarihi, toplam prim günü ve sigortalılık süresi kontrol edilmelidir. Eksik gün ya da hatalı işyeri kaydı varsa SGK yazısı alınmadan önce düzeltilmelidir; çünkü yazı kurumun kayıtlarına göre düzenlenir ve sonradan eksik çıkan bir gün hakkın doğup doğmadığı tartışmasına yol açabilir.
3600 gün kıdem tazminatı istifa dilekçesi nasıl yazılmalı?
Kısa cevap: Dilekçede istifanın 1475 sayılı Kanun m.14/1-(5) uyarınca, 15 yıl sigortalılık ve 3600 prim günü şartı tamamlandığı için yapıldığı yazılmalı, SGK yazısı eklenmeli ve kıdem tazminatı talep edilmelidir.
Kanun, 3600 gün kıdem tazminatı istifa dilekçesi için kalıp öngörmez; ancak ayrılışın emeklilik gerekçesine dayandığı dilekçeden anlaşılmalıdır. Gerekçe belirtilmeden verilen istifa hakkı kendiliğinden ortadan kaldırmaz, fakat işverenin “başka bir işe geçmek için ayrıldı” savunmasına zemin hazırlar. Aşağıdaki tablo, dilekçede bulunması gereken bölümleri gösterir.
| Dilekçe bölümü | İçeriği |
|---|---|
| Muhatap ve tarih | İşveren unvanı, işyeri, dilekçe tarihi ve işçinin ayrılış tarihi |
| Hukuki dayanak | 1475 sayılı Kanun m.14/1-(5) ve 506 sayılı Kanun Geçici m.81/C bendi |
| Beyan | 15 yıllık sigortalılık süresi ile 3600 prim günü şartının tamamlandığı ve sözleşmenin bu sebeple kendi isteğiyle feshedildiği |
| Ek belgeler | SGK yazısı (tarih ve sayısıyla) ve hizmet dökümü |
| Talep | Kıdem tazminatının ayrılış tarihinde ödenmesi; diğer yasal hakların saklı olduğu |
| Teslim şekli | İmza karşılığı nüsha, noter ihtarnamesi veya iadeli taahhütlü posta; teslim tarihi belgelenmeli |
Önce istifa edip sonra SGK yazısı almak 3600 gün kıdem tazminatı hakkını yakar mı?
Kısa cevap: 3600 gün kıdem tazminatı hakkını kendiliğinden yakmaz; ancak ayrılış emeklilik gerekçesine dayandırılmamışsa ispat güçleşir ve faiz, yazının işverene verildiği tarihten başlar. En güvenli yol yazıyı istifadan önce almaktır.
Uygulamada bu konuda iki yaklaşım görülür. Birinci yaklaşıma göre şartları tamamlayan işçi herhangi bir gerekçe göstererek ya da göstermeden ayrılsa bile hak kazanır; belgenin sonradan sunulması hakkı ortadan kaldırmaz, yalnızca muacceliyeti, temerrüdü ve faiz başlangıcını etkiler. İkinci yaklaşıma göre ise ayrılışın yaş dışındaki emeklilik şartlarının tamamlanması üzerine gerçekleşmesi ve işverene bildirilmesi gerekir. Hakkın kaybedilmemesi için ikinci yaklaşıma uygun davranmak, yani şartları ve belgeyi ayrılıştan önce ya da en geç ayrılış günü işverene bildirmek gerekir.
Dikkat: İstifa dilekçesinde “kişisel nedenler” gibi başka bir gerekçe yazılmış ve SGK yazısı ayrılıştan çok sonra getirilmişse işveren, ayrılışın emeklilik amacıyla yapılmadığını savunabilir. 3600 gün kıdem tazminatı hakkında bu riski ortadan kaldırmak için dilekçeye 14/5 gerekçesini yazmak ve yazıyı ayrılış gününde teslim etmek gerekir.
İhbar Süresi, Başka İşte Çalışma ve Muvazaa
3600 günle ayrılan işçi ihbar süresine uymak zorunda mı?
