İkinci kez alkollü araç kullanma; son ihlalin tarihinden geriye doğru beş yıl içinde sürücü belgesi daha önce alkol nedeniyle geri alınmış bir kişinin yeniden alkollü araç kullanırken yakalanmasıdır. Bu durumda 2918 sayılı Kanun m.48/5 uyarınca 50.000 TL idari para cezası verilir ve sürücü belgesi iki yıl süreyle geri alınır. Belge ikinci kez geri alınan sürücü ayrıca sürücü davranışlarını geliştirme eğitimine (SÜDGE) tabi tutulur; üçüncü ve sonraki ihlallerde ise 150.000 TL ve her seferinde beş yıl belge geri alma uygulanır. Kanda 1,00 promilin üzerinde alkol varsa TCK m.179/3 ayrıca gündeme gelir. Yaptırıma tutanağın tebliğinden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğinde itiraz edilebilir.
İkinci Kez Alkollü Araç Kullanmada Para Cezası ve Ehliyet Geri Alma Süresi Nedir?
İkinci Kez Alkollü Araç Kullanma Hâlinde Hangi Ceza Uygulanır?
Kısa cevap: İkinci kez alkollü araç kullanma hâlinde, yani beş yıl içinde ikinci ihlalde, 50.000 TL idari para cezası verilir ve sürücü belgesi iki yıl süreyle geri alınır.
Kanun, alkollü araç kullanma nedeniyle belgesi geri alınan kişi için ihlal sayısına göre artan bir yaptırım basamağı öngörür. Basamağın ikinci halkası, ikinci kez alkollü araç kullanma bakımından belirleyici olan kuraldır ve yalnızca idari bir ceza değil, uzun süreli bir belge kaybı anlamına gelir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.48/5: “Alkollü olarak araç kullanma nedeniyle sürücü belgesi geri alınan kişiye, son ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren geriye doğru beş yıl içinde; ikinci defasında 50.000 Türk lirası idari para cezası verilir ve sürücü belgeleri iki yıl süreyle, üç veya üçten fazlasında ise, 150.000 Türk lirası idari para cezası verilir ve sürücü belgeleri her seferinde beşer yıl süreyle geri alınır. Sürücü belgelerinin herhangi bir nedenle geçici olarak geri alınmış olması hâlinde belirtilen süreler, geçici alma süresinin bitiminde başlar.” (2918 sayılı Kanun’u görüntüle)
| İhlal sırası | İdari para cezası | Belge geri alma süresi | Ek yükümlülük |
|---|---|---|---|
| Birinci ihlal | 25.000 TL | 6 ay | Yok |
| İkinci ihlal | 50.000 TL | 2 yıl | Sürücü davranışlarını geliştirme eğitimi |
| Üçüncü ve sonraki ihlaller | 150.000 TL | Her seferinde 5 yıl | Psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanı muayenesi |
Tutarlar 12.02.2026 tarihinde kabul edilen 7574 sayılı Kanunla belirlenmiştir. Belge herhangi bir nedenle geçici olarak geri alınmışsa Kanun, belirtilen sürelerin geçici alma süresinin bitiminde başlayacağını öngörür; bu nedenle tutanakta yazan başlangıç tarihi dikkatle kontrol edilmelidir.
Dikkat: İdari yaptırımda eylemin işlendiği tarihteki hüküm uygulanır. 2026 değişikliğinden önceki ikinci ihlallerde Kanun metnindeki 877 TL ve yeniden değerleme oranıyla artırılmış karşılıkları (kararlarda 1.003 TL ve 1.539 TL gibi) uygulanmıştır. Tutanaktaki tutar, eylem tarihiyle birlikte okunmalıdır.
Beş Yıllık Süre Nereden Başlar ve İkinci Kez Alkollü Araç Kullanmada Nasıl Hesaplanır?
Kısa cevap: Süre son ihlalin tarihinden geriye doğru sayılır; bu süre içinde belgenin alkol nedeniyle daha önce geri alınmış olması gerekir.
