Sığınağın Depoya Çevrilmesi Mümkün Mü? Apartmanınızın bodrum katındaki sığınak, kapısına kilit takılmış halde mi? Bir kat maliki sığınağı kendi deposuna çevirmiş, eşyalarını oraya yığmış mı olabilir? Daha da önemlisi, yönetim kurulu “biz oy birliğiyle bunu kabul ettik” diyerek size geri adım attırmaya mı çalışıyor?
Sığınak depoya çevrilmesi, Türk hukukunda diğer ortak alan işgallerinden farklı ve çok daha sıkı bir korumaya tabidir. Sebebi basit: Sığınaklar yalnızca özel mülkiyeti değil, kamu düzenini ve afet güvenliğini ilgilendiren alanlardır. Bu nedenle Yargıtay’ın istikrarlı içtihatları, sığınakların yönetim planı ile dahi bir kişiye tahsis edilemeyeceği yönündedir.
Bu makalede, sığınak işgaline karşı sahip olduğunuz hakları Yargıtay’ın 14.10.2025 tarihli en güncel kararı ve diğer emsal içtihatlar ışığında ele alıyoruz.
Sığınak Nedir? Hukuki Statüsü Neden Özeldir?
Sığınaklar, savaş veya afet hallerinde insanların güvenli bir şekilde barınmasını sağlamak amacıyla yapılan, Sığınak Yönetmeliği kapsamında imar mevzuatına bağlı olarak yapı projelerine zorunlu olarak konulan teknik alanlardır.
634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu Madde 4 hükmü, sığınakları diğer ortak alanlar arasında saymıştır. Ancak doktrin ve Yargıtay içtihadı, sığınaklar için ek bir koruma kategorisi geliştirmiştir: “Özel amaca özgü ortak yer”.
Sığınağı Diğer Ortak Alanlardan Ayıran Üç Özellik
- Kamu düzeniyle ilgili olması: Sığınak, yalnızca apartman sakinlerini değil, afet yönetimi açısından devleti de ilgilendirir.
- İmar mevzuatına bağlılığı: Sığınak Yönetmeliği’ne aykırı kullanım ruhsat iptali nedeni olabilir.
- Özel amaca özgü olması: Yalnızca afet/savaş hallerinde tahliye amaçlı kullanılabilir, başka bir amaca tahsis edilemez.
Bu üç özellik nedeniyle sığınaklar, kat malikleri kurulunun oybirliği ile bile kişisel kullanıma tahsis edilemez.
Sığınağın Depoya Çevrilmesi “Mutlak Butlan” Kapsamındadır?
KMK Madde 19 her ne kadar ortak alanlarda değişiklik için kat maliklerinin beşte dördünün yazılı rızasını arasa da, doktrindeki baskın görüş bu rızanın sığınak gibi mutlak ortak yerlerin tahsisi için yeterli olmadığıdır.
Bu görüşün dayanağı:
- Sığınağın kişiye tahsisi, emredici imar ve afet mevzuatına aykırıdır.
- Emredici hukuk kurallarına aykırı işlemler mutlak butlan ile sakattır.
- Mutlak butlanla sakat işlemlere herkes, her zaman dayanabilir.
Yani 100 kat malikinden 99’u “evet, sığınak Ahmet Bey’in deposu olsun” dese bile, 100. kat maliki tek başına bu kararın geçersizliğini ileri sürerek alanın eski hale getirilmesini talep edebilir.
Yargıtay’ın Sığınak İşgali Hakkındaki Güncel Kararları
Karar 1 (Güncel – 2025): “Özel Amaca Özgü Yer” Doktrini
Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, 14.10.2025 T., 2025/3347 E., 2025/12812 K.
Yargıtay’ın bu çok güncel kararı, sığınak işgali konusunda mevcut en taze ve net içtihattır. Karara göre:
- Sığınak özel amaca özgü yer olup birkaç bağımsız bölümün kullanımına özgülenemez.
- Ortak alanların yönetim planı ile dahi olsa kişisel kullanıma tahsis edilmesi mümkün değildir.
