Başkasının kimlik bilgilerini kullanma suçu istinaf dilekçesi, TCK m. 268 uyarınca verilen mahkûmiyet hükmüne karşı bölge adliye mahkemesine yapılan başvurudur. Yakalanan kişinin kolluğa yalnızca başka bir isim söylemesi, gerçek kimliği aynı gün tespit edilip tüm işlemler gerçek kimlikle yapılmışsa çoğu dosyada bu suçu değil, Kabahatler Kanunu m. 40’taki kimliği bildirmeme kabahatini oluşturur. Bu sayfada düzenlenebilir istinaf dilekçesi örneği, suçun unsurları, iki haftalık başvuru süresi ve Yargıtay’ın yerleşik kararları yer almaktadır.

Başkasının Kimlik Bilgilerini Kullanma Suçu İstinaf Dilekçesi Örneği
Bu istinaf dilekçesi hangi dosyalarda kullanılır?
Kısa cevap: Kolluğun kimlik sorduğu anda başka birinin adını veren veya başkasına ait kimliği gösteren, ancak gerçek kimliği kısa sürede ortaya çıkan ve hakkındaki tutanaklar gerçek kimliğiyle düzenlenen sanık hakkında TCK m. 268 uyarınca verilen mahkûmiyet kararlarında kullanılır.
Aşağıdaki örnek, hakkında yakalama kararı bulunan sanığın kimlik kontrolünde başka birinin adını söylediği, ancak sorgulamada gerçek kimliğinin tespit edildiği tipik olay için hazırlanmıştır. Noktalı alanlar dosyanıza göre doldurulmalı; açıklamalar bölümündeki olay anlatımı gerekçeli karar ve tutanaklarla birebir karşılaştırılarak uyarlanmalıdır. Dilekçe, kararı veren ilk derece mahkemesine verilir; mahkeme dosyayı bölge adliye mahkemesine gönderir.
… BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ İLGİLİ CEZA DAİRESİ’NE
Gönderilmek Üzere
… ASLİYE CEZA MAHKEMESİ’NE
DOSYA NO: Esas: …/… – Karar: …/…
İSTİNAF EDEN SANIK: ………………… (Ad Soyad), T.C. Kimlik No: …………………, Adres: ……………………………………
MÜDAFİİ: Av. ………………… (Ad Soyad), UETS: …………………, Adres: ……………………………………
KARAR TARİHİ: …/…/……
TEBLİĞ TARİHİ: …/…/…… (gerekçeli kararın tebliğ tarihi)
KONU: Müvekkil sanık hakkında TCK m. 268 yollamasıyla TCK m. 267/1 uyarınca kurulan mahkûmiyet hükmüne karşı istinaf sebeplerimizin sunulmasıdır.
İSTİNAF SEBEPLERİ
1. Yerel mahkeme, müvekkilin olay günü kimliğini soran kolluk görevlilerine kendisini ………………… olarak tanıttığı kabulüyle, başkasına ait kimlik bilgilerini kullanma suçundan mahkûmiyetine karar vermiştir. Hüküm, suçun kanuni unsurları tartışılmadan kurulduğundan usul ve kanuna aykırıdır.
2. TCK m. 268, işlediği suç nedeniyle kendisi hakkında soruşturma ve kovuşturma yapılmasını engellemek amacıyla başkasına ait kimliği veya kimlik bilgilerini kullanan kişiyi cezalandırır. Suçun oluşması için başkasının kimlik bilgilerinin kullanılması sonucunda soruşturma veya kovuşturma işlemlerinin kimlik bilgileri verilen kişi hakkında yapılmasına yol açılması gerekir. Yargıtay’ın yerleşik içtihadına göre, adli bir işlem yapılmadan gerçek kimliğin anlaşıldığı hâllerde bu suç oluşmaz.
3. Somut olayda müvekkil herhangi bir kimlik belgesi ibraz etmemiş, yalnızca sözlü olarak bir isim söylemiştir. Kolluk görevlileri müvekkilin gerçek kimliğini aynı gün tespit etmiş; yakalama, üst arama ve ifade tutanakları dahil tüm işlemler müvekkilin gerçek kimlik bilgileriyle düzenlenmiştir. Adı söylenen ………………… hakkında hiçbir soruşturma işlemi yapılmamış, adına herhangi bir resmi belge düzenlenmemiştir.