Kanun, süreyi son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru sayar. İkinci ihlalden söz edebilmek için sürücünün, beş yıl içinde alkollü araç kullanma nedeniyle belgesinin daha önce geri alınmış olması gerekir. Yargıtay 7. Ceza Dairesi, ilk eylem 01.07.2002, ikinci eylem 28.09.2003 ve son eylem 08.09.2007 olan bir dosyada, ilk eylemden son eyleme beş yıldan fazla geçtiği için eylemin üçüncü kez alkollü araç kullanma sayılamayacağına karar vermiş ve beş yıllık geri almayı kaldırmıştır (Yargıtay 7. CD, K. 2012/1754). Karar, bugünkü metinden önceki düzenlemeye göre verilmiştir; ancak beş yıllık geriye dönük sayma mantığı aynı kalmıştır.
Belge geri alınmışken yeniden alkollü yakalanan sürücü bakımından da sorun yaşanmıştır. Üçüncü kez alkollü araç kullanması nedeniyle belgesi beş yıl geri alınan bir sürücünün bu süre içinde yeniden alkollü yakalandığı olayda sulh ceza hâkimliği, ortada geçerli belge olmadığı için talebi reddetmişti. Yargıtay 7. Ceza Dairesi oyçokluğuyla, “üç veya daha fazlasında” ifadesinin üçüncü ihlalden sonraki her alkollü araç kullanmayı kapsadığını kabul ederek kararı aleyhe tesir etmemek üzere bozmuştur (Yargıtay 7. CD, K. 2012/25535).
Geri Alma Süresi Yıl Yerine Gün Olarak Yazılırsa İkinci Kez Alkollü Araç Kullanmada Ne Olur?
Kısa cevap: Yargıtay süreyi Kanun’daki ifadeye göre düzeltir ve infazın bu süre üzerinden yapılmasına karar verir.
Kanundaki süre yıl veya ay olarak belirlenmiştir. Karşıyaka’da üçüncü ihlal nedeniyle belge “5 yıl” yerine 1.827 gün olarak geri alınmış, Yargıtay 7. Ceza Dairesi Kabahatler Kanunu m.4/2 gereği yaptırımın süresinin ancak kanunla belirlenebileceğini hatırlatarak süreyi beş yıl olarak düzeltmiş ve infazın bu süre üzerinden yapılmasına karar vermiştir (Yargıtay 7. CD, K. 2025/11282). İkinci kez alkollü araç kullanma tutanaklarında da süre, kanundaki ifadeyle iki yıl olarak yazılmalıdır.
İkinci Kez Alkollü Araç Kullanmada Sürücü Davranışlarını Geliştirme Eğitimi Zorunlu mu?
Belgesi İkinci Kez Geri Alınan Sürücü Neden Eğitime Gönderilir?
Kısa cevap: Kanun m.48/11 gereği belgesi beş yıl içinde ikinci kez geri alınan sürücü, en az 24 saatlik sürücü davranışlarını geliştirme eğitimine tabi tutulur.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.48/11: “Alkollü olarak araç kullanması nedeniyle son ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren geriye doğru beş yıl içinde sürücü belgeleri ikinci defa geri alınan sürücüler Sağlık Bakanlığınca, usul ve esasları İçişleri, Millî Eğitim ve Sağlık bakanlıklarınca çıkarılacak yönetmelikte gösterilen sürücü davranışlarını geliştirme eğitimine; üç veya üçten fazla geri alınan sürücüler ise psiko-teknik değerlendirmeye ve psikiyatri uzmanının muayenesine tabi tutulurlar.” (2918 sayılı Kanun’u görüntüle)
Eğitim, ikinci kez alkollü araç kullanma yaptırımının tamamlayıcı unsurudur. Sürücü Davranışlarını Geliştirme Eğitimi Yönetmeliği’ne göre eğitim, toplamda en az 24 saat sürer; günde en fazla 6 saat ve haftada bir gün olacak şekilde en az dört haftada tamamlanır. Grup büyüklüğü 4 ile 12 kişi arasındadır. Eğitimden sonraki izleme-değerlendirme görüşmesinde başarılı olan sürücüye Sürücü Davranışlarını Geliştirme Eğitim Belgesi verilir.
Dikkat: Yönetmelik, sürücülerin belgenin geri alındığı tarihten itibaren 12 ay içinde sürücü davranışlarını geliştirme eğitim merkezine başvurmasını zorunlu tutar. Bu süre geçirilirse belge iadesi gecikebilir.
İkinci Kez Alkollü Araç Kullanmada Ehliyet İki Yıl Sonunda Hemen Teslim Edilir mi?
Kısa cevap: Hayır. İkinci kez alkollü araç kullanma sonrasında tüm idari para cezaları tahsil edilmeden belge iade edilmez ve sürücü eğitime tabi tutulur.