- Bu alanların tüm kat maliklerinin ortak kullanımına açık olması gerekir.
Bu karar, “yönetim planında öyle yazıyor” savunmasını doğrudan çürüten ve sığınak konusundaki en güncel Yargıtay tutumunu net biçimde ortaya koyan içtihattır.
Karar 2: Sığınağa Duvar Örerek Depo Yapma
Yargıtay 20. Hukuk Dairesi, 05.04.2018 T., 2017/4010 E., 2018/2662 K.
Bu kararda Yargıtay; bir kat malikinin yönetimin bilgisi ve diğer kat maliklerinin rızası olmaksızın sığınağı depo ve sair amaçlarla kullanmak üzere duvar örerek haksız yapı ettiğini tespit etmiştir. Mahkeme, tadilat projeleri ve projenin değiştirilmesine muvafakat veren kat maliklerinin aldığı bir kurul kararı varsa bunların celbedilerek inceleme yapılması gerektiğini belirtmiştir. Yani Yargıtay, savunmaların somut belgelerle (proje, kurul kararı) ispatlanmasını arar; sözlü iddialar yeterli sayılmaz.
Karar 3: Dükkandan Sığınağa Açılan Geçişin Kapatılması
Yargıtay 20. Hukuk Dairesi, 26.11.2019 T., 2019/3887 E., 2019/6969 K.
Bu kararda Yargıtay, bir dükkândan sığınağa açılan geçişin mimari projeye uygun olarak duvar örülüp sıvanıp badanası yapılmak suretiyle kapatılmasına ve sığınağın kat maliklerinin ortak kullanımına yeniden açılmasına hükmetmiştir. Karar, dükkanlardan sığınağa açılan izinsiz kapı veya geçişlerin nasıl giderileceğine dair somut bir uygulama örneği sunar.
Sığınağı Kim, Nasıl Geri Kazandırabilir?
Davayı Açabilecek Kişiler
- Her kat maliki (bireysel olarak)
- Apartman yönetici (kat malikleri kurulu kararıyla)
- Birden fazla kat maliki birlikte
Diğer kat maliklerinin desteğini almak zorunluluk değildir. Mülkiyet hakkına dayanan bu dava tek başınıza da açılabilir.
Dava Türü ve Hukuki Dayanak
- Dava türü: Müdahalenin men’i ve eski hale getirme davası
- Hukuki dayanak: KMK m. 33 (hakimin müdahalesi)
- Görevli mahkeme: Sulh Hukuk Mahkemesi (KMK Ek m. 1)
- Yetkili mahkeme: Anagayrimenkulün bulunduğu yer
Talep Edebileceğiniz Kalemler
- Sığınağa örülmüş duvarların yıkılması
- Takılan kilit ve kapıların sökülmesi
- Sığınağın mimari projesine uygun hale getirilmesi
- Sığınağa yığılmış eşyaların kaldırılması
- İşgalden doğan ecrimisil (haksız işgal tazminatı)
İspat Araçları
- Onaylı mimari proje (en kritik delil)
- Sığınak Yönetmeliği’ne uygunluk raporu
- Bilirkişi incelemesi
- Fotoğraf ve video kayıtları
- Yönetim plan ve karar defteri kopyaları
Yönetim Planında “Sığınak Depo Olarak Kullanılabilir” Yazıyorsa Ne Olur?
Bu, sahada en sık karşılaşılan savunmadır. Cevap nettir:
Geçersizdir. Yargıtay 5. HD’nin 14.10.2025 tarihli kararı bu konuda hiçbir tereddüde yer bırakmamaktadır: Ortak alanlar yönetim planı ile dahi kişisel kullanıma tahsis edilemez.
Yönetim planındaki bu tür hükümler mutlak butlanla sakat olduğundan iptali için ayrıca dava açmaya bile gerek yoktur. Doğrudan KMK m. 33 davasında “yönetim planının söz konusu hükmü hukuken geçersizdir” diyerek itiraz edebilirsiniz.