Kısa cevap: Hayır. 3600 gün kıdem tazminatı gibi 1475 sayılı Kanun m.14 kapsamındaki fesihlerde işçi ihbar tazminatı ödemez, işveren de ihbar tazminatı isteyemez. Yine de iş akışı için karşılıklı bir ayrılış tarihi belirlemek yararlıdır.
4857 sayılı Kanun m.17 uyarınca belirsiz süreli sözleşmelerde bildirim süreleri, hizmet süresi 6 aydan az olanlarda 2 hafta, 6 ay ile 1,5 yıl arasında olanlarda 4 hafta, 1,5 yıl ile 3 yıl arasında olanlarda 6 hafta ve 3 yıldan fazla olanlarda 8 haftadır. Bu sürelere uymayan taraf bildirim süresi ücreti kadar tazminat öder. Ancak 1475 sayılı Kanun m.14 uyarınca emeklilik, askerlik, evlilik gibi sebeplerle yapılan fesihlerde işçinin ihbar tazminatı talep hakkı yoktur; bu fesihlerde işveren de ihbar tazminatı talep edemez.
3600 gün kıdem tazminatı kullanan işçinin pratikte yaptığı, dilekçesinde ayrılış tarihini kendisinin belirlemesidir. İşverenin devir teslim için kısa bir süre istemesi mümkündür; bu süre işçinin kabulüne bağlıdır ve ihbar tazminatı yükümü doğurmaz. Kullanılmayan yıllık izin ücreti ve ödenmeyen ücretler ise kıdem tazminatından ayrı olarak ödenir.
3600 gün kıdem tazminatı alıp aynı işyerinde ertesi gün çalışmaya devam edebilir mi?
Kısa cevap: Sözleşme gerçekten sona erip yeni sözleşme kuruluyorsa mümkündür; ancak ayrılış yalnızca tazminat almak için göstermelikse muvazaa doğar ve ödenen tutar sonraki ayrılışta mahsup edilir.
Kanunda işçinin 3600 gün kıdem tazminatı aldıktan sonra yeniden işe girmesini yasaklayan bir hüküm yoktur. Sorun, ayrılışın gerçek olup olmadığındadır. İş yeri, görev ve çalışma düzeni değişmeden, yalnızca başka bir şirket üzerinden çıkış ve giriş yapılarak kesintisiz sürdürülen çalışma muvazaalı sayılır. Muvazaalı işlemde tasfiyeden söz edilemez; önceki dönem de kıdem süresine eklenir ve önce ödenen tazminat sonraki ayrılışta hesaptan düşülür.
1475 sayılı Kanun m.14: “Aynı kıdem süresi için bir defadan fazla kıdem tazminatı veya ikramiye ödenmez.” (1475 sayılı Kanun’u görüntüle)
Bu nedenle 3600 gün kıdem tazminatı aldıktan sonra aynı işverenle çalışmaya devam edecek işçinin, gerçek bir ayrılış yapması, çıkış-giriş arasında makul bir süre bırakması, yeni dönem için yeni ve yazılı bir iş sözleşmesi imzalaması ve ödenen tutarı belgelemesi gerekir. Aksi halde işveren sonradan aynı hizmet süresi için ikinci kez tazminat ödenmediğini ya da ödenen tutarın mahsup edileceğini ileri sürebilir.
3600 gün kıdem tazminatı ile ayrıldıktan sonra başka işyerinde çalışmak iade gerektirir mi?
Kısa cevap: Hayır. Kanunda yeniden çalışmayı yasaklayan hüküm yoktur; hak çalışma özgürlüğü içinde kullanıldığından başka işyerinde çalışmak tek başına hakkın kötüye kullanılması sayılmaz ve tazminatın iadesini gerektirmez.
Uygulamada işverenler sıklıkla işçinin “yeni bir işe geçmek için istifa ettiğini” ve bu nedenle hakkın kötüye kullanıldığını savunur. 3600 gün kıdem tazminatı bakımından bu savunma kabul görmez: 14/5 bendi, yıpranmış işçinin emeklilik yaşını beklemeden sözleşmeyi sonlandırabilmesi için tanınmış bir haktır ve işçinin bu hakkı hangi amaçla kullandığı kıdem tazminatına hak kazanmasında belirleyici değildir. Ayrılıştan ertesi gün başka işyerinde çalışmaya başlamak da kanuni hakkın kullanımı sayılır.