Kanunun onüçüncü fıkrası, geçici olarak geri alınan belgenin iadesi için sürücü hakkında verilmiş tüm idari para cezalarının tahsil edilmesini şart koşar. İki yıllık sürenin dolması bu nedenle tek başına yeterli değildir; bu Kanun kapsamında verilmiş ödenmemiş her idari para cezası belgenin teslimini engeller. Ayrıca belgesi ikinci kez geri alınan sürücü eğitime tabi tutulur.
Belgesi üç veya daha fazla kez geri alınan sürücü için tablo daha ağırdır: psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanı muayenesi zorunlu hâle gelir. Bu yükümlülükler, belge yeniden teslim edilmeden önce yerine getirilmesi gereken sağlık ve davranış değerlendirmeleridir.
İkinci Kez Alkollü Araç Kullanmada Aynı Gece İki Kez Yakalanan Sürücüye Kaç Ceza Kesilir?
Birinci Cezadan Birkaç Saat Sonra Yeniden Yakalanmak İkinci Kez Alkollü Araç Kullanma Sayılır mı?
Kısa cevap: Evet. İkinci kez alkollü araç kullanma bakımından Yargıtay’a göre ilk yaptırım kararı eylemi kesintiye uğrattığı için aynı gece yeniden yakalanma ayrı bir ihlal sayılır.
Evet, olayın kesintiye uğradığı kabul edilirse sayılır. Ankara’da bir sürücü, 00:41’de 1,05 promil alkollü yakalanmış, ilk ihlal olarak 1.228 TL idari para cezası kesilip belgesi geri alınmış ve aracı belgeli yakınına teslim edilmişti. Aynı sürücü 02:19’da yine aynı aracı kullanırken 0,73 promil alkollü yakalanınca ikinci ihlal olarak 1.539 TL ve belgesiz araç kullanma nedeniyle ayrıca 2.473 TL ceza almıştı. Yargıtay 19. Ceza Dairesi, ilk idari yaptırım kararının eylemi kesintiye uğrattığını, bu nedenle ikinci yakalanmanın aynı eylem sayılamayacağını belirterek kanun yararına bozma talebini reddetmiştir (Yargıtay 19. CD, K. 2021/6782).
Daire, aracın ilk ihlalde Yönetmelik m.125/1-g uyarınca sürücü belgesi bulunan yakınına teslim edilmesinde de hukuka aykırılık görmemiştir. Bu kural, alkollü çıkan sürücünün aracının belgeli bir kişiye teslim edilmesine ya da muhafaza altına alınmasına dayanır. Dolayısıyla araç ilk tutanaktan sonra teslim edilmiş olsa bile sürücü aynı gece yeniden direksiyona geçerse, ikinci kez alkollü araç kullanma yaptırımı sürücü aleyhine yeniden uygulanabilir.
Ölçüm Reddi ile Alkollü Çıkma Aynı Olayda Birlikte Uygulanır mı?
Kısa cevap: Dosyaya göre değişir; bir bölge idare mahkemesi iki yaptırım arasında mükerrerlik bulunduğunu kabul ederek ölçüm reddi yaptırımını iptal etmiştir.
Aynı olayda önce ölçümü kabul etmeyip sonra sağlık kuruluşunda alkollü çıkan sürücü için hem ölçüm reddi hem alkol yaptırımı kesilebilir. İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 8. İdari Dava Dairesi, 2016 tarihli bir olayda alkolmetreye üflemeyi reddeden ve savcı talimatıyla alınan kanında yüksek alkol çıkan sürücüye uygulanan iki yaptırımın mükerrerlik doğurduğunu kabul etmiş; iki yıllık geri alma ve 2.415 TL cezayı iptal etmiş, altı aylık geri alma ve 844 TL cezanın iptal istemini reddetmiştir (İstanbul BİM 8. İDD, K. 2018/607). Bugün ölçüm reddinin yaptırımı 150.000 TL ve beş yıldır. Karar idari yargıda verilmiştir; Danıştay 8. Daire sonraki kararlarında bu tür uyuşmazlıklarda adli yargının görevli olduğunu kabul etmiştir.
