Hakaret suçu, TCK m.125’e göre bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına sövmek ya da ona somut bir fiil veya olgu isnat etmektir ve üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası gerektirir. Ağır eleştiri, kaba söz ve beddua çoğu zaman suç sayılmaz; mağdur yokken yapılan hakarette en az üç kişiyle ihtilat aranır. Sosyal medya, WhatsApp ve ses kaydı delil değeri bakımından ayrıca incelenir. Kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret şikâyete bağlı değildir; haksız tahrik ve karşılıklı hakaret cezayı hafifletir. Bu yazıda cezanın tutarı, önödeme, HAGB ve manevi tazminat süreci anlatılmaktadır.
Yazıyı yapay zekâ ile özetleyin
Kısa bir özet için tercih ettiğiniz asistanı seçin; yazı yeni sekmede özetlenir.
Özet yapay zekâ tarafından üretilir, hatalı olabilir ve hukuki tavsiye yerine geçmez; ayrıntılar için yazının tamamına bakın.

Hakaret Suçunun Unsurları: Hangi Sözler Suçtur, Hangileri Beraat Getirir?
Hakaret Suçu Nedir, Cezası Kaç Yıl ve Kaç TL’dir?
Kısa cevap: Hakaret suçu TCK m.125/1’e göre üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası gerektirir; adli para cezası 5 ile 730 gün arasında ve günlüğü 100 ile 500 TL arasında belirlendiğinden teorik tutar 500 TL ile 365.000 TL arasındadır.
TCK m.125/1: “Bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat eden veya sövmek suretiyle bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına saldıran kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır. Mağdurun gıyabında hakaretin cezalandırılabilmesi için fiilin en az üç kişiyle ihtilât ederek işlenmesi gerekir.” (5237 sayılı Kanun’u görüntüle)
Kanun iki ayrı hareketi suç sayar: kişiye onurunu kıracak somut bir fiil veya olgu isnat etmek (“hırsızsın”, “rüşvet aldın” gibi) ya da sövmek. İkisi de yüz yüze, telefonla veya yazıyla işlenebilir. Korunan değer kişinin itibarıdır; bu nedenle sözün söylendiği yer, zaman ve muhatap da değerlendirmeyi etkiler.
Hapis ve adli para cezası seçimlik olduğundan hâkim çoğu dosyada adli para cezasını tercih eder. Gün sayısı fiilin ağırlığına, günlük miktar kişinin ekonomik ve şahsi durumuna göre belirlenir (TCK m.52). Hakaret suçu alenen işlenirse ceza altıda bir oranında artırılır (m.125/4). Cezanın nasıl ödendiği, ödenmezse ne olacağı ve önödeme seçeneği bu yazının son bölümünde anlatılmaktadır.
Ağır Eleştiri Ne Zaman Hakaret Sayılmaz?
Kısa cevap: Rahatsız edici, sert veya kaba sözler tek başına suç değildir; hakaret suçu için sözün somut bir fiil isnadı ya da sövme niteliğinde olması gerekir ve siyasetçi ile kamu görevlileri bakımından eleştiri sınırı daha geniştir.
Hakaret bakımından ölçüt, davranışın kişiyi küçük düşürmeye yönelik olup olmadığıdır. Bir sözün tahkir edici olup olmadığı zamana, yere ve duruma göre değişebileceğinden kişiye yönelik her ağır eleştiri veya rahatsız edici ifade hakaret suçu sayılmaz. “Bu yönetim beceriksiz” gibi değer yargıları eleştiridir; “hırsız”, “şerefsiz” gibi sövme içeren veya doğrulanabilir bir suç isnadı taşıyan ifadeler ise hakarettir.
Eleştirinin sınırı muhatabın konumuna göre değişir. Siyasetçiler, üst düzey yöneticiler ve kamu görevlileri ifade özgürlüğü kapsamında daha ağır eleştiriye katlanmak zorundadır; ancak hiç kimse sövmeye katlanmak zorunda değildir. Kaba sövme, ne kadar sert bir tartışma içinde söylenmiş olursa olsun eleştiri sayılmaz. Bu yüzden olayın bütünü, sözün bağlamı ve hitap şekli birlikte değerlendirilir.
Dikkat: Yargı mercileri veya idari makamlar nezdindeki başvuru, iddia ve savunmalarda gerçek ve somut vakıalara dayanan, uyuşmazlıkla bağlantılı olumsuz değerlendirmeler için ceza verilmez (TCK m.128). İsnat edilen suç fiilinin ispatı hâlinde de ceza verilmez; ispat isteminin kabulü ise kamu yararı bulunmasına veya şikâyetçinin ispata razı olmasına bağlıdır (m.127).
“Terbiyesiz”, “Karaktersiz” ve “Allah Belanı Versin” Hakaret mi?
Kısa cevap: Kaba, nezaket dışı ve rahatsız edici hitaplar çoğunlukla hakaret suçu oluşturmaz; beddua da tek başına sövme değildir, ancak sözün bağlamı, eşlik eden küfür ve tehdit sonucu değiştirebilir.
“Terbiyesiz”, “karaktersiz”, “beceriksiz” veya “kibirli” gibi sözler muhatabı kınayan kaba hitaplardır. Bu ifadeler çoğu zaman onur, şeref ve saygınlığı rencide edici boyutta değil, rahatsız edici ve nezaket dışı bulunur; tek başına söylendiklerinde beraat getirebilir. Buna karşılık doğrudan sövme niteliği taşıyan sözler, küfür ve aşağılayıcı isnatlar hakaret suçu sayılır.
Beddua bir dilektir. “Allah belanı versin” sözü mağdura onur kırıcı bir fiil isnat etmez ve sövme içermez; bu nedenle tek başına hakaret suçu oluşturmaz. Ancak aynı cümlede küfür, ölümü dileme veya tehdit varsa ya da söz fiili bir saldırıyla birlikte kullanılmışsa değerlendirme değişir. Aynı tartışmada hem hakaret hem tehdit söz konusuysa her biri ayrı suç olarak incelenir.
Dikkat: Sözün kaba sayılıp sayılmayacağı tek kelimeye değil, söylenen bütün cümleye ve olayın bağlamına göre belirlenir; kelime ayıklayarak yapılan savunma çoğu zaman yeterli olmaz.
Hakaret Sayılan ve Sayılmayan Sözler Listesi (Yargıtay Kararlarıyla Tablo)
Kısa cevap: Yargıtay uygulamasında “şerefsiz”, küfür ve “dolandırıcı”, “hırsız” gibi somut suç isnadı içeren sözler hakaret sayılırken; “terbiyesiz”, “yalancı”, “karaktersiz”, “ukala”, “lan” gibi kaba ve nezaket dışı hitaplar ile beddualar çoğunlukla hakaret sayılmamaktadır. “Eşek gibi” ve siyasetçiye yönelik “hırsız, katil” sloganı ise şu anda tartışmalıdır. Cumhurbaşkanına yönelik sözler ayrı bir suç olarak TCK 299 kapsamında değerlendirilir.