İşçi yeni işte çalışırken SGK’dan yaşlılık aylığı bağlanması ayrı bir konudur; aylık için yaş şartı tamamlandığında ayrıca başvuru yapılır. 3600 gün kıdem tazminatı ise ayrılışta işverenden talep edilir ve yeni işyerindeki çalışma bu hakkı etkilemez.
3600 günle istifa eden işçi işsizlik maaşı alabilir mi?
Kısa cevap: Hayır. 14/5 bendine dayanan ayrılış işçinin kendi isteğiyle yapılan bir fesih olduğundan işsizlik ödeneği şartlarını karşılamaz; kıdem tazminatı alınır, ancak İŞKUR’dan işsizlik maaşı bağlanmaz.
İşsizlik ödeneği, 4447 sayılı Kanun’a göre hizmet akdi kendi istek ve kusuru dışında sona eren sigortalılara bağlanır. 3600 gün kıdem tazminatı ise işçinin kendi isteğiyle istifasına kanunun tanıdığı bir tazminat hakkıdır; bu nedenle iki hak birbirinden bağımsızdır. Hangi ayrılış hallerinde işsizlik ödeneği alınabileceğini ve SGK çıkış kodlarının etkisini işsizlik maaşı 2026 yazımızda ayrıntılı anlattık.
Malulen emekli olan veya toptan ödeme alan işçinin kıdem tazminatı hakkı var mı?
Kısa cevap: Evet. Malullük aylığı ya da toptan ödeme almak amacıyla ayrılan işçi, 1475 sayılı Kanun m.14/1-(4) uyarınca kıdem tazminatı alır; bu halde aylığa hak kazanıldığını ve SGK’ya başvurulduğunu belgelemek şarttır.
14/1-(4) bendi, bağlı bulunulan kurumdan yaşlılık, emeklilik veya malullük aylığı yahut toptan ödeme almak amacıyla yapılan fesihleri kapsar. Bu bentte 3600 gün kıdem tazminatı için aranan 3600 gün şartı aranmaz; önemli olan aylığa ya da toptan ödemeye hak kazanılmasıdır. Kanun, bu bent için işçinin hak kazandığını ve ilgili kuruma başvurduğunu belgelemesini açıkça şart koşar. Aşağıdaki tablo iki bent arasındaki farkları gösterir.
| Karşılaştırma | 14/1-(4) malullük, yaşlılık veya toptan ödeme | 14/1-(5) 3600 gün ve benzeri |
|---|---|---|
| Amaç | Aylık veya toptan ödeme almak | Yaş dışındaki emeklilik şartlarını tamamlamak |
| Belge şartı | Aylığa hak kazanıldığı ve kuruma başvurulduğu belgelenmelidir | Kanun bu bent için ayrıca belge şartı koymaz; uygulamada SGK yazısı işverene sunulur |
| Yaş şartı | Aylık için gereken yaş ve diğer şartlar tamamlanmış olmalıdır | Yaş aranmaz |
| Tipik durum | Malulen emeklilik, yaşı dolanların emekliliği, prim iadesi | 15 yıl ve 3600 günü dolduran işçinin istifası |
Kadın işçinin evlilik tarihinden itibaren bir yıl içinde ayrılması da kıdem tazminatı doğuran ayrı bir haldir; şartları için evlilik nedeniyle kıdem tazminatı yazımıza bakabilirsiniz. Toptan ödeme (prim iadesi) alarak ayrılan işçi de aynı şekilde kıdem tazminatına hak kazanır; ancak SGK’ya yaptığı başvuruyu ve toptan ödeme hakkını işverene belgelemelidir. Bu belge işverene teslim edilene kadar tazminat ödeme yükümü doğmayacağından, faiz de belgenin teslim tarihinden işler.
İşveren 3600 Gün Kıdem Tazminatını Ödemezse Ne Yapılmalı?
İşverenin taksitle ödeme teklifi kabul edilmeli mi?