Ordu’da bir sürücüye aynı tutanakta “ikinci kez alkollü araç kullanma” için iki yıl, “ölçüm yaptırmama” için iki yıl olmak üzere toplam dört yıl geri alma uygulanmıştı. Başvuru sonucunda ikinci kez alkollü araç kullanmaya ilişkin iki yıllık kısım iptal edilmişti; Yargıtay 19. Ceza Dairesi ölçüm yaptırmama kısmının da iptali gerekip gerekmediğinin takdiri için dosyayı Adalet Bakanlığına sunulmak üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına tevdi etmiştir (Yargıtay 19. CD, K. 2020/969).
İkinci Kez Alkollü Araç Kullanmada Hapis Cezası ve Kaza Sorumluluğu Gündeme Gelir mi?
İkinci Kez Alkollü Yakalanan Sürücüye Hapis Cezası Verilir mi?
Kısa cevap: Kanda 1,00 promilin üzerinde alkol saptanırsa evet; ikinci kez alkollü araç kullanma yaptırımına ek olarak TCK m.179/3 uygulanır ve altı aydan iki yıla kadar hapis cezası gündeme gelir. Verilen kısa süreli hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesi için hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesi yazımıza bakabilirsiniz.
İdari yaptırım ile ceza hukuku sorumluluğu birbirinden bağımsızdır. Kanda 1,00 promilin üzerinde alkol saptanırsa, ihlalin kaçıncı olduğuna bakılmaksızın idari yaptırımın yanında Türk Ceza Kanunu m.179/3 uygulanır; bu hüküm altı aydan iki yıla kadar hapis cezası öngörür. İkinci kez alkollü araç kullanma sırasında kaza olursa hususi otomobilde 0,50, diğer araçlarda 0,20 promilin üzerindeki alkollü sürücü hakkında ayrıca Türk Ceza Kanunu’nun ilgili hükümleri de uygulanır (m.48/7).
Kanun, idari yaptırımı “fiili bir suç oluştursa bile” uyguladığı için ceza davasının açılmış olması idari yaptırımı engellemez. Bu nedenle ikinci kez yakalanan ve kanında 1,00 promilin üzerinde alkol bulunan sürücü, hem 50.000 TL ve iki yıl belge geri alma yaptırımıyla hem de ceza soruşturmasıyla karşılaşabilir. Ceza soruşturması açılan dosyalarda süreçle ilgili genel bilgileri İstanbul ceza avukatı sayfamızda bulabilirsiniz.
İkinci Kez Alkollü Araç Kullanmada Ölçümü Reddetmek ve Ticari Araç Kullanmak Yaptırımı Nasıl Değiştirir?
Alkolmetreye Üflemeyi Reddetmek İkinci Kez Alkollü Araç Kullanmadan Daha Ağır Sonuç Doğurur mu?
Kısa cevap: Evet. Ölçüm yaptırmayan sürücüye ilk ihlalde bile 150.000 TL ceza verilir ve sürücü belgesi beş yıl geri alınır.
Kanun, alkol ölçümü yaptırmayan sürücüye ilk ihlalde bile 150.000 TL idari para cezası verir ve sürücü belgesini beş yıl süreyle geri alır (m.48/9). Yani ölçümü reddetmek, ilk kez alkollü yakalanmanın yaptırımından (25.000 TL ve altı ay) çok daha ağırdır ve ikinci kez alkollü araç kullanma yaptırımıyla da (50.000 TL ve iki yıl) karşılaştırıldığında belge kaybı süresi iki buçuk kat uzundur. Yönetmelik m.97’nin metninde süre hâlâ iki yıl olarak yer alsa da yaptırımı belirleyen Kanun hükmüdür. İlk kez alkollü araç kullanma hâlindeki ceza ve ehliyet sonuçlarını alkollü araç kullanma cezası yazımızda ayrıntılı olarak anlattık.
Bu nedenle ikinci kez yakalanan bir sürücünün ölçüme itiraz etmesi ile ölçümü hiç kabul etmemesi arasındaki fark büyüktür. İtiraz ölçüme rağmen yapılır ve kan tahlili ile desteklenebilir; ölçüm reddi ise başlı başına ağır yaptırım doğurur.
Yük ve Yolcu Taşıyan Sürücüler İçin İkinci Kez Alkollü Araç Kullanmaya Ek Bir Yaptırım Var mı?
Kısa cevap: Evet. Yük ve yolcu taşımacılığında beş yıl içinde toplam üç ihlal, sürücü belgesinin iptaline yol açar.