4. Bu durumda müvekkil, başkasının kimliğini kullanarak kendisini suçsuz, diğer kişiyi ise işlemediği bir suçun faili olarak göstermemiştir. Eylem, en fazla 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 40/1’de düzenlenen kimliği hakkında gerçeğe aykırı beyanda bulunma kabahatini oluşturur. Yargıtay 11. Ceza Dairesi’nin E. 2020/6144, K. 2023/6165 ve E. 2017/17070, K. 2020/2268 sayılı kararları ile Yargıtay 8. Ceza Dairesi’nin E. 2017/19743, K. 2020/847 sayılı kararı aynı yöndedir.
5. Müvekkilin söylediği isim nedeniyle hakkında soruşturma yapılmasını engelleme kastı da bulunmamaktadır. Müvekkil olay anında yaşadığı korku ve telaşla bir isim söylemiş, sorgulamada gerçek kimliğini kendisi açıklamıştır. Bu husus ………………… tarihli tutanak ve ………………… (kamera kaydı / tanık beyanı) ile sabittir. Yerel mahkeme bu delilleri tartışmadan hüküm kurmuştur.
6. Gerekçeli kararda suçun hangi eylemle ve hangi kastla işlendiği, adı kullanılan kişi hakkında hangi adli işlemin yapıldığı gösterilmemiştir. CMK m. 230 uyarınca hükmün gerekçesinde delillerin tartışılması ve ulaşılan kanaatin açıklanması zorunludur; gerekçe yokluğu CMK m. 289/1-g uyarınca hukuka kesin aykırılık hâlidir.
SONUÇ VE İSTEM
Yukarıda açıklanan ve re’sen gözetilecek nedenlerle; … Asliye Ceza Mahkemesi’nin …/…/…… tarihli, …/… Esas ve …/… Karar sayılı hükmünün kaldırılarak müvekkil sanığın atılı suçtan beraatine, eylemin kabahat niteliğinde olduğunun kabulüyle dosyanın idari yaptırım yönünden yetkili mercie gönderilmesine; aksi kanaatte CMK m. 280/1-e uyarınca hükmün bozularak dosyanın yeniden incelenmek üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. …/…/……
Sanık Müdafii
Av. …………………
(e-imza)
Word dosyası: Bu dilekçe örneğini düzenlenebilir Word dosyası olarak buradan indirebilirsiniz.
Başkasının Kimlik Bilgilerini Kullanma Suçunun Unsurları Nelerdir?
TCK 268 hangi eylemi cezalandırır?
Kısa cevap: Kendi işlediği bir suç nedeniyle hakkında soruşturma veya kovuşturma yapılmasını engellemek amacıyla başkasının kimliğini veya kimlik bilgilerini kullanan kişiyi cezalandırır; ceza, iftira suçuna ilişkin hükümlere göre belirlenir.
5237 sayılı Kanun m. 268/1: “İşlediği suç nedeniyle kendisi hakkında soruşturma ve kovuşturma yapılmasını engellemek amacıyla, başkasına ait kimliği veya kimlik bilgilerini kullanan kimse, iftira suçuna ilişkin hükümlere göre cezalandırılır.” (5237 sayılı Kanun’u görüntüle)
Madde, cezayı doğrudan göstermez; iftira suçunun düzenlendiği TCK m. 267’ye gönderme yapar. Bu nedenle temel ceza bir yıldan dört yıla kadar hapistir. Kimlik bilgilerini kullanma suçu yönünden belirleyici olan, failin kendi suçunu bir başkasının üzerine yıkacak şekilde hareket etmesi ve bu yolla diğer kişi hakkında soruşturma işleminin başlatılmasına yol açmasıdır.
Sadece başka bir isim söylemek suç mudur?
Kısa cevap: Kural olarak hayır. Gerçek kimlik adli bir işlem yapılmadan anlaşılır ve tutanaklar gerçek kimlikle düzenlenirse TCK 268 oluşmaz; eylem Kabahatler Kanunu m. 40/1 kapsamında idari para cezasını gerektirir.
Yargıtay bu ayrımı istikrarlı biçimde uygulamaktadır. Kolluğun kimlik sorduğu anda başka birinin adını vermek, hatta başkasına ait kimliği göstermek, gerçek kimliğin aynı süreçte tespit edildiği ve adı kullanılan kişi hakkında hiçbir işlem yapılmadığı dosyalarda kimlik bilgilerini kullanma suçunu oluşturmaz. Bu dosyalarda istinaf dilekçesinin ağırlık merkezi, adı kullanılan kişi hakkında herhangi bir soruşturma işleminin yapılmadığının tutanaklarla gösterilmesidir.