Aşağıdaki tablo, Yargıtay’ın somut dosyalarda hakaret sayıp saymadığı sözleri kararlarıyla birlikte göstermektedir. Tablo bir sözlük değildir: aynı kelime farklı bir bağlamda, küfürle birlikte veya başka davranışlarla söylendiğinde sonuç değişebilir. Bu nedenle her dosyada sözün bütün cümle içindeki anlamı, söylendiği ortam ve taraflar arasındaki ilişki ayrıca değerlendirilir.
| # | Söz veya ifade | Sonuç | Yargıtay’ın değerlendirmesi | Karar |
|---|---|---|---|---|
| 1 | “Şerefsiz” | Hakaret | Sövme niteliğinde kabul edildi; mahkûmiyet hukuka uygun bulundu. | 4. CD, E. 2020/34360, K. 2023/1016 |
| 2 | Küfür ve sinkaflı sözler | Hakaret | Hakaret suçunu oluşturur; karşı tarafı dolandırıcı sanmak suçu ortadan kaldırmaz. | 4. CD, E. 2023/4442, K. 2025/10594 |
| 3 | “Dolandırıcı”, “evrak sahtekârı” | Hakaret | Dilekçelerde kullanılan bu sözlerin hakaret suçunu oluşturduğu kabul edildi; aynı dosyadaki diğer sözler ise TCK m.128 gözetilerek kaba ifade sayıldı. | 4. CD, E. 2025/752, K. 2025/10018 |
| 4 | Sosyal medyada “hırsız” ve küfür içeren paylaşım | Hakaret | Paylaşımlarla hakaret edildiği kabul edilerek mahkûmiyet onandı. | 4. CD, E. 2021/23400, K. 2024/3361 |
| 5 | “Sana ne lan, sen kimsin…” (polise, davranışlarla birlikte) | Hakaret | Sözler ve davranışlar bir bütün olarak sövme sayıldı. | CGK, E. 2014/756, K. 2015/124 |
| 6 | İsim vermeden küfürlü “bütün doktorlar…” | Hakaret | Sözün tartışılan doktora yönelik olduğu anlaşıldığından TCK m.126 gereği hakaret sayıldı. | 4. CD, E. 2021/17747, K. 2023/25198 |
| 7 | “Terbiyesiz” | Hakaret değil | Rahatsız edici, kaba ve nezaket dışı hitap; onur ve şerefi rencide edici boyutta görülmedi. | 4. CD, E. 2021/21665, K. 2024/2695 |
| 8 | “Terbiyesizler, çıkın evimden” | Hakaret değil | Kaba söz; hakaret unsurları oluşmadı. | 4. CD, E. 2023/1031, K. 2023/17834 |
| 9 | “Yalancı, karaktersiz” | Hakaret değil | Kaba ve nezaket dışı hitap; beraat hükmü onandı. | 4. CD, E. 2021/26082, K. 2024/5325 |
| 10 | “Ahlaksızlar, utanmazlar… yüzsüzlük yapıyorsunuz” | Hakaret değil | Nezaket sınırlarını aşan kaba söz; beraat hükmü onandı. | 4. CD, E. 2022/16737, K. 2023/22295 |
| 11 | “Adi bir insanmışsın” | Hakaret değil | Nezaket dışı ve kaba söz; mahkûmiyet bozuldu. | 9. CD, E. 2025/1003, K. 2025/5489 |
| 12 | “Lan” | Hakaret değil | Nezaket dışı, kaba söz; hakaret oluşmadı. | 4. CD, E. 2021/15358, K. 2023/24427 |
| 13 | “Sen çok ukalâsın” | Hakaret değil | Kaba hitap tarzı; mahkûmiyet bozuldu. | 4. CD, E. 2020/33698, K. 2023/14983 |
| 14 | “Haddini bilmez, çirkin ördek yavrusu, aciz” | Hakaret değil | Rahatsız edici, kaba ve nezaket dışı hitap; mahkûmiyet bozuldu. | 4. CD, E. 2021/23724, K. 2024/1748 |
| 15 | “Adam gibi adamlarla gezsene” | Hakaret değil | Nezaket dışı kaba söz; beraat hükmü onandı. | 4. CD, E. 2021/15042, K. 2023/24077 |
| 16 | “Allah belanı versin” (beddua) | Hakaret değil | Beddua; fiil isnadı veya sövme içermiyor. | CGK, E. 2014/328, K. 2014/386 |
| 17 | “Ayakları kesilesice, ayakta duramayasıca” | Hakaret değil | Beddua niteliğinde; hakaret oluşmadı. | 6. CD, E. 2023/2987, K. 2023/13389 |
| 18 | “İnsan olmaya davet ediyorum” | Hakaret değil | Kaba ve nezaket dışı olsa da ağır eleştiri sınırında kaldı. | CGK, E. 2019/211, K. 2022/105 |
| 19 | “Eşek gibi bakacaksın” | Tartışmalı | 4. Ceza Dairesi kaba söz sayarak mahkûmiyeti bozdu; Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazı üzerine dosya Ceza Genel Kuruluna gönderildi (karşı oy var). | 4. CD, E. 2025/3574, K. 2025/9079 |
| 20 | Siyasetçiye “hırsız, katil” sloganı | Tartışmalı | 4. Ceza Dairesi kalıplaşmış slogan olduğu gerekçesiyle hakaret saymadı; aynı sözleri suç kabul eden önceki kararlar da bulunduğundan itiraz üzerine dosya Ceza Genel Kuruluna gönderildi. | 4. CD, E. 2025/7491, K. 2025/16087 |
Tablodaki “Tartışmalı” satırlarda Yargıtay 4. Ceza Dairesi ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı farklı görüştedir ve son sözü Ceza Genel Kurulu söyleyecektir. Bu sözlerle ilgili bir soruşturma veya dava varsa, Genel Kurulun vereceği kararın dosyanın sonucunu doğrudan etkileyebileceği unutulmamalıdır.
Gıyapta Hakaret İçin “Üç Kişi” Şartı Nasıl Aranır?
Kısa cevap: Mağdur yokken yapılan hakaretin cezalandırılması için fiilin en az üç kişiyle ihtilat ederek işlenmesi gerekir; üç kişiden yalnızca ikisinin sözleri duyduğu veya doğruladığı dosyada ihtilat oluşmaz.
Gıyapta hakaret, sözün mağdurun yüzüne değil, başkalarının yanında söylenmesidir. Kanun bu hâlde hakaret suçu için en az üç kişiyle ihtilat arar. İhtilat, sözlerin bu kişilere ulaşması ve onlar tarafından algılanmasıdır. Mağdurun huzurunda söylenen sözlerde ise gıyap yoktur ve üç kişi şartı aranmaz.
Sözleri üç kişinin duyduğu iddia ediliyorsa her tanığın beyanı ayrı ayrı değerlendirilir. Üç tanıktan biri sözleri duymadığını söylüyorsa, kalan iki kişi ihtilat için yetmez ve mahkûmiyet hukuken zayıflar. Bu nedenle sanık bakımından tanıkların gerçekten ne duyduğunun, mağdur bakımından ise üçüncü bir kişinin de dinletilmesinin önemi büyüktür. Aile içi veya iş yeri tartışmalarında sözler çoğunlukla iki kişinin yanında söylendiğinden bu şart beraat sebebi olabilir.
İsim Vermeden, İmayla ve Hareketle Hakaret Edilebilir mi?
Kısa cevap: Evet; isim verilmese ve isnat üstü kapalı olsa bile söz mağdura yönelikse hakaret oluşur (TCK m.126); yazı, resim, müstehcen el hareketi ve yüze tükürmek gibi davranışlar da sövme sayılır.
TCK m.126/1: “Hakaret suçunun işlenmesinde mağdurun ismi açıkça belirtilmemiş veya isnat üstü kapalı geçiştirilmiş olsa bile, eğer niteliğinde ve mağdurun şahsına yönelik bulunduğunda duraksanmayacak bir durum varsa, hem ismi belirtilmiş ve hem de hakaret açıklanmış sayılır.” (5237 sayılı Kanun’u görüntüle)
Birine isim vermeden “bazı insanlar ahlaksız” demek, sosyal medyada etiketlemeden “ofisimizdeki o hırsız” yazmak veya bir kişiyle tartıştıktan sonra aynı sözleri topluluğa yöneltmek bu hükmün kapsamına girebilir. Ölçüt, mağdurun kim olduğunun çevresince anlaşılabilmesidir. Örneğin bir doktorla tartışıp çıkarılırken “bütün doktorlar…” diye küfürlü bağıran kişinin sözü, tartıştığı doktoru hedef aldığı anlaşılıyorsa mağdura yönelik sayılabilir.