Evet. Kanun m.48’in ek fıkrasına göre 4925, 5216 ve 5393 sayılı Kanunlar kapsamında yük ve yolcu taşımacılığı yapılan araçları kullanan sürücülerin, alkollü araç kullanma veya ölçüm yaptırmama hükümlerini son ihlalden geriye doğru beş yıl içinde toplam üç defa ihlal etmesi hâlinde sürücü belgesi iptal edilir. İptal, geçici geri almadan farklı olarak belgenin hukuki varlığını sona erdirir.
İptal edilen sürücü yeniden belge alabilmek için sürücü kursuna devam etmek, sınavlarda başarılı olarak sertifika almak, psiko-teknik değerlendirmeden geçmek ve sağlık kurulu raporu sunmak zorundadır. Kursa başlayabilmek için ayrıca iptal nedenlerindeki geri alma süreleri kadar zaman geçmiş ve idari para cezalarının tamamı tahsil edilmiş olmalıdır. Ticari sürücü için ikinci kez alkollü araç kullanma bu nedenle yalnızca ceza değil, mesleki gelirin kaybı anlamına da gelebilir.
Ehliyeti Geri Alınmış Sürücü Araç Kullanırsa Ne Olur?
Kısa cevap: Alkollü araç kullanma yaptırımından ayrı olarak belgesiz araç kullanma yaptırımı da uygulanır.
Belge geri alınmışken araç kullanmak, alkollü araç kullanmaktan ayrı bir eylemdir ve ayrıca belgesiz araç kullanma yaptırımı uygulanır. Yargıtay önüne gelen olayda sürücüye hem ikinci ihlal cezası hem de belgesiz araç kullanma cezası ayrı ayrı verilmiş, Daire bunları tek eylem saymamıştır (Yargıtay 19. CD, K. 2021/6782). Alkollü çıkan sürücünün aracı ise Yönetmelik m.125/1-g uyarınca belgeli yakınına ya da araç sahibinin uygun gördüğü sürücüye teslim edilir; teslim edilemezse muhafaza altına alınır.
İkinci Kez Alkollü Araç Kullanmada Yaptırıma Karşı Nasıl İtiraz Edilir?
İtiraz Hangi Mahkemeye ve Kaç Gün İçinde Yapılır?
Kısa cevap: Tutanağın tebliğinden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine; Danıştay 8. Daire adli yargının görevli olduğunu kabul etmiştir.
İdari para cezası karar tutanağına ve sürücü belgesi geri alma tutanağına karşı, tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulur (Kabahatler Kanunu m.27/1). Danıştay 8. Daire, 2918 sayılı Kanun m.112’nin yeniden düzenlenmesinden sonra alkollü araç kullanma nedeniyle belgenin iki yıl geri alınmasına ve idari para cezasına karşı adli yargının görevli olduğunu belirtmiş, davayı esastan inceleyen idare mahkemesi kararını görev yönünden bozmuştur (Danıştay 8. D., K. 2023/3796).
Aynı karardaki olayda sürücü, 13:09’daki ölçümde 1,75 promil çıktıktan yaklaşık bir buçuk saat sonra hastanede 0,07 promil bulunmuştu. İdare mahkemesi, bu düşüşün mümkün olmadığı gerekçesiyle ilk ölçümü hatalı bulup işlemi iptal etmişti. Danıştay bu aşamada ölçümün doğruluğunu değil yargı yolunu incelemiş; uyuşmazlığın adli yargıda görülmesi gerektiğine hükmetmiştir.
Kan Tahlili Sonucu Düşük Çıkarsa İkinci Kez Alkollü Araç Kullanma Yaptırımı Kaldırılır mı?
Kısa cevap: Her olayda kaldırılmaz; saat farkı için 0,15 promil eklenince oran sınırın üzerinde kalırsa yaptırım sürer, kan raporu yasal sınırla karşılaştırılarak okunur.
Her olayda kaldırılmaz. Alkolmetrede 0,55 promil çıkan ve itirazı üzerine kanında 0,82 promil bulunan davacıya ikinci ihlal nedeniyle 1.003 TL ve iki yıl belge geri alma uygulanmıştı. İdare mahkemesi, laboratuvar raporunun referans aralığını (0,00–0,05) esas alarak oranı yasal sınırın altında kabul etmiş; Danıştay 8. Daire karar düzeltme isteminin kabulüyle önceki kararını kaldırmış ve raporda 0,82 promil yazdığını, bunun yasal sınırın üzerinde olduğunu belirterek idare mahkemesi kararını bozmuştur (Danıştay 8. D., K. 2023/4112).