Kısa cevap: Taksit teklifi yalnızca yazılı protokolle, faiz hakkı saklı tutularak ve tamamı ödenmeden ibraname imzalanmadan kabul edilmelidir. Eksik ödemeye karşılık verilen ibra, ödenen tutar kadar makbuz hükmündedir.
İşveren 3600 gün kıdem tazminatı ödemesinde ödeme gücünün olmadığını ileri sürerek taksit önerebilir. Teklifi kabul etmek hakkı ortadan kaldırmaz; ancak protokolün içeriği, sonraki dava ve faiz hesabını doğrudan etkiler. Protokolde SGK yazısının işverene teslim tarihi, her taksitin tutarı ve vadesi ile faiz hakkının saklı tutulduğu yazılmalıdır.
İşçinin imzalayacağı ibraname bakımından Türk Borçlar Kanunu m.420 koruma sağlar: ibra sözleşmesi yazılı olmalı, sözleşmenin sona ermesinden en az bir ay sonra yapılmalı, alacağın türü ve miktarı açıkça gösterilmeli ve ödeme noksansız olarak banka aracılığıyla yapılmalıdır. Bu şartları taşımayan ibra kesin olarak hükümsüzdür; gerçek tutarı içermeyen ibra ise yalnızca ödenen miktar için makbuz hükmündedir.
| Protokol maddesi | Neden önemli |
|---|---|
| Tutar ve taksit tarihleri | Hangi tutarın hangi tarihte ödeneceği belirlenir |
| Faiz hakkı | “Yasal faiz hakkım saklıdır” ibaresi ve faizin başlangıç tarihi yazılır |
| Muacceliyet şartı | Bir taksit ödenmezse kalan tutarın tamamının muaccel olacağı yazılır |
| İbra | Tamamı ödenmeden ibraname imzalanmaz; ödemeler ihtirazi kayıtla kabul edilir |
| Ödeme yolu | Banka havalesi yapılır ve dekontlar saklanır |
Dava öncesi arabuluculuk nasıl başlatılır?
Kısa cevap: 3600 gün kıdem tazminatı için dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır. Başvuru, işverenin yerleşim yerindeki ya da işin yapıldığı yerdeki arabuluculuk bürosuna yapılır; anlaşma olmazsa son tutanak dava dilekçesine eklenir.
İş Mahkemeleri Kanunu m.3 uyarınca kanuna veya iş sözleşmesine dayanan işçi alacağı ve tazminatı için arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. Başvuru yapılmadan açılan dava usulden reddedilir; anlaşmaya varılamadığını gösteren son tutanak ise dava dilekçesine eklenmelidir. Arabuluculuk süresince zamanaşımı işlemez. İş sözleşmesindeki tahkim şartının bu yolu kapatıp kapatmadığını iş sözleşmesinde tahkim şartı yazımızda, arabuluculuk ve dava aşamalarındaki avukatlık ücretlerini ise avukatlık asgari ücret tarifesi 2026-2027 yazımızda bulabilirsiniz.
| Aşama | Açıklama |
|---|---|
| Başvuru | Karşı tarafın yerleşim yerindeki veya işin yapıldığı yerdeki arabuluculuk bürosuna yazılı başvuru yapılır |
| Görevlendirme | Büro listeden arabulucu belirler; taraflar anlaşırsa seçtikleri arabulucu görevlendirilir |
| Süre | Arabulucu başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren üç hafta içinde sonuçlandırır; zorunlu hallerde süre en fazla bir hafta uzatılabilir |
| Sonuç | Anlaşma olursa tutanak düzenlenir; anlaşma olmazsa son tutanak dava dilekçesine eklenir |
| Dava | Son tutanakla iş mahkemesinde kıdem tazminatı ve faiz talebiyle dava açılır |
Zamanaşımı: 3600 gün kıdem tazminatı davası ne zamana kadar açılmalı?
Kısa cevap: 3600 gün kıdem tazminatı davasında zamanaşımı süresi beş yıldır. 25.10.2017’den önce sona eren iş sözleşmeleri için on yıllık süre uygulanır. Beş yıl dolmadan arabuluculuk başvurusu ve dava gerekir.