Hakaret suçu yalnız sözle işlenmez. Yazı, resim, karikatür, müstehcen bir el hareketi, mağdura bir parça ot göstererek “ye” demek veya yüzüne tükürmek de sövme niteliğindedir. Bu davranışlarda da kişiyi küçük düşürmeye yönelik olma şartı aranır.
Sosyal Medya ve WhatsApp Üzerinden (Bilişim Yoluyla) Hakaret
Sosyal Medyada, WhatsApp’ta ve Mesajla Hakaret Nasıl Cezalandırılır?
Kısa cevap: Mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü iletiyle hakaret de aynı cezaya tabidir (TCK m.125/2); özel mesajda aleniyet aranmaz, herkese açık paylaşımda ise ceza altıda bir oranında artırılır.
TCK m.125/2: “Fiilin, mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü bir iletiyle işlenmesi halinde, yukarıdaki fıkrada belirtilen cezaya hükmolunur.” (5237 sayılı Kanun’u görüntüle)
WhatsApp’tan, SMS’ten veya doğrudan mesajla hakaret etmek, telefonda küfretmek, TikTok’ta ya da canlı yayında mağduru hedef alıp sövmek bu fıkra kapsamında değerlendirilir. İletinin mağdura ulaşması yeterlidir; üçüncü kişilerin görmesi şart değildir. Mağdurun bulunmadığı bir grupta yazılan söz ise gıyapta hakaret kurallarına bağlıdır ve en az üç kişinin görmesi aranır. Mağdur kadın olsa da hakaret suçu cezası aynıdır; mesajlar ısrarla tekrar ediliyorsa ısrarlı takip suçu (TCK m.123/A) ayrıca gündeme gelebilir.
Aleniyet ayrı bir kavramdır. Mağdura özel mesajla gönderilen hakaret aleni sayılmaz ve artırım yapılmaz; herkesin görebileceği hesapta, sayfada, yorum alanında veya herkese açık grupta yapılan paylaşımlar ise alenen işlenmiş sayılır ve ceza altıda bir oranında artırılır (TCK m.125/4). Telefonda veya mesajla hakaret ile tehdit birlikte yapılmışsa tehdit TCK m.106’ya göre ayrı bir suçtur ve hakaretten bağımsız olarak yargılanır.
Ekran Görüntüsü ve Telefon Kaydı Hakaretin Kanıtlanmasına Yeter mi?
Kısa cevap: Ekran görüntüsü tek başına kesin delil sayılmaz; sonradan üretilebileceği ileri sürülürse hesap kayıtları, bilirkişi incelemesi ve diğer delillerle desteklenmesi gerekir. Telefonda hakaret ise tanık, mesaj içeriği ve kayıtlarla kanıtlanır.
Ceza davasında mahkûmiyet, her türlü şüpheden uzak ve kesin delile dayanmalıdır. Ekran görüntüsü, mesajın yazıldığını gösteren önemli bir başlangıçtır; ancak savunma görüntünün sonradan oluşturulabileceğini ileri sürer ve bilirkişi bunu doğrularsa tek delil olarak kalan ekran görüntüsü beraat getirebilir. Bu nedenle mesajın bulunduğu telefonun korunması, hesap bilgisi, bağlantı adresi (URL) ve tarih bilgisinin kayda alınması önemlidir; gerekirse noter veya bilirkişi aracılığıyla tespit yaptırılabilir.
Telefonda hakaret suçu dosyalarında arama kayıtları (HTS) konuşmanın yapıldığını gösterir ancak içeriğini göstermez. İçerik; konuşmayı duyan tanıklar, aynı olaya ilişkin mesajlar, hukuka uygun alınmış ses kaydı veya failin ikrarıyla ispatlanır. Mesajı silmeden, telefonu değiştirmeden ve görüntüleri düzenlemeden saklamak delilin güvenilirliğini korur.
Dikkat: Hukuka aykırı elde edilen deliller hükme esas alınamaz; başkasının hesabına izinsiz girerek veya telefonunu karıştırarak edinilen görüntüler dosyanın zayıflamasına yol açabilir.
Sahte veya İsimsiz Hesaptan Hakaret Eden Nasıl Bulunur, Yurt Dışı Platform Engel mi?
Kısa cevap: Hesabın sanığa ait olduğu şüpheden uzak biçimde kanıtlanmadıkça mahkûmiyet verilemez; kimlik için IP adresi, platform ve abone kayıtları araştırılır ve platformun yurt dışında olması soruşturmayı sonuçsuz bırakmaz.
Sahte veya isimsiz hesap, hakaret suçu faillerinin en sık savunmasıdır: “o hesap benim değil.” Bu durumda mahkeme hesabın sanığa ait olduğunu kesin delille kanıtlamak zorundadır. Paylaşımın yapıldığı IP adresi, bu adresin atandığı abone, hesabın bağlı olduğu telefon numarası ve e-posta ile hesap geçmişi araştırılır. IP ve platform kayıtları incelenmeden verilen mahkûmiyetler eksik inceleme nedeniyle bozulur; hesabın sanığa ait olduğuna dair şüphe kalırsa sanık bundan yararlanır.
Platformun yurt dışında olması dosyayı kapatmaz. Türkiye temsilciliği bulunan platformlara yazı yazılır; bulunmuyorsa Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu ile telekomünikasyon firmaları aracılığıyla IP kayıtları istenir. Suç duyurusu dilekçesinde hesap adresi, ekran görüntüsü ve tarih verilmeli, savcılıktan hesabın IP bilgilerinin ve abonesinin tespiti açıkça talep edilmelidir. Hesap kapatılırsa araştırma güçleşeceğinden başvuruyu geciktirmemek gerekir; içeriğin kaldırılması veya erişimin engellenmesi için ayrıca başvurulabilir.
Paylaşımı Beğenmek veya Retweet Etmek Hakaret Suçu Sayılır mı?
Kısa cevap: Hakaret içeren bir paylaşımı yalnızca beğenmek, yayılmadıkça hakaret suçu unsurlarını oluşturmaz; içeriği kendi hesabında yeniden paylaşmak veya retweet etmek ise suç sayılabilir.
Beğeni, içeriği yayan değil, onaylayan bir tepkidir. Paylaşımı beğenen kişi içeriği kendi hesabında yeniden yayınlamıyor ya da başkalarına aktarmıyorsa hakaret fiili işlemiş sayılmaz. Bu yaklaşım henüz tamamen yerleşmiş değildir; bu nedenle beğeninin tek eylem olduğunun hesap ve etkileşim kayıtlarıyla gösterilmesi savunma bakımından önemlidir.
Retweet, paylaş veya yeniden yayınla gibi eylemler ise içeriği kendi takipçilerine ulaştırır. Hakaret içeren videoyu veya yazıyı kendi hesabında yeniden yayınlayan kişi, içerik başkası tarafından üretilmiş olsa bile hakaret suçu nedeniyle sorumlu tutulabilir; hesabın kendisine ait olduğunu ikrar etmesi bu sonucu güçlendirir. Yoruma hakaret sözcükleri yazmak ise doğrudan kendi fiilidir.
Gizli Ses Kaydı Hakaret Davasında Delil Olarak Kullanılabilir mi?
Kısa cevap: Başkasının konuşmasını gizlice kaydetmek genellikle hukuka aykırıdır ve delil olamaz; ancak kendisine karşı işlenen suç sırasında ani gelişen durumda alınan kayıt ile karşı tarafa bildirilmiş telefon kaydı hukuka uygun sayılır.