Mevzuat, iki ölçüm arasında geçen her saat için sağlık kuruluşundaki sonuca 0,15 promil eklenmesini öngörür (Yönetmelik m.97). Bu hesap, ölçümler arasındaki süre uzadıkça sürücü aleyhine de sonuç verebilir; ilk ölçümden kısa süre sonra alınan ve kimlik bilgileri doğrulanabilen bir rapor itirazı güçlendirir.
İkinci Kez Alkollü Araç Kullanmada Sürücü Hangi Adımları İzlemelidir?
İkinci Kez Alkollü Yakalanan Sürücü İlk Saatlerde Ne Yapmalıdır?
- Tutanakları ayrı ayrı okuyun. İdari para cezası karar tutanağı ve sürücü belgesi geri alma tutanağı aynı anda düzenlenir; ihlal sırası, ölçüm sonucu, tarih ve saat her ikisinde de kontrol edilmelidir.
- Ölçüme itirazınız varsa bunu tutanağa yazdırın ve kan tahlili için gecikmeden sağlık kuruluşuna gidin. Ölçümler arasındaki her saat için sağlık kuruluşundaki sonuca 0,15 promil eklenir.
- Önceki geri alma tarihini kontrol edin. İkinci ihlalden söz edilebilmesi için son ihlalden geriye doğru beş yıl içinde belgenizin alkol nedeniyle daha önce geri alınmış olması gerekir.
- Aracınızın teslimini ve o geceki ikinci kontrolü belgeleyin. Aynı gece yeniden yakalanma ayrı bir ihlal sayılabileceğinden aracın kime teslim edildiği tutanakta açık yazılmalıdır.
- Tebliğ tarihini not edin. Sulh ceza hâkimliğine başvuru süresi tebliğden itibaren 15 gündür.
Ehliyet Geri Alındıktan Sonra Hangi Adımlar Gerekir?
- Geri alma süresinin başlangıç ve bitiş tarihini hesaplayın. Kanun, süreyi yıl ve ay olarak belirler; tutanakta gün olarak yazılmışsa düzeltme talep edilmelidir.
- Sürücü davranışlarını geliştirme eğitimi için başvurun. Yönetmelik, belgenin geri alındığı tarihten itibaren 12 ay içinde eğitim merkezine başvurulmasını zorunlu tutar.
- Tüm idari para cezalarının ödendiğini doğrulayın. Belgenin iadesi, Kanun kapsamında verilmiş bütün idari para cezalarının tahsil edilmesine bağlıdır.
- Üçüncü ihlalin sonuçlarını düşünün. Beş yıl içinde üçüncü ihlal, 150.000 TL ceza ile beş yıllık belge geri almaya, psiko-teknik değerlendirmeye ve psikiyatri muayenesine yol açar.
- Ticari araç kullanıyorsanız ek riski öğrenin. Yük veya yolcu taşımacılığında beş yıl içinde toplam üç ihlal, belgenin iptaline yol açar.
Emsal Kararlar
Aşağıdaki kartlarda ikinci kez alkollü araç kullanma konusunda yargı kararlarının künyeleri, olayın özeti ve sonucu yer almaktadır. Karar adlarına tıklayarak ilgili karta gidebilirsiniz.
| Karar | Konu | Sonuç |
|---|---|---|
| Yargıtay 19. CD, K. 2021/6782 | Aynı gece ikinci kez yakalanma ayrı ihlaldir | Bozma talebinin reddi |
| Yargıtay 7. CD, K. 2012/1754 | Beş yıllık süre aşıldığı için üçüncü ihlal sayılamaz | Kanun yararına bozma |
| Yargıtay 7. CD, K. 2012/25535 | Beş yıllık geri alma süresinde yeniden alkollü yakalanma | Aleyhe tesir etmemek üzere bozma |
| Yargıtay 7. CD, K. 2025/11282 | Üçüncü ihlalde beş yıl yerine 1.827 gün | Kanun yararına bozma |
| İstanbul BİM 8. İDD, K. 2018/607 | Ölçüm reddi ile alkollü çıkma birlikte | İstinaf kabulü |
| Yargıtay 19. CD, K. 2020/969 | İkinci kez alkollü ve ölçüm yaptırmama için toplam dört yıl | Tevdi |
| Danıştay 8. D., K. 2023/3796 | Yargı yolu, 1,75 ve 0,07 promil ölçümleri | Bozma |
| Danıştay 8. D., K. 2023/4112 | Kan tahlilinde 0,82 promil, referans aralığı | Karar düzeltme kabulü, bozma |
İkinci Kez Alkollü Araç Kullanmada İhlal Sayısı ve Beş Yıllık Süre
Sanığın alkollü araç kullanma eylemleri 01.07.2002, 28.09.2003 ve 08.09.2007 tarihlerinde gerçekleşmişti ve Muğla Sulh Ceza Mahkemesi üçüncü kez alkollü araç kullanma nedeniyle sürücü belgesinin beş yıl geri alınmasına karar vermişti. Daire, ilk eylem tarihinden son eylem tarihine kadar beş yıllık sürenin geçtiği, bu nedenle eylemin üçüncü kez alkollü araç kullanma oluşturmadığı gerekçesiyle kanun yararına bozma talebini kabul etmiş ve cezanın kaldırılmasına oybirliğiyle karar vermiştir. Karar, ikinci kez alkollü araç kullanma sayımında beş yıllık süre kuralının önemini gösterir.