4857 sayılı Kanun’a 7036 sayılı Kanun ile eklenen Ek Madde 3, kıdem tazminatının zamanaşımı süresini beş yıl olarak belirlemiştir. Bu düzenleme 25.10.2017’de Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
4857 sayılı Kanun Ek m.3: “İş sözleşmesinden kaynaklanmak kaydıyla hangi kanuna tabi olursa olsun, yıllık izin ücreti ve aşağıda belirtilen tazminatların zamanaşımı süresi beş yıldır. a) Kıdem tazminatı.” (4857 sayılı Kanun’u görüntüle)
Emeklilik yazısıyla ayrılan işçi bakımından güvenli yol, ayrılış tarihini başlangıç kabul etmektir: arabulucuya başvuru ve dava bu tarihten itibaren beş yıl dolmadan yapılmalıdır. SGK yazısını işverene geç teslim etmiş olmak, süreyi beklemek için bir gerekçe sayılmamalıdır. Sözleşmesi 25.10.2017’den önce sona ermiş işçiler için eski on yıllık süre uygulandığından, bu tarihten önceki ayrılışlarda süre ayrıca kontrol edilmelidir.
Ödenmeyen 3600 gün kıdem tazminatı için hangi faiz, hangi tarihten işler?
Kısa cevap: Hâkim, ödenmeyen kıdem tazminatı için mevduata uygulanan en yüksek faize hükmeder. Faiz kural olarak fesih tarihinden, emeklilik belgesiyle ayrılmalarda ise belgenin işverene verildiği tarihten başlar.
3600 gün kıdem tazminatı alacağında temerrüt faizi değil, bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faiz işletilir. Kanun bunu açıkça öngörmüştür.
1475 sayılı Kanun m.14: “Kıdem tazminatının zamanında ödenmemesi sebebiyle açılacak davanın sonunda hakim gecikme süresi için, ödenmeyen süreye göre mevduata uygulanan en yüksek faizin ödenmesine hükmeder.” (1475 sayılı Kanun’u görüntüle)
Faizin başlangıç tarihi, 3600 gün kıdem tazminatı bakımından işçinin işverene yaptığı bildirime bağlıdır. Emeklilik amacıyla ayrılmalarda işveren, SGK yazısı kendisine verilmeden ödeme yükümü altına girmez; bu nedenle yazının teslim tarihi büyük önem taşır. Aşağıdaki tablo faiz başlangıcını durumlara göre gösterir.
| Durum | Faiz başlangıcı |
|---|---|
| Genel kural | Fesih tarihi |
| SGK yazısı işverene verilmişse | Yazının işverene verildiği tarih |
| Yazı verilmemiş, işveren taksit ödemişse | İlk taksidin ödendiği tarih |
| Yazı verilmemiş, ödeme de yapılmamışsa | Dava veya icra takibinin yapıldığı tarih |
Dikkat: Yazı işverene elden verilip imza alınmamışsa teslim tarihi ispat edilemeyebilir ve faiz dava tarihinden başlayabilir. Yazıyı noter ihtarnamesi, iadeli taahhütlü posta ya da imzalı nüsha ile teslim etmek, kaybedilecek faiz miktarını doğrudan azaltır.
3600 Gün Kıdem Tazminatı İçin Yapılması Gerekenler
Aşağıdaki tablo, 3600 gün kıdem tazminatı hakkını kullanmak isteyen işçinin istifadan tahsile kadar sırasıyla izleyebileceği adımları gösterir. İlk üç adım hakkın kaybedilmemesi için en kritik olanlardır.