Tazminat ve Ecrimisil Talepleri
Sığınağı işgal eden kat maliki, alanı münhasıran kendi kullanımına ayırdığı için diğer kat maliklerinin paylı mülkiyet hakkını ihlal etmiş sayılır. Bu nedenle:
- Diğer kat malikleri arsa payları oranında ecrimisil (haksız işgal tazminatı) talep edebilir.
- Ecrimisil, alanın emsal rayiç değerine göre bilirkişi tarafından hesaplanır.
- Geriye dönük olarak da talep edilebilir (genel olarak 5 yıllık süre içinde).
Tazminat Riski (Afet Durumu)
Bir afet (deprem, yangın, savaş) sırasında işgal nedeniyle sığınağa erişilemez veya alan yetersiz kalırsa, can/mal kaybı durumunda işgali yapan kat maliki ve göz yuman yönetici ağır kusurlu sayılarak maddi-manevi tazminatla sorumlu tutulabilir. Bu, çoğu kat malikinin farkında olmadığı kritik bir risktir.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Apartmanda sığınak depo olarak kullanılabilir mi?
Hayır. Yargıtay 5. HD’nin 14.10.2025 tarihli kararı uyarınca sığınak özel amaca özgü yerdir ve yönetim planı ile dahi kişisel kullanıma tahsis edilemez.
Yönetim kurulu oybirliği ile sığınağı bir kat malikine verebilir mi?
Hayır. Bu yöndeki bir karar mutlak butlanla sakattır ve hiçbir hukuki sonuç doğurmaz. Tek bir kat maliki bile her zaman bu kararın geçersizliğini ileri sürebilir.
Sığınak işgaline karşı hangi davayı açmalıyım?
KMK m. 33 uyarınca müdahalenin men’i ve eski hale getirme davası. Görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesi’dir.
Yıllardır sığınağı kullanan komşum hak kazanmış mıdır?
Hayır. Mülkiyet hakkına dayalı bu davalarda zamanaşımı işlemez. “Uzun süreli kullanım” işgalciye hak bahşetmez.
Sığınağa eşyalarımı depolarsam suç işlemiş olur muyum?
Diğer kat maliklerinin mülkiyet hakkını ihlal ettiğiniz için hem haksız işgal nedeniyle KMK m. 33 davasıyla karşılaşırsınız hem de bir afet durumunda doğacak zararlardan tazminat sorumluluğunuz doğabilir.
Sığınağı yöneticim depoya çevirdi, ne yapabilirim?
Bireysel olarak KMK m. 33 davası açabilirsiniz. Yöneticinin pasifliği veya bizzat işgalci olması, sizin dava hakkınızı engellemez.
Sonuç
Sığınak işgali, sıradan bir ortak alan ihtilafı değil; kamu düzenini, afet güvenliğini ve mülkiyet hakkını aynı anda ilgilendiren ciddi bir hukuka aykırılıktır. Yargıtay’ın 2025 tarihli en güncel kararı dahil tüm istikrarlı içtihat, tek bir ilkede birleşmektedir: Sığınak hiçbir surette kişisel kullanıma tahsis edilemez.
Apartmanınızın sığınağında bir işgal varsa:
- Onaylı mimari projeyi belediyeden temin edin.
- Mevcut durumu fotoğraf ve videoyla belgeleyin.
- Bir gayrimenkul avukatı eşliğinde Sulh Hukuk Mahkemesi’nde KMK m. 33 davası açın.
- Aynı dava içinde geriye dönük ecrimisil de talep edebilirsiniz.
Hatırlatma: Bu hak zamanaşımına tabi değildir. Sığınak yıllarca işgal edilmiş olsa bile her zaman geri kazandırılabilir.
İlgili Yazılar:
- Sahanlık İşgali ve Kat Holüne Eşya Koyma: Komşunuza Karşı Hukuki Yollar
- Şaft Boşluğuna İzinsiz Baca Çekilebilir mi?
- Merdiven Altını Depoya Çeviren Komşuya Karşı Hukuki Yol
Bir yanıt yazın