Üçüncü kez alkollü araç kullanması nedeniyle 3.600 TL idari para cezası alan ve belgesi beş yıl geri alınan sürücü, geri alma süresinde yeniden alkollü yakalanmış, sulh ceza mahkemesi geçerli belge bulunmadığı için belge geri alma talebini reddetmişti. Daire, “üç veya daha fazlasında” ifadesinin üçüncü ihlalden sonraki her ihlali kapsadığını belirterek kararı aleyhe tesir etmemek üzere oyçokluğuyla bozmuştur; karşı oyda ehliyetin geri alınması yaptırımına ilişkin kararın temyize tabi olmadığı savunulmuştur. Karar eski metne dayanır; bugünkü Kanun da üçüncü ve sonraki ihlallerde her seferinde beş yıl öngörmektedir ve ikinci kez alkollü araç kullanma sonrası ihlaller için aynı mantık geçerlidir.
Karşıyaka’da hususi otomobil dışındaki aracı 0,77 promil alkollü kullanan ve üçüncü ihlali sebebiyle 9.141 TL idari para cezası alan sürücünün belgesi, beş yıl yerine 1.827 gün geri alınmıştı. Daire, Kabahatler Kanunu m.4/2 uyarınca yaptırımın süresinin ancak kanunla belirlenebileceğini belirtmiş, geri alma süresinin beş yıl olarak düzeltilmesine ve infazın bu süre üzerinden yapılmasına oybirliğiyle karar vermiştir. Karar, ikinci kez alkollü araç kullanma ve sonraki ihlallerde sürenin Kanun’daki gibi yıl olarak yazılması gerektiğini gösterir.
İkinci Kez Alkollü Araç Kullanmada Aynı Gün ve Aynı Olayda İki Yaptırım
Sürücü, 30.06.2020’de 00:41’de 1,05 promil alkollü yakalanmış, 1.228 TL ceza ve altı ay geri alma uygulanıp aracı belgeli yakınına teslim edilmişti. 02:19’da aynı aracı kullanırken 0,73 promil alkollü yakalanınca ikinci ihlal olarak 1.539 TL ve belgesiz araç kullanma nedeniyle 2.473 TL ceza uygulanmıştı. Cumhuriyet Başsavcılığı bu iki cezanın tek eylem olduğunu savunmuştu. Daire, ilk yaptırım kararının eylemi kesintiye uğrattığını, ikinci yakalanmanın aynı eylem sayılamayacağını ve aracın belgeli kişiye tesliminde hukuka aykırılık bulunmadığını belirterek kanun yararına bozma istemini oybirliğiyle reddetmiştir. Karar, ikinci kez alkollü araç kullanma sayımında aynı gece yeniden direksiyona geçmenin ayrı bir ihlal olduğunu gösterir.
29.10.2016’da sürücü, savcı talimatıyla kan örneği vermeden önce teknik cihazla ölçümü kabul etmemiş; belgesi bu nedenle iki yıl geri alınıp 2.415 TL ceza uygulanmıştı. Kanındaki alkolün yüksek çıkması üzerine ayrıca altı ay geri alma ve 844 TL ceza uygulanmıştı. Mahkeme, iki yaptırım arasında mükerrerlik bulunduğunu belirterek ilk derece kararını kaldırmış, iki yıllık geri alma ve 2.415 TL cezayı iptal etmiş, altı aylık geri alma ve 844 TL cezanın iptali istemini reddetmiştir; karar oyçokluğuyla verilmiştir. Karar idari yargıda verilmiştir; sonraki Danıştay içtihadı bu tür uyuşmazlıklarda adli yargıyı görevli kabul ettiğinden, ikinci kez alkollü araç kullanma dosyalarında örnek olarak yalnızca yaptırımların mükerrerliği bakımından önem taşır.