| Adım | Ne yapılır | Süre ve merci |
|---|---|---|
| 1. Giriş grubunu belirleyin | e-Devlet hizmet dökümünden ilk sigortalılık tarihi, toplam prim günü ve sigortalılık süresi öğrenilir; 08.09.1999 öncesi, 08.09.1999-30.04.2008 arası ya da sonrası olduğu belirlenir | Hemen |
| 2. Şartları kontrol edin | 15 yıl ve 3600 gün ya da 7000 gün veya 25 yıl ve 4500 gün şartının tamamlanıp tamamlanmadığı kontrol edilir | Hemen |
| 3. SGK’dan yazı alın | Yaş dışındaki şartların tamamlandığını gösteren yazı Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü veya Merkezi’nden istenir | İstifadan önce |
| 4. İstifa dilekçesini hazırlayın | 14/5 gerekçesi, hukuki dayanak ve SGK yazısı dilekçeye yazılır ve eklenir | Ayrılıştan önce |
| 5. İşverene teslim edin | Dilekçe ve yazı noter, iadeli taahhütlü posta veya imzalı nüsha ile teslim edilir | Ayrılış tarihinde |
| 6. Ödemeyi takip edin | Tazminat banka yoluyla ödenir; ibraname imzalanmaz, taksit varsa yazılı protokol yapılır | Ödeme tarihinde |
| 7. Arabulucuya başvurun | Ödeme yapılmazsa işverenin yerleşim yerindeki veya işin yapıldığı yerdeki arabuluculuk bürosuna başvurulur | Ayrılıştan sonra 5 yıl içinde |
| 8. Dava açın | Anlaşma olmazsa son tutanak eklenerek iş mahkemesinde kıdem tazminatı ve en yüksek mevduat faizi için dava açılır | Beş yıllık zamanaşımı dolmadan |
3600 gün kıdem tazminatı davasında dilekçeye eklenecek belgeler, hakkın doğduğunu ve işverene bildirildiğini ispat eder. Aşağıdaki tablo bu belgeleri ve işlevlerini gösterir.
| Belge | İşlevi |
|---|---|
| SGK yazısı | Yaş dışındaki emeklilik şartlarının tamamlandığını ve tarihini gösterir |
| İstifa dilekçesi ve teslim belgesi | Ayrılışın 14/5 gerekçesine dayandığını ve işverene bildirildiği tarihi ispatlar |
| Hizmet dökümü | İlk sigortalılık tarihi, sigortalılık süresi ve prim günlerini gösterir |
| Bordro ve banka kayıtları | Giydirilmiş ücret ile varsa kısmi ödemeleri ispatlar |
| Arabuluculuk son tutanağı | Dava şartının yerine getirildiğini gösterir |
Emsal Kararlar
Aşağıdaki kartlarda 3600 gün kıdem tazminatı, SGK belgesinin işverene sunulması, giriş tarihine göre yaş dışı şartlar, başka işyerinde çalışma, muvazaa, ihbar tazminatı ve faiz başlangıcı konularında Yargıtay 9., 22. ve 7. Hukuk Dairesi kararlarının künyeleri, olayın özeti ve sonucu yer almaktadır. Kararlar farklı tarihlerde verilmiştir; kıdem tazminatının 14/5 bendi kapsamındaki şartlarını değerlendirirken kanun metni esas alınmalıdır. Karar adlarına tıklayarak ilgili karta gidebilirsiniz.
| Karar | İlgili konu | Sonuç |
|---|---|---|
| Yargıtay 9. HD, E. 2025/6763, K. 2025/8080 | 08.09.1999-30.04.2008 arası girişte 7000 gün veya 25 yıl ve 4500 gün | Onandı |
| Yargıtay 9. HD, E. 2014/8121, K. 2015/21790 | Gerekçesiz istifa ve ayrılıştan önce alınan SGK belgesi | Bozuldu |
| Yargıtay 9. HD, E. 2017/9594, K. 2019/3897 | Belgenin sonradan sunulması ve 15 yıllık sürenin hesabı | Bozuldu |
| Yargıtay 9. HD, E. 2013/6, K. 2014/32650 | Ayrıldıktan sonra başka firmada çalışma | Bozuldu |
| Yargıtay 9. HD, E. 2011/43923, K. 2013/30906 | İstifadan sonra başka işyerinde çalışma ve kötüniyet savunması | Bozuldu |
| Yargıtay 22. HD, E. 2012/21407, K. 2013/8289 | Ayrılıştan ertesi gün başka işyerinde çalışma | Bozuldu |
| Yargıtay 9. HD, E. 2010/45106, K. 2013/6153 | Muvazaalı çıkış-giriş ve önceki dönemin kıdeme eklenmesi | Bozuldu |
| Yargıtay 9. HD, E. 2015/14984, K. 2017/16788 | Emeklilik gibi sebeplerle fesihte ihbar tazminatı | Bozuldu |
| Yargıtay 7. HD, E. 2014/11755, K. 2014/20390 | Belge verilmemişse faiz başlangıcı | Düzelterek onandı |
Giriş Tarihi, SGK Belgesi ve 15 Yıllık Süre
İlk sigortalılığı 14.04.2000’de başlayan davacı kıdem tazminatı istemiştir. SGK yazısına göre davacı 23 yıldan beri sigortalı olup 7087 gün prim ödemiştir. Davalı işveren, işçinin gerçek iradesinin araştırılmadığını ve başka işte çalışıp çalışmadığının incelenmediğini ileri sürmüştür. Daire, 08.09.1999-30.04.2008 arasında ilk defa sigortalı olanlar için yaş dışındaki şartların 7000 gün prim ya da 25 yıllık sigortalılık ve en az 4500 gün prim olduğunu belirtmiş, davacının bu şartları tamamladığını kabul ederek kıdem tazminatının kabulünü yerinde bulmuş ve kararı oybirliğiyle onamıştır.