Özel hayatın ve haberleşmenin gizliliği Anayasa ile korunur ve hukuka aykırı elde edilen deliller hükme esas alınamaz (CMK m.206/2-a ve m.217/2). Bu nedenle bir kişiyi tahrik etmek veya konuşturmak için önceden planlayarak aldığı ses kaydı yasak kanıt sayılır; böyle bir kayda dayanan karar bozulabilir. Kaydı yapan kişinin karşı tarafı suça sürüklemeye çalıştığı anlaşılırsa kaydın değeri daha da düşer.
İstisnalar dardır. Kişi kendisine karşı işlenmekte olan hakaret veya tehdit sırasında, başka delil elde etme ve yetkili makama başvurma imkânı bulunmayan ani gelişen bir durumda karşı tarafla konuşmasını kaydedebilir. Kaydedildiği konuşma sırasında karşı tarafa bildirilen telefon görüşmeleri de hukuka uygun delil kabul edilir. Kaydın çözümünün yapılması ve orijinal dosyanın mahkemeye sunulması gerekir. Başkaları arasındaki konuşmayı dinleyip kaydetmek ise ayrıca suç oluşturabilir; bu konuda izinsiz ses kaydı ve mesaj ifşası yazımıza bakabilirsiniz.
Kamu Görevlisine Hakaret, Karşılıklı Hakaret ve Haksız Tahrik (TCK 129)
Kamu Görevlisine Hakaret Cezası Nedir, Şikâyet Gerekir mi?
Kısa cevap: Kamu görevlisine görevinden dolayı hakaretin cezası en az bir yıldır, kovuşturma şikâyete bağlı değildir ve önödeme kapsamı dışındadır; mağdurun şikâyetinden vazgeçmesi davayı düşürmez.
TCK m.125/3-a uyarınca hakaret suçu kamu görevlisine görevinden dolayı işlenirse cezanın alt sınırı bir yıldan az olamaz. Polis, öğretmen, doktor, hemşire, zabıta ve hâkim gibi görevliler bu kapsamdadır; hakaretin görev sırasında veya görev nedeniyle yapılması aranır. Aynı sözün kamu görevlisine özel bir husumet yüzünden söylenmesi hâlinde ise basit hakaret hükümleri uygulanır.
Hakaret suçu kural olarak şikâyete bağlıdır; kamu görevlisine karşı görevinden dolayı işlenen hakaret bunun istisnasıdır (TCK m.131/1). Mağdur şikâyetçi olmasa da savcılık soruşturma yürütür ve mağdur “şikâyetimden vazgeçtim” dese bile dava düşmez. Bu suç önödeme kapsamı dışında tutulduğundan fail ödeme yaparak davadan kurtulamaz. Failin muhatabın kamu görevlisi olduğunu bilmediği savunması da vazgeçme gibi tek başına sonucu değiştirmeyebilir; kastın bulunup bulunmadığı olayın koşullarına göre belirlenir.
Karşılıklı Hakaret Edenlerin İkisi de Cezalandırılır mı?
Kısa cevap: Karşılıklı hakarette hâkim taraflardan her ikisi veya biri hakkında cezayı üçte birine kadar indirebilir ya da ceza vermekten vazgeçebilir (TCK m.129/3); bu bir zorunluluk değil, takdir yetkisidir.
TCK m.129/3: “Hakaret suçunun karşılıklı olarak işlenmesi halinde, olayın mahiyetine göre, taraflardan her ikisi veya biri hakkında verilecek ceza üçte birine kadar indirilebileceği gibi, ceza vermekten de vazgeçilebilir.” (5237 sayılı Kanun’u görüntüle)
Karşılıklı hakaret, bir tartışmada iki tarafın birbirine sövmesidir. Hükmün uygulanması için hakaret suçunun karşılıklı gerçekleşmesi yeterlidir; ilk sözü kimin söylediğinin belirlenmesi şart değildir. Hâkim olayın mahiyetine göre cezayı hafifletir, ceza vermekten vazgeçer veya bu imkânı yalnız bir tarafa tanır. “O da bana söyledi” savunması bu nedenle hakaret suçu bakımından suçu ortadan kaldırmaz, ancak cezayı önemli ölçüde etkileyebilir.
Savunmayı güçlendiren unsurlar, karşı tarafın da sövdüğünü gösteren tanık beyanları, kamera ve mesaj kayıtlarıdır. Karşı taraf hakkında da şikâyet veya dava bulunması, karşılıklılığın kanıtlanmasını kolaylaştırır.
Haksız Tahrik ve Tokat Karşısında Söylenen Hakaret Cezasız Kalır mı?
Kısa cevap: Haksız bir fiile tepki olarak yapılan hakarette ceza üçte birine kadar indirilebilir veya ceza verilmeyebilir; tepki kasten yaralamaya karşıysa kişiye ceza verilmez.
TCK m.129/2: “Bu suçun, kasten yaralama suçuna tepki olarak işlenmesi halinde, kişiye ceza verilmez.” (5237 sayılı Kanun’u görüntüle)
Birinci fıkra haksız bir fiile verilen tepkiyi düzenler. Hakaret suçu bu tepkiyle işlenmişse hâkim cezayı üçte birine kadar indirebilir veya ceza vermekten vazgeçebilir; bu yetki isteğe bağlıdır ve tepkinin fiille orantılı olması gözetilir. Küçük bir kusura karşı ağır sövmeyle cevap vermek bu hükmün uygulanmasını engelleyebilir.
İkinci fıkra özel ve zorunludur: hakaret kasten yaralamaya tepki olarak yapılmışsa ceza verilmez. Bir polis memurunun sanığa tokat atması ve sanığın bunun üzerine memura sövmesi bu hükmün tipik örneğidir; bu durumda yalnız indirim yapmak yeterli olmaz, ceza verilmesine yer olmadığına karar verilmelidir. Hakaretin yaralamaya tepki niteliğinde ve olayla bağlantılı olması, yaralamanın gerçekten işlenmiş olması gerekir.
Cumhurbaşkanına Hakaret (TCK 299) Cezası ve Adalet Bakanı İzni
Kısa cevap: Cumhurbaşkanına hakaret bir yıldan dört yıla kadar hapistir, alenen işlenirse altıda bir artırılır ve kovuşturma Adalet Bakanının iznine bağlıdır; ağır eleştiri sınırındaki sözler suç oluşturmaz.
TCK m.299: “Cumhurbaşkanına hakaret eden kişi, bir yıldan dört yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Suçun alenen işlenmesi hâlinde, verilecek ceza altıda biri oranında artırılır. Bu suçtan dolayı kovuşturma yapılması, Adalet Bakanının iznine bağlıdır.” (5237 sayılı Kanun’u görüntüle)
Bu fiil genel hakaret hükmünden ayrı olarak TCK m.299’da düzenlenmiştir. Seçimlik adli para cezası yoktur; üst sınır dört yıl olduğundan dava zamanaşımı sekiz yıldır. Kovuşturma yapılabilmesi için Adalet Bakanının izni gerekir; izin olmadan dava yürütülemez. Bu suçta mağdurun şikâyeti aranmaz.
Sınır yine eleştiri ile hakaret ayrımıdır. Sert siyasi eleştiri veya bir dilekçede yolsuzluk iddiasının dile getirilmesi, mağdurun onur, şeref ve saygınlığını rencide edici boyuta ulaşmadıkça suç oluşturmaz; devleti yönetenler diğer kişilere göre daha ağır eleştiriye katlanmak zorundadır. Buna karşılık sövme, küfür ve aşağılayıcı sıfatlar bu korumadan yararlanmaz. Sosyal medya paylaşımları da aynı ölçütle, paylaşımın bağlamı ve içeriği bir bütün olarak değerlendirilerek incelenir.
Adalet Bakanı izni, beğeni ve retweet ayrımı ile emsal kararlar için Cumhurbaşkanına hakaret suçu (TCK 299) yazımızı inceleyebilirsiniz.
Şikâyet Süresi, Önödeme, Para Cezası ve Manevi Tazminat Süreci
Hakaret Şikâyeti İçin Süre Kaç Aydır, Dava Zamanaşımı Ne Kadardır?