28.05.2016 tarihli tutanakta sürücünün belgesi ikinci kez alkollü araç kullanma için iki yıl, alkol ölçümü yaptırmama için iki yıl olmak üzere toplam dört yıl geri alınmıştı. Başvuru sonucunda ikinci kez alkollü araç kullanmaya ilişkin iki yıllık kısım iptal edilmişti. Daire, ölçüm yaptırmama nedeniyle iki yıl geri alınmasına ilişkin kısmın da iptalinin gerekip gerekmediği ve kanun yararına bozma yoluna gidilip gidilmeyeceğinin takdiri için dosyanın Adalet Bakanlığına sunulmak üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına tevdiine oybirliğiyle karar vermiştir. Karar, ikinci kez alkollü araç kullanma ile ölçüm yaptırmamanın aynı tutanakta toplandığı dosyalarda her yaptırımın ayrı denetlendiğini gösterir.
İkinci Kez Alkollü Araç Kullanmada Yargı Yolu ve Kan Tahlili Sonuçları
Sürücünün 28.12.2015’te 13:09’daki ölçümde 1,75 promil alkollü çıkması üzerine belgesi iki yıl geri alınmış ve 1.003 TL ceza uygulanmıştı; sürücü TCK m.179/3 uyarınca jandarmaya teslim edilmiş, 14:48’de hastanede alınan ölçümde 0,07 promil bulunmuştu. İdare mahkemesi, bu sürede alkolün 0,07 promile düşmesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle ilk ölçümü hatalı sayıp işlemleri iptal etmişti. Daire, Kabahatler Kanunu m.27, 2918 sayılı Kanun m.112 ve Uyuşmazlık Mahkemesi kararlarını değerlendirerek geri alma niteliğine bakılmaksızın adli yargının görevli olduğuna hükmetmiş ve idare mahkemesi kararını oybirliğiyle bozmuştur. Karar, ikinci kez alkollü araç kullanma yaptırımlarına karşı başvurunun adli yargıda yapılacağını gösterir.
Hastane alkolmetresinde 0,55 promil çıkan davacı, itirazı üzerine alınan kan örneğinde 0,82 promil bulunmuş; davacıya ikinci ihlal nedeniyle 1.003 TL ceza uygulanmış ve belgesi iki yıl geri alınmıştı. İdare mahkemesi, rapordaki referans aralığını (0,00–0,05) esas alarak oranı yasal sınırın altında görüp işlemleri iptal etmişti. Daire, karar düzeltme isteminin kabulüyle önceki kararını kaldırmış, raporda 0,82 promilin yazılı olduğunu ve bunun 0,50 promil sınırının üzerinde olduğunu belirterek idare mahkemesi kararını oybirliğiyle bozmuştur. Karar, ikinci kez alkollü araç kullanma dosyalarında kan raporundaki sonucun referans aralığından değil, yasal sınırla karşılaştırılarak okunması gerektiğini gösterir.
Sık Sorulan Sorular
İkinci kez alkollü yakalandınız ve ehliyetinizin iki yıl geri alınmasına karşı başvuru yapmak mı istiyorsunuz? Önceki geri alma tarihi, tutanakların tebliğ tarihi, ölçüm çıktısı ve varsa kan tahlili raporunun birlikte incelenmesiyle itiraz stratejinizi belirlemek için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Yasal Uyarı: Bu makale, ikinci kez alkollü araç kullanma yaptırımı, ehliyet geri alma ve eğitim sürecine ilişkin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup somut olayın özelliklerine, tutanakların tarihine ve içeriğine göre hukuki sonuçlar değişebilir. Mevzuat ve içtihatlar zaman içinde değişebileceğinden güncel ve kişiye özel hukuki danışmanlık için bir avukata başvurulması tavsiye edilir. Bu içerik avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz ve bağlayıcı hukuki görüş niteliği taşımaz. — Av. Turgut Ekrem — turgutekrem.av.tr