Üretim planlama müdürü olarak çalışan davacı, 13.07.2012 tarihli ve gerekçe göstermeyen istifa dilekçesiyle 31.08.2012’de ayrılmış; 03.08.2012’de SGK’dan 15 yıl sigortalılık ve 3600 gün şartlarını sağladığına dair belge almıştır. Yerel mahkeme, dilekçede yaş dışında emekliliğe hak kazanıldığına ilişkin ibare bulunmadığı gerekçesiyle davayı reddetmiştir. Daire, belgenin sözleşme sona ermeden önce alındığını, işveren kayıtlarında da feshin işçi tarafından yapıldığının yazılı olduğunu ve davacının kanunun tanıdığı emeklilik hakkını kullandığını belirterek reddi hatalı bulmuş, kararı bozmuştur.
06.09.1999’da sigortalı olarak bankada çalışmaya başlayan davacı 24.02.2014’te istifa ederek ayrılmış ve 03.03.2014’te başka bir bankada işe başlamıştır. Yerel mahkeme, yeni iş bulmak için ayrılan işçinin kıdem tazminatı isteyemeyeceğine karar vermiştir. Daire, davacının 15 yıl 2 ay sigortalılığı ve 3600 günü bulunduğunu, 15 yıllık sürenin takvim yılı olarak hesaplandığını, SGK belgesinin sonradan sunulmasının hakkı ortadan kaldırmayıp yalnızca muacceliyeti, temerrüdü ve faiz başlangıcını etkilediğini, başka işte çalışmanın ise çalışma özgürlüğü kapsamında olduğunu belirterek kararı bozmuştur.
Başka İşte Çalışma, Muvazaa ve İhbar Tazminatı
Davacı, 15 yıl sigortalılık ve 3600 gün prim şartlarını sağladığını belirterek kıdem tazminatı istemiş; sonradan başka bir işverene ait işyerinde çalışmaya başlamıştır. Kıdem tazminatı talebi reddedilmiştir. Daire, işyerinden ayrıldıktan sonra başka firmada çalışmanın hakkın kötüniyetle kullanılması sayılamayacağını, kendi yerleşik uygulamasının da bu yönde olduğunu ve kanunun amacının, yıpranan işçinin yaş beklemeden sözleşmeyi sonlandırabilmesi olduğunu belirterek kararı bozmuştur. Karar ayrıca istifa dilekçesi ve ibranamenin değerlendirilmemesi nedeniyle eksik inceleme yönünden de bozulmuştur.
Sigorta operasyon merkezinde uzman olarak çalışan davacı, 15 yıl sigortalılık ve 3600 gün şartlarını sağladığı için 08.09.2009 tarihli dilekçeyle istifa etmiş, 01.02.2010’da başka bir işyerinde işe başlamıştır. Davalı işveren, işçinin kısa süre sonra başka firmada çalıştığını ve hakkını kötüniyetle kullandığını savunmuştur. Daire, ayrıldıktan sonra başka firmada çalışmanın kötüniyet sayılamayacağını, davacının kanunun verdiği hakkı kullandığını belirterek kıdem tazminatının reddini hatalı bulmuş ve kararı bozmuştur.