Kısa cevap: Şikâyete bağlı hakarette şikâyet süresi fiilin ve failin öğrenildiği günden itibaren 6 aydır ve fiilin işlendiği tarihten itibaren hiçbir hâlde 2 yılı geçemez; hakaret davası zamanaşımı 8 yıldır.
Şikâyet süresi, mağdurun fiili ve faili öğrendiği günden başlar ve altı ay sürer (TCK m.73). Süreyi geçiren mağdur şikâyette bulunamaz, soruşturma ve kovuşturma yapılamaz. 2024’te yapılan değişiklikle şikâyete bağlı hakaret suçunda süre, ne zaman öğrenilirse öğrenilsin, fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yılı geçemez. Bu yüzden hakaret suçunun üzerinden iki yıldan fazla geçmişse mağdur olayı yeni öğrenmiş olsa bile şikâyet hakkı kalmaz.
Hakaret suçu seçimlik cezalı olduğundan dava zamanaşımı hapis cezasının üst sınırına göre belirlenir ve sekiz yıldır (TCK m.66). Şikâyet süresi geçmemiş olsa bile zamanaşımı dolarsa dava düşer. Kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret şikâyete bağlı olmadığından altı aylık ve iki yıllık şikâyet süreleri bu suçta uygulanmaz. Şikâyet Cumhuriyet başsavcılığına, kolluğa veya mahkemeye yazılı ya da sözlü yapılabilir.
Hakaret Suçunda Önödeme Nedir, Zorunlu Uzlaştırma Var mı?
Kısa cevap: Hakaret suçunda artık uzlaştırma yoluna gidilemez; kamu görevlisine görevinden dolayı olanlar hariç hakaret suçu önödeme kapsamındadır ve savcılığın tebliği üzerine on gün içinde ödeme yapılırsa kamu davası açılmaz.
Basit hakaret eskiden uzlaştırma kapsamında sayılırken 2024 ve 2025’te yapılan değişiklikler bu düzeni değiştirmiştir. Bugün CMK m.253 hakaret suçunda uzlaştırma yoluna gidilemeyeceğini belirtir; buna karşılık TCK m.75 hakareti (125/3-a hariç) önödeme kapsamına almıştır. Dolayısıyla uzlaştırmada uygulanan bağış gibi edimler hakaret dosyalarında artık gündeme gelmez.
Önödeme şöyle işler: Cumhuriyet savcılığı şüpheliye tebligat çıkarır; şüpheli soruşturma giderleriyle birlikte belirlenen tutarı on gün içinde öderse hakkında kamu davası açılmaz. Seçimlik cezalı suçlarda tutar, adli para cezasının alt sınırı esas alınarak hesaplanır. Şüpheli on gün içinde talep ederse tutar birer ay arayla üç eşit taksitte ödenebilir; taksit süresinde ödenmezse önödeme hükümsüz kalır ve soruşturma devam eder.
Önödemeye bağlı karardan sonra beş yıl içinde yeniden önödemeye tabi bir suç işlenirse teklif edilecek tutar yarı oranında artırılır; hakaret suçu gibi bu kapsamdaki suçlar beş yıl içinde tekrarlanırsa aynı suç için önödeme hiç uygulanmaz. Önödeme kişisel hakkın istenmesine engel olmaz; mağdur ayrıca manevi tazminat davası açabilir. Bu kararlar bunlara mahsus bir sisteme kaydedilir.
Dikkat: Önödeme kapsamındaki suçla uzlaştırma kapsamındaki bir suç aynı mağdura karşı birlikte işlenmişse, uzlaştırma kapsamındaki suç bakımından uzlaşma uygulanır (CMK m.253).
Hakaret Para Cezası Kime Ödenir, Ödenmezse Ne Olur?
Kısa cevap: Adli para cezası mağdura değil Devlet Hazinesine ödenir; savcılığın ödeme emrine rağmen ödenmezse ceza hapse çevrilir ve hükümlü kamuya yararlı işte çalıştırılır.
Hakaret suçu nedeniyle verilen adli para cezası Devlet Hazinesine ödenir (5275 sayılı Kanun m.106). Karar kesinleşince Cumhuriyet savcısı otuz gün içinde ödeme emri tebliğ eder. Hâkim ödemeye bir yıla kadar mehil verebilir veya cezayı en çok iki yıl içinde ödenmek üzere en az dört taksite bağlayabilir (TCK m.52). Hükümde taksit verilmemişse bir ay içinde cezanın üçte biri ödenerek kalanın birer ay arayla iki eşit taksitte ödenmesi istenebilir.
Ödeme emrine rağmen ödenmeyen kısım savcının kararıyla hapse çevrilir; iki saatlik çalışma bir gün sayılarak hükümlü kamuya yararlı bir işte çalıştırılır. Günlük çalışma en az iki, en çok sekiz saattir. Programa uymayanın kalan cezası açık ceza infaz kurumunda çektirilir. Adli para yerine çektirilen hapis üç yılı geçemez; kalan para 6183 sayılı Kanuna göre tahsil edilir. Hapis veya çalışma günlerinin dışındaki günlere karşılık gelen para ödenirse infaz sona erer.
Hakaret Davasında HAGB Mümkün mü, Zarar Giderme Şartı Aranır mı?
Kısa cevap: Cezası iki yıl veya daha az olan sabıkasız sanık için HAGB mümkündür; hakarette maddi zarar bulunmadığından zarar giderme şartı fiilen uygulanmaz ve mahkeme HAGB’yi kabul edip etmediğini sormalıdır.
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (CMK m.231), mahkûmiyet hükmünün hukuki sonuç doğurmamasıdır. Ceza iki yıl veya daha az hapis ya da adli para cezasıysa, sanık daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamışsa ve mahkeme yeniden suç işlemeyeceği kanaatine varırsa uygulanır; sanığın HAGB’yi kabul etmesi gerekir. Denetim süresi beş yıldır; bu sürede kasıtlı yeni suç işlenmez ve yükümlülüklere uyulursa dava düşer.
Hakaret suçu bakımından mağdurun maddi bir zararı doğmadığından objektif şartlar çoğu dosyada gerçekleşir. Mahkeme bu durumda HAGB’yi tartışmak ve sanığa kabul edip etmediğini sormak zorundadır; tartışma yapılmadan hüküm kurulması hukuka aykırıdır. Mahkûmiyetin sicile etkisi ve silinmesi için Adli Sicil ve Arşiv Kaydı Silme Rehberi ile güncel düzenlemeler için 12. Yargı Paketi, Af ve HAGB Değişiklikleri yazılarımıza bakabilirsiniz.
Hakaret Nedeniyle Manevi Tazminat Davası Nasıl Açılır, Ne Kadar Tazminat Alınır?
Kısa cevap: Kişilik hakkı saldırıya uğrayan kişi asliye hukuk mahkemesinde manevi tazminat davası açabilir; ceza mahkûmiyeti hukuk hâkimini bağlar, tutar olayın ağırlığına göre belirlenir ve dava zamanaşımına tabidir.
Manevi tazminat davası, kişilik haklarının zedelenmesine dayanılarak (TMK m.24, TBK m.49 ve m.58) ceza davasından bağımsız biçimde asliye hukuk mahkemesinde açılır; ceza davasının sonucunu beklemek şart değildir. Ceza mahkemesinin olayı ve failini belirleyen mahkûmiyet kararı, kesin nitelikte olsa bile hukuk hâkimini maddi olgular bakımından bağlar. Beraat kararı ise hukuk hâkimini bağlamaz.