5326 sayılı Kanun m. 40/1: “Görevle bağlantılı olarak sorulması halinde kamu görevlisine kimliği veya adresiyle ilgili bilgi vermekten kaçınan veya gerçeğe aykırı beyanda bulunan kişiye, bu görevli tarafından elli Türk Lirası idarî para cezası verilir.” (5326 sayılı Kanun’u görüntüle)
Maddede yazılı tutar, Kabahatler Kanunu’ndaki yeniden değerleme hükmü uyarınca her yıl güncellenir; uygulanacak tutar fiil tarihine göre belirlenir.
Kimlik bilgisine göre resmi belge düzenlenirse ne olur?
Kısa cevap: Söylenen sahte kimlik bilgilerine göre doğruluğu ispat edici güce sahip bir resmi belge düzenlenmişse, eylem TCK m. 206’daki resmi belgenin düzenlenmesinde yalan beyan suçunu oluşturabilir.
Yargıtay 11. Ceza Dairesi, kimlik bilgilerinin gizlenmesi amacıyla verilen beyana göre resmi belge düzenlenmesi hâlinde TCK m. 206’nın, hiçbir belge düzenlenmemişse Kabahatler Kanunu m. 40/1’in uygulanacağını belirtmektedir. Sahte bir nüfus cüzdanı veya ehliyet ibraz edilmişse, belgenin kendisi ayrıca resmi belgede sahtecilik yönünden değerlendirilebilir. İstinaf dilekçesinde bu ayrımlar, dosyadaki belgeler tek tek sayılarak açıklanmalıdır.
Kimlik Bilgilerini Kullanma Suçunda İstinaf Süresi ve Başvuru Usulü
İstinaf süresi kaç gündür ve ne zaman başlar?
Kısa cevap: İstinaf süresi, hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğ edildiği tarihten itibaren iki haftadır; başvuru hükmü veren mahkemeye dilekçe verilerek veya zabıt kâtibine beyanda bulunularak yapılır.
5271 sayılı Kanun m. 273/1: “İstinaf istemi, hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğ edildiği tarihten itibaren iki hafta içinde hükmü veren mahkemeye bir dilekçe verilmesi veya zabıt kâtibine bir beyanda bulunulması suretiyle yapılır; beyan tutanağa geçirilir ve tutanak hâkime onaylattırılır.” (5271 sayılı Kanun’u görüntüle)
Süre tebliğ tarihini izleyen günden başlar. Tutuklu sanıklar, dilekçelerini cezaevi müdürlüğü aracılığıyla da verebilir. Sanığın dilekçesinde istinaf nedenlerinin gösterilmemesi incelemeye engel değildir; ancak kimlik bilgilerini kullanma suçu dosyalarında suçun unsurlarının neden oluşmadığını somut olarak açıklayan bir dilekçe, bölge adliye mahkemesinin incelemesini doğrudan yönlendirir.
Bölge adliye mahkemesi hangi kararları verebilir?
Kısa cevap: Bölge adliye mahkemesi başvuruyu esastan reddedebilir, hukuka aykırılığı düzelterek esastan reddedebilir, CMK m. 289’daki bir aykırılık varsa hükmü bozabilir ya da duruşma açarak yeniden hüküm kurabilir.
Kimlik bilgilerini kullanma suçu dosyalarında delillerin yeniden değerlendirilmesi gerektiğinden bölge adliye mahkemesi çoğu zaman duruşma açarak ilk derece hükmünü kaldırır ve yeniden hüküm kurar. Yalnız sanık lehine istinaf edilen dosyada yeni hükümle verilecek ceza, önceki hükümdeki cezadan daha ağır olamaz.
Kimlik Bilgilerini Kullanma Suçunda İstinaf Dilekçesi Hazırlanırken Yapılan Hatalar
Dikkat: Örnek dilekçede yer alan kabahat savunması, ancak adı verilen kişi hakkında hiçbir işlem yapılmamışsa sonuç verir. Dosyada o kişi adına tutanak, ifade veya yakalama kaydı düzenlenmişse savunma farklı kurulmalıdır.
Kimlik bilgilerini kullanma suçu istinaf dilekçelerinde en sık görülen hata, iftira suçunun unsurlarının uzun uzun anlatılıp somut olayın hiç tartışılmamasıdır. Bölge adliye mahkemesinin görmek istediği bilgi; söylenen ismin kime ait olduğu, gerçek kimliğin ne zaman ve nasıl tespit edildiği ve tutanakların hangi kimlikle düzenlendiğidir.