08.01.2009’da depo elemanı olarak işe başlayan davacı, 20.09.2011’de SGK’ya başvurmuş; 21.09.2011 tarihli yazıda 16 yıl 10 ay 13 gün sigortalılık ve 3928 gün prim bulunduğu, yaş hariç şartları taşıdığı bildirilmiştir. Davacı belgeyi işverene vererek 26.09.2011’de emeklilik sebebiyle ayrılmış, ertesi gün başka işyerinde çalışmaya başlamıştır. Yerel mahkeme, bunu dürüstlük kuralına aykırı bularak kıdem tazminatını reddetmiştir. Daire, kanuni hakkın kullanılmasının hakkın kötüye kullanılması sayılamayacağını belirterek kararı oybirliğiyle bozmuştur.
1986’dan beri çalışan davacının çıkışı, ücretini düşürmek amacıyla 30.12.2005’te başka bir şirket üzerinden yapılmış; çalıştığı yer ve iş değişmeden çalışma sürmüş, bu arada kıdem ve ihbar tazminatı da ödenmiştir. İş sözleşmesi 30.04.2008’de emeklilikle sona ermiştir. Yerel mahkeme davayı reddetmiştir. Daire, işlemlerin muvazaalı olması nedeniyle tasfiyeden söz edilemeyeceğini, 2005 öncesi dönemin de kıdemde dikkate alınacağını, ücretin düşürülmesi için işçinin yazılı rızasının gerektiğini ve önceki ödemelerin mahsup edileceğini belirterek kararı oybirliğiyle bozmuştur.
Daire, işçinin 1475 sayılı Kanun m.14 hükümleri uyarınca emeklilik, askerlik, evlilik gibi nedenlerle iş sözleşmesini feshetmesi halinde ihbar tazminatı talep edemeyeceğini, bu fesihlerde işverenin de ihbar tazminatı isteyemeyeceğini belirtmiştir. Karar, yeni iş arama izni ücretine ilişkin yönden bozulmuştur; ihbar tazminatına ilişkin bu ilke kararın gerekçesinde yer almaktadır.
Faiz Başlangıcı
Davacı, emeklilik nedeniyle iş akdini feshettiğini ileri sürerek kıdem tazminatı ve diğer alacakları istemiştir. İşveren, emekliliğe hak kazanıldığına dair SGK yazısının kendisine sunulmadığını savunmuştur. Yerel mahkeme kıdem tazminatına fesih tarihi olan 27.05.2013’ten faiz yürütmüştür. Dosyada istifa dilekçesinde emeklilik beyanı ya da belgenin işverene sunulduğuna dair delil bulunmadığından Daire, faizin dava tarihinden başlatılması gerektiğini belirtmiş, yanlışın yeniden yargılamayı gerektirmediğini kabul ederek faiz başlangıcını dava tarihi olan 12.07.2013 olarak düzelterek kararı oybirliğiyle onamıştır.
Sık Sorulan Sorular

İşvereniniz 3600 gün kıdem tazminatınızı ödemiyor mu, istifa sürecinde hukuki destek mi arıyorsunuz? İş hukuku, arabuluculuk ve kıdem tazminatı davası süreçlerinizde Ümraniye ve İstanbul’da avukat olarak bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Yasal Uyarı: Bu makale, 3600 gün ve 15 yıl şartıyla istifa eden işçinin kıdem tazminatı hakkını ve ilgili mevzuatı genel bilgilendirme amacıyla özetler; hakkın doğması, işçinin ilk sigortalılık tarihine, sigortalılık süresine, prim gün sayısına ve SGK kayıtlarına göre değişebilir. Mevzuat ve uygulama zaman içinde değişebileceğinden güncel ve kişiye özel hukuki danışmanlık için bir avukata başvurulması tavsiye edilir. Bu içerik avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz ve bağlayıcı hukuki görüş niteliği taşımaz. — Av. Turgut Ekrem — turgutekrem.av.tr