Tazminat miktarı sabit değildir; saldırının ağırlığı, paylaşımın yayılma alanı, tarafların sosyal ve ekonomik durumu, olay tarihi ve failin pişmanlığı gözetilir. Mahkeme uygun görürse tazminata ek olarak saldırıyı kınayan kararın yayımına da hükmedebilir (TBK m.58). Zamanaşımı, zararın ve failin öğrenilmesinden itibaren iki yıl, her hâlde fiilden itibaren on yıldır; fiil aynı zamanda suçsa ve ceza kanunu daha uzun bir süre öngörüyorsa o süre uygulanır (TBK m.72). Örnek tutarlar için Emsal Kararlar bölümüne bakabilirsiniz.
Şikâyetten Vazgeçme (Helalleşme) Hakaret Davasını Düşürür mü?
Kısa cevap: Şikâyete bağlı hakarette mağdurun vazgeçmesi kamu davasını düşürür; hükmün kesinleşmesinden sonraki vazgeçme infaza engel olmaz ve kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret davası vazgeçmeyle düşmez.
Şikâyete bağlı suçlarda suçtan zarar gören kişinin vazgeçmesi davayı düşürür (TCK m.73/4). Vazgeçme hükmün kesinleşmesinden önce yapılmalıdır; kesinleşmeden sonraki vazgeçme cezanın infazına engel olmaz. Birlikte hakaret suçu işleyen sanıklardan biri hakkındaki vazgeçme diğerlerini de kapsar; ancak vazgeçmeyi kabul etmeyen sanık bundan etkilenmez.
Mağdur vazgeçerken şahsi haklarından da vazgeçtiğini ayrıca açıklamışsa artık hukuk mahkemesinde de dava açamaz (TCK m.73/7). Bu nedenle helalleşme protokolünde ve vazgeçme dilekçesinde manevi tazminat hakkının akıbeti açıkça yazılmalıdır.
Dikkat: Kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret şikâyete bağlı olmadığından mağdurun vazgeçmesi yargılamayı sona erdirmez.
Hakaret Soruşturmasında Yapılması Gerekenler
Aşağıdaki tablo, hakarete uğrayan kişi ve hakaretle suçlanan kişi için hakaret suçu dosyasında izlenecek adımları sırasıyla gösterir. Mağdursanız 1, 2, 3 ve 7. adımlar; şüpheli veya sanıksanız 4, 5, 6 ve 8. adımlar öncelik kazanır.
| Adım | Ne yapılır | Süre ve merci |
|---|---|---|
| 1. Delilleri koruyun | Ekran görüntüsü tarih, saat ve profil adresiyle alınır; mesaj silinmez, telefon değiştirilmez. Tanıkların adı ve kamera kayıtları belirlenir; gerekirse noter veya bilirkişi aracılığıyla tespit yaptırılır | Olayın hemen ardından |
| 2. Süreyi ve suçun niteliğini belirleyin | Fiilin ve failin öğrenildiği tarih, kamu görevlisi olup olmadığı ve aleniyet kontrol edilir. Şikâyete bağlı hakarette 6 aylık süre ve 2 yıllık sınır gözetilir | Derhal (TCK m.73, m.125) |
| 3. Şikâyet veya suç duyurusu dilekçesi verin | Dilekçe eksiksiz hazırlanır (aşağıdaki tabloya bakın) ve hesap IP bilgilerinin tespiti istenir | Cumhuriyet başsavcılığı veya kolluk, 6 ay içinde |
| 4. Haklarınızı kullanın | Şüpheli olarak susma ve avukat yardımından yararlanma hakkı kullanılır. Sözlerin bağlamı ve delillerin hukuka uygunluğu ifadeden önce incelenir | Kolluk ve savcılık ifadesi |
| 5. Önödeme tebligatını değerlendirin | Önödeme ödenirse dava açılmaz; ancak tekrar hâlinde tutar artar ve beş yıl içinde yeniden uygulanmaz. Taksit için on gün içinde talep gerekir | Tebliğden itibaren 10 gün, savcılık (TCK m.75) |
| 6. Savunma sebeplerini ileri sürün | Ağır eleştiri, kaba söz, ihtilat eksikliği, hesabın sanığa ait olmaması, hukuka aykırı delil, haksız tahrik ve karşılıklı hakaret dilekçeyle açıkça belirtilir | İfade, iddianame ve duruşma |
| 7. Helalleşme ve tazminat seçeneğini değerlendirin | Şikâyetten vazgeçilecekse şahsi haklar ayrıca yazılır; vazgeçilmeyecekse manevi tazminat davası hazırlanır | Hükmün kesinleşmesinden önce (TCK m.73, TBK m.72) |
| 8. HAGB talep edin ve kanun yoluna başvurun | Sabıkasız sanık için HAGB istenir; mahkûmiyet, tazminat veya HAGB kararına karşı istinaf ve temyiz yoluna gidilir | Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta (CMK m.273, m.291) |
Hakaret şikâyet dilekçesi veya sosyal medya hakaret suç duyurusu dilekçesi için kanunda zorunlu bir kalıp yoktur. Savcılığın olayı ve delilleri eksiksiz görebilmesi için aşağıdaki bölümlerin yer alması önerilir.
| Dilekçe bölümü | İçeriği |
|---|---|
| Muhatap ve taraflar | Cumhuriyet başsavcılığına hitap edilir; şikâyetçinin ve şüphelinin adı, T.C. kimlik numarası, adresi yazılır. Şüpheli bilinmiyorsa hesap adresi ve kullanıcı adı belirtilir |
| Olayın anlatımı | Hakaret suçunun tarihi, saati, yeri, söylenen sözler aynen yazılır; sözleri kimlerin duyduğu veya gördüğü, fiilin ve failin ne zaman öğrenildiği açıklanır |
| Deliller | Ekran görüntüleri, bağlantı adresi (URL), mesaj dökümü, tanık isimleri ve kamera kaydı sayılır; arama kayıtları ve IP bilgilerinin istenmesi talep edilir |
| Hukuki nitelendirme | TCK m.125 ile varsa 125/2, 125/3 ve 125/4 fıkraları belirtilir; kamu görevlisi mağdurlarda sözün görevinden dolayı söylendiği yazılır |
| Talep | Soruşturma yapılması, şüphelinin ifadesinin alınması, kimlik tespiti ve kamu davası açılması istenir; şikâyetçi olunduğu açıkça yazılır |
| Ekler ve imza | Delil çıktıları, vekâletname varsa avukat bilgileri eklenir; dilekçe tarih atılarak imzalanır |
Emsal Kararlar
Aşağıdaki kartlarda hakaret suçu, ağır eleştiri, kaba söz, beddua, gıyapta hakaret, sosyal medya delilleri, beğeni ve retweet, ses kaydı, kamu görevlisine hakaret, haksız tahrik, Cumhurbaşkanına hakaret, HAGB ve manevi tazminat konularında Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 4. Ceza Dairesi ve 4. Hukuk Dairesi kararlarının künyeleri, olayın özeti ve sonucu yer almaktadır. Karar adlarına tıklayarak ilgili karta gidebilirsiniz.