İkinci sık hata, kanun numaralarının yanlış yazılmasıdır. Kabahatler Kanunu 5326 sayılıdır; madde numaraları ve fıkralar gerekçeli kararla karşılaştırılarak kontrol edilmelidir. Üçüncü hata ise suçun manevi unsurunun ihmal edilmesidir: sanığın amacı, kendi işlediği bir suç nedeniyle hakkında soruşturma yapılmasını engellemek olmalıdır. Sırf yakalama kararı nedeniyle telaşla isim söyleyen ve kısa süre içinde gerçek kimliğini açıklayan sanık bakımından bu amaç ayrıca tartışılmalıdır.
Emsal Kararlar
Aşağıdaki kartlarda başkasının kimlik bilgilerini kullanma suçunun hangi hâllerde oluşmadığına ve eylemin kabahat ya da başka bir suç olarak nitelendirilmesine ilişkin Yargıtay kararlarının künyeleri ve kısa özetleri yer almaktadır.
Hakkında yakalama kararları bulunan sanık, polise başkası adına düzenlenmiş ancak kendi fotoğrafını taşıyan nüfus cüzdanını göstermiş, belgedeki yazı karakterlerinden şüphelenilmesi üzerine gerçek kimliğini açıklamıştır. Daire, sanığın başkasını işlemediği bir suçun faili olarak göstermediğini ve adına resmi belge düzenlenmediğini belirterek eylemin Kabahatler Kanunu m. 40/1 kapsamında kaldığını, TCK 268’den mahkûmiyetin hukuka aykırı olduğunu kabul etmiştir.
Aranan sanık rutin denetimde başkası adına düzenlenmiş sahte sürücü belgesini ibraz etmiş, tekrar sorulunca gerçek kimliğini söylemiştir. Daire, soruşturmayı engelleme amacı bulunmadığından kimlik bilgilerini kullanma suçunun unsurlarının oluşmadığını ve eylemin kimliği hakkında gerçeğe aykırı beyan kabahati olduğunu belirtmiştir.
Sanığın sahte nüfus cüzdanı ibraz ettiği, çelişkili bilgiler vermesi üzerine gerçek adını söylediği ve yakalama tutanağının gerçek kimliğine göre düzenlendiği olayda Daire, TCK 268’in oluşmadığını ve Kabahatler Kanunu m. 40’ın uygulanması gerektiğini kabul etmiştir. Kararda sahte belgenin aldatma niteliğinin mahkemece incelenmesi gerektiği de vurgulanmıştır.
Daire, adli işlem olmaksızın kimlik gizleme amacıyla başkasının bilgilerinin kullanılması hâlinde, beyana göre ispat gücü olan resmi belge düzenlenmişse TCK m. 206’nın, belge düzenlenmemişse Kabahatler Kanunu m. 40/1’in uygulanacağını belirtmiş ve iftira hükümlerine göre kurulan mahkûmiyeti hukuka aykırı bulmuştur.
Yakalandığında kendisini başka bir isimle tanıtan, emniyette gerçek kimliği anlaşılan sanık hakkındaki tüm adli işlemlerin gerçek kimlik bilgileriyle yapıldığı olayda, Daire TCK 268’deki suçun unsurlarının oluşmadığını ve eylemin kabahat olduğunu belirterek mahkûmiyeti hukuka aykırı bulmuştur.
Yol kontrolünde nüfus cüzdanı olmadığını söyleyip başkasına ait bilgilerin yazılı olduğu kartviziti gösteren sanık hakkında tutanakların gerçek kimliğe göre düzenlendiği olayda, Daire eylemin TCK 268 değil Kabahatler Kanunu m. 40/1 kapsamında kaldığına hükmetmiştir.
Sık Sorulan Sorular
Kimlik bilgilerini kullanma suçundan verilen kararı istinafa taşımak mı istiyorsunuz? İstinaf dilekçesi, duruşma ve temyiz süreçlerinde İstanbul’da avukat olarak bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Yasal Uyarı: Bu sayfa, başkasına ait kimlik veya kimlik bilgilerinin kullanılması suçundan (TCK m. 268) verilen mahkûmiyet hükmüne karşı istinaf başvurusunu ve ilgili mevzuatı genel bilgilendirme amacıyla özetler; örnek dilekçe somut dosyanın tutanaklarına ve gerekçeli karara göre uyarlanmadan kullanılmamalıdır. Mevzuat ve uygulama zaman içinde değişebileceğinden güncel ve kişiye özel hukuki danışmanlık için bir avukata başvurulması tavsiye edilir. Bu içerik avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz ve bağlayıcı hukuki görüş niteliği taşımaz. — Av. Turgut Ekrem — turgutekrem.av.tr