| Karar | Konu | Sonuç |
|---|---|---|
| CGK, E. 2014/328, K. 2014/386 | Hâkime “Allah belanı versin” denmesi ve beddua | Bozuldu (oy çokluğu) |
| CGK, E. 2019/211, K. 2022/105 | “İnsan olmaya davet ediyorum” sözü ve ağır eleştiri | Bozuldu |
| CGK, E. 2014/756, K. 2015/124 | Nöbetçi polise “sana ne lan, sen kimsin” denmesi | Daire bozması kaldırıldı (oy çokluğu) |
| 4. CD, E. 2021/21665, K. 2024/2695 | Hekime “Terbiyesiz” denmesi | Beraat onandı |
| 4. CD, E. 2020/32519, K. 2023/12625 | “Terbiyesiz, adam değilsin” sözü ve üç kişi şartı | Bozuldu |
| 4. CD, E. 2021/16912, K. 2023/24827 | Üç tanıktan ikisinin sözleri doğrulaması | Bozuldu |
| 4. CD, E. 2021/17747, K. 2023/25198 | İsim verilmeden “bütün doktorlar” denmesi (TCK m.126) | Beraat bozuldu |
| 4. CD, E. 2021/18569, K. 2023/26278 | Ekran görüntülerinin sonradan üretilebilmesi | Beraat onandı |
| 4. CD, E. 2023/16039, K. 2026/1367 | Twitter hesabı, IP ve platform araştırması | Bozuldu |
| 4. CD, E. 2020/34793, K. 2023/14951 | Hesabın sanığa ait olduğunun kanıtlanamaması | Bozuldu |
| 4. CD, E. 2026/2478, K. 2026/5276 | Paylaşımı yalnızca beğenmek | İtiraz reddedildi, dosya CGK’ya gönderildi |
| 4. CD, E. 2021/20425, K. 2024/600 | Hakaret videosunu retweet etmek | Beraat bozuldu |
| 4. CD, E. 2022/4544, K. 2024/17940 | Kaydedildiği bildirilen telefon görüşmesi | Mahkûmiyet onandı |
| 4. CD, E. 2017/21973, K. 2019/3037 | Planlı alınan ses kaydı ve yasak kanıt | Bozuldu |
| 4. CD, E. 2025/3139, K. 2025/10775 | Kamu görevlisine hakaret ve şikâyetten vazgeçme | Onandı |
| 4. CD, E. 2022/10315, K. 2025/1094 | Karşılıklı hakaret (TCK m.129/3) ve HAGB gerekçesi | Hakaret hükmü bozuldu |
| 4. CD, E. 2023/3537, K. 2025/10979 | Polisin tokadı ve TCK m.129/2 | Bozuldu, düzeltilerek onandı |
| CGK, E. 2018/63, K. 2022/543 | Cumhurbaşkanına hakaret ve ağır eleştiri | İtiraz reddedildi (oy çokluğu) |
| 4. CD, E. 2025/9784, K. 2025/21073 | Hakaret suçunda HAGB tartışılmaması | Kanun yararına bozuldu |
| 4. HD, E. 2023/11396, K. 2026/1529 | Sosyal medya paylaşımı ve manevi tazminatın azlığı | Bozuldu (oy çokluğu) |
| 4. HD, E. 2017/1346, K. 2019/4162 | Kesin ceza mahkûmiyetinin hukuk hâkimini bağlaması | Bozuldu (oy çokluğu) |
| 4. HD, E. 2021/22673, K. 2024/2032 | Sosyal medyada hakaret ve tazminat tutarı | Onandı |
Ağır Eleştiri, Kaba Söz, Beddua, Gıyap ve İma Kararları
Sulh hâkimine yönelik “Allah belanı versin” sözü nedeniyle kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret suçu davası görülmüştür. Genel Kurul, sözün beddua niteliğinde olduğunu ve onur, şeref ve saygınlığı rencide edecek bir fiil isnadı veya sövme içermediğini belirterek yerel mahkemenin direnme hükmünü bozmuştur. Karar oy çokluğuyla verilmiş, yedi üye karşı oy kullanmıştır.
Belediye başkanı ve emniyet müdürü hakkında “insan olmaya davet ediyorum” diyen sanık, kamu görevlisine görevinden dolayı ve alenen hakaret suçundan 1 yıl 2 ay hapisle cezalandırılmıştır. Genel Kurul, sözün kaba ve nezaket dışı olmakla birlikte somut bir fiil isnadı veya sövme içermediğini, ağır eleştiri niteliğinde kaldığını belirterek hükmü oy birliğiyle bozmuştur.
Karakol önünde nöbetçi polisin araç park uyarısı üzerine aracını patinaj yaptırarak uzaklaştıran sanık, geri dönüp “nereye gidiyorsun” diye soran polise “sana ne lan, sen kimsin, ben istediğim yere gider” demiştir. Özel Daire sözü kaba ve rahatsız edici bulup hükmü bozmuş, Genel Kurul ise davranışları bir bütün olarak değerlendirip sövme suretiyle hakaretin oluştuğunu kabul ederek bozmayı kaldırmıştır. Karar gerekçesinde yazı, resim, müstehcen el hareketi ve yüze tükürmenin sövme örnekleri olduğu da belirtilmiştir. Karara karşı oy kullanan üyeler bulunmaktadır.
Devlet hastanesinde ultrason için gelen hasta, muayene etmek isteyen hekime bağırmış ve sanığın “Terbiyesiz” dediği kabul edilmiştir; ayrıca iddia edilen diğer sözler tanık çelişkileri nedeniyle sabit görülmemiştir. Daire, “Terbiyesiz” sözünün onur, şeref ve saygınlığı rencide edici olmadığını, rahatsız edici, kaba ve nezaket dışı bir hitap olduğunu, dolayısıyla hakaret suçu unsurlarının oluşmadığını belirterek beraat kararını onamıştır.
Acil serviste annesi için gelen hasta yakını reçeteyi yırtıp nöbetçi hekime “şerefsiz”, “adam değilsin” gibi sözler söylemiş ve tehdit içeren ifadeler kullanmıştır. Hakaret suçu mahkûmiyetinde Daire, katılanın yalnızca “Terbiyesiz” sözünü duyduğunu, şerefsiz sözünün ise iki kişi tarafından duyulduğunu, gıyapta hakaret için en az üç kişiyle ihtilat arandığını ve “Terbiyesiz, adam değilsin” sözlerinin nezaket dışı kaba söz olduğunu belirterek hükmü bozmuştur. Tehdit hükmü kesin olduğundan temyiz reddedilmiştir.
Acil servis çalışanıyla tartışan hasta, çalışan kabinden ayrıldıktan sonra “gerizekalı, aptal, salak” diyerek hakaret etmekle suçlanmış ve kamu görevlisine hakaret suçundan 3 ay 10 gün hapis cezası almıştır. Daire, üç tanıktan yalnızca ikisinin sözleri doğruladığını, üçüncüsünün duymadığını belirtmiş ve ihtilat unsuru kanıtlarıyla tartışılmadığı için hükmü bozmuştur.
Diş hekimiyle tartışan sanık güvenlik görevlilerince çıkarılırken “bütün doktorlar” diye küfürlü bağırmış, sözleri üç tanık duymuştur; mahkeme sözün mağdura yönelik olmadığı gerekçesiyle beraat vermiştir. Daire, hakaret suçu bakımından TCK m.126 uyarınca mağdurun adı anılmasa da sözün mağdura yönelik olduğunun anlaşıldığını belirterek beraat yerine mahkûmiyet gerektiğini kabul etmiş ve hükmü bozmuştur.
Sosyal Medya, Hesap Tespiti, Beğeni ve Ses Kaydı Kararları
Sosyal paylaşım sitesinde bir gazeteciyi ticari ilişkiler ve “paralel yapı” iddialarıyla hedef alan paylaşımlar nedeniyle açılan hakaret suçu davasında tek delil ekran görüntüleridir. Bilirkişi raporu ekran görüntülerinin sonradan üretilebileceğini belirtmiştir. Daire, her türlü şüpheden uzak kesin ve inandırıcı delil elde edilemediğini belirterek beraat kararını onamıştır.
Sanık, Twitter hesabını daha önce kapattığını ve hesabın sahte olduğunu savunmuştur. Bölge Adliye Mahkemesi, paylaşımlardaki cezaevi bilgilerine dayanarak hesabı sanığa atfetmiş; Daire ise bu bilgilerin dosyadaki kayıtlarla uyuşmadığını, IP ve port bilgileri için Türkiye temsilciliğine ve telekomünikasyon firmalarına yazı yazılmadığını belirterek hükmü eksik inceleme nedeniyle bozmuştur.
Sanık, hakaret içeren paylaşımın yapıldığı sosyal paylaşım sitesinde hesabı bulunmadığını söylemiştir. Mahkeme taraflar arasındaki karşılıklı davaları gerekçe göstererek TCK m.129/3 uyarınca ceza verilmesine yer olmadığına karar vermiştir. Daire, hesabın sanığa ait olduğuna dair kesin delil bulunmadığını ve şüpheden sanığın yararlanacağını belirterek hükmü bozmuştur.
Facebook’ta Cumhurbaşkanı hakkında yapılan bir paylaşımı beğenen sanığın mahkûmiyeti Daire tarafından bozulmuştur. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazını inceleyen Daire, paylaşımı beğenmekten ibaret eylemin, paylaşım internet ortamında yeniden paylaşılmadıkça veya başkalarına aktarılmadıkça hakaret suçunun unsurlarını oluşturmadığı gerekçesiyle itirazı reddetmiş ve dosyayı Ceza Genel Kurulu’na göndermiştir.
Sanığın, başkaları tarafından paylaşılan ve katılanı rüşvetçi olarak niteleyen hakaret içerikli videoyu kendi hesabından retweetlediği ikrarıyla sabit olmuştur. Mahkeme delil yetersizliğinden beraat vermiş; Daire, retweet ile hakaret suçunun unsurlarının oluştuğunu belirterek beraat yerine mahkûmiyet kurulması gerektiğine karar vermiş ve hükmü bozmuştur.
Telefon görüşmesi sırasında katılan, görüşmenin kayda alındığını sanığa bildirmiş ve sanık hakaret ve tehdit içeren sözler söylemiştir. Sanık, kaydın hukuka aykırı delil olduğunu ileri sürmüştür. Daire, kaydın katılan tarafından sanığa bildirilmesi nedeniyle görüşme kayıtlarının hukuka uygun delil olduğunu belirterek hakaret suçu mahkûmiyetini onamıştır; tehdit hükmü kesin olduğundan temyiz reddedilmiştir.
Katılan, sanığı konuşturmak için ona karşı kendisinin de tehdit ve hakaret içerikli sözler söylediğini ifade ettiği telefon konuşmalarını kaydetmiştir. Daire, kişinin özel konuşmalarının gizlice kaydedilmesinin hukuka aykırı olduğunu, kendisine karşı işlenen suçla ilgili ani gelişen durum istisnasının planlı kayıtlarda uygulanamayacağını belirterek kaydın yasak kanıt olduğunu ve hükmün buna dayandırılamayacağını kabul etmiş, kararı bozmuştur.
Kamu Görevlisi, Haksız Tahrik, Cumhurbaşkanına Hakaret, HAGB ve Tazminat Kararları
Sanık, mağdurların şikâyetinden vazgeçtiğini ve olay sırasında kamu görevlisi olduklarını bilmediğini ileri sürmüştür. Daire, kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret suçunun şikâyete tabi suçlardan olmadığını belirterek mahkûmiyet hükmünü onamıştır.
Görev yerlerinde bulunmayan memurlarla tartışan sanık hakkında tehdit ve hakaret davası görülmüştür. Tehdit bakımından zamanaşımı nedeniyle düşme kararı verilmiştir. Hakaret bakımından Daire, TCK m.129/3’ün uygulanması için hakaretin karşılıklı gerçekleşmesinin yeterli olduğunu, ilk haksız hareketin sanıktan kaynaklandığının gerekçe yapılamayacağını ve HAGB bakımından yeniden suç işleyip işlemeyeceği değerlendirilmeden karar verilemeyeceğini belirterek hükmü bozmuştur.
Bir polis memurunun sanığa tokat attığı olayda sanık, polise alenen hakaret etmiş; mahkeme TCK m.129/1 uyarınca indirim yapmıştır. Daire, haksız eylemin kasten yaralama olduğu kabul edildiğinden TCK m.129/2 uyarınca ceza verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiğini belirtmiş; hükmü bozmuş ve ceza kısmını çıkarıp “ceza verilmesine yer olmadığına” ibaresini ekleyerek düzelterek onamıştır.
Sanık, bakanlığa verdiği dilekçede Cumhurbaşkanının oğluyla birlikte Hazine’den yolsuzluk yaptığı yönünde sözler söylemiş ve Adalet Bakanlığı kovuşturma izni vermiştir. Mahkeme beraat vermiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itiraz etmiştir. Genel Kurul, sözlerin ağır eleştiri niteliğinde olduğunu ve onur, şeref ve saygınlığı rencide edici boyuta ulaşmadığını belirterek Cumhurbaşkanına hakaret suçunun unsurlarının oluşmadığına karar vermiştir; bir üye karşı oy kullanmıştır.
Hakaretten 1.740 TL adli para cezasına mahkûm edilen, adli sicil kaydı bulunmayan sanığa HAGB’nin kabul edip etmediği sorulmamıştır. Daire, hakaret suçunda maddi zarar bulunmadığından HAGB’nin objektif şartlarının oluştuğunu, mahkemenin önce sanığa HAGB’yi kabul edip etmediğini sorması ve subjektif şartı değerlendirmesi gerektiğini belirterek kanun yararına bozma talebinin bu kısmını kabul etmiştir. Delil takdirine ilişkin talep ise reddedilmiştir.
Bir ilçe başkanı olan davalı, internet haberine yaptığı yorumla davacının kişilik haklarına saldırmış ve ceza mahkemesinde hakaret suçundan cezalandırılmıştır. İlk derece ve Bölge Adliye Mahkemesi 1.500 TL manevi tazminata hükmetmiştir. Daire, paylaşımın eleştiri sınırlarını aştığını kabul etmiş, olay tarihi, tarafların konumu ve saldırının ağırlığı dikkate alındığında tazminatın az olduğunu belirterek davacı lehine bozmuştur.
Davalı hakaret suçundan kesin nitelikte adli para cezasına mahkûm edilmiş, hukuk mahkemesi ise ceza kararı bağlayıcı olmadığı gerekçesiyle manevi tazminat davasını reddetmiştir. Daire, ceza mahkemesinin haksız fiilin davalı tarafından işlendiğine ilişkin maddi olgu tespitinin, karar kesin olsa da hukuk hâkimini bağladığını (TBK m.74) belirterek ret kararını bozmuştur. Karşı oy yazısı bulunmaktadır.
Eski çalışan olan davalı, sosyal medya hesaplarından davacıya hakaret içerikli paylaşımlar yapmış ve ceza dosyasında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiştir. İlk derece mahkemesi 5.000 TL manevi tazminat vermiş, Bölge Adliye Mahkemesi tutarı 7.500 TL’ye yükseltmiştir. Daire, tarafların temyiz itirazlarını yerinde görmeyerek kararı oy birliğiyle onamıştır.
Sık Sorulan Sorular

Hakkınızda hakaret suçu nedeniyle şikâyet mi yapıldı, sosyal medya paylaşımınız ya da mesajınız nedeniyle ifadeye mi çağrıldınız? Sözlerin hakaret mi ağır eleştiri mi sayılacağının, delillerin hukuka uygunluğunun, önödeme, HAGB ve manevi tazminat seçeneklerinin birlikte değerlendirilmesi için Ümraniye ve İstanbul ceza avukatı olarak bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Yasal Uyarı: Bu makale, hakaret suçu, sosyal medya paylaşımları, haksız tahrik, önödeme, HAGB ve manevi tazminat konularını genel bilgilendirme amacıyla açıklar; somut olayın özelliklerine, delillere ve karar tarihlerine göre hukuki sonuçlar değişebilir. Mevzuat, uygulama ve içtihatlar zaman içinde değişebileceğinden güncel ve kişiye özel hukuki danışmanlık için bir avukata başvurulması tavsiye edilir. Bu içerik avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz ve bağlayıcı hukuki görüş niteliği taşımaz. — Av. Turgut Ekrem — turgutekrem.